Türkçe Öğretimine Yönelik Hazırlanan Teknoloji Tabanlı Materyal Hazırlama Becerisinin Değerlendirilmesi Amacıyla Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirme Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı Türkçe öğretimine yönelik hazırlanan teknoloji tabanlı ders materyallerini değerlendirmek üzere bir analitik dereceli puanlama anahtarı (DPA) geliştirmek ve söz konusu DPA’nın geçerliğine ve güvenirliğine ilişkin kanıtları ortaya koymaktadır. Çalışma verileri, Yozgat Bozok Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe Öğretmenliği bölümünde 3. Sınıf olarak eğitim gören ve 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde “Türkçe Öğretiminde Materyal Tasarımı” isimli seçmeli dersi seçen 23 öğrencinin söz konusu ders kapsamında hazırlamış olduğu materyaller ile bu materyallerin alan uzmanları tarafından değerlendirmesiyle elde edilmiştir. DPA’nın geçerliğine ilişkin kanıtları toplamak için alan uzmanlarının DPA’da bulunan her bir ölçüt ve alt ölçütlere ilişkin görüşleri alınmış; güvenilirliğe ilişkin kanıtlar için ise puanlayıcılar arası korelasyon ve güven aralığı hesaplanmıştır. Çalışma bulguları DPA’da yer alan ölçütler ve bunlara yönelik alt ölçütlerin uygunluğu ve yeterliği konusunda uzmanlar arasında fikir birliği olduğunu, aynı ve farklı puanlayıcıların değerlendirmeleri arasında da yüksek düzeyde tutarlılık olduğunu göstermiştir. Çalışma sonucunda geliştirilen DPA’nın Türkçe öğretimine yönelik olarak hazırlanan teknoloji tabanlı materyalleri değerlendirebilecek nitelikte bir araç olduğu ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe öğretimi
• materyal geliştirme
• dereceli puanlama anahtarı geliştirme

Developing an Analytical Rubric for Evaluating Technology-Based Material Design Skills in Turkish Language Teaching

Öz

The aim of this study is to develop an analytical rubric (AR) for evaluating technology-based course materials prepared in Turkish Language Teaching and providing evidence regarding the validity and reliability of the AR. The study data were obtained by evaluating the materials prepared by 23 students studying as 3rd year students in the Department of Turkish Language Teaching, Faculty of Education, Yozgat Bozok University, who selected the elective course titled “Material Design in Turkish Language Teaching” in the 2023-2024 academic year, within the scope of the course in question and by evaluating these materials by field experts. To gather evidence regarding the validity of the AR, expert opinions were collected for each criterion and sub-criterion included in the rubric. For reliability evidence, inter-rater correlation coefficients and confidence intervals were calculated. The study findings indicated that there was a consensus among experts regarding the appropriateness and adequacy of the criteria and sub-criteria in the AR, and that there was a high level of consistency between the evaluations of the same and different raters. As a result of the study, it was concluded that the developed AR is a tool for evaluating technology-based materials prepared for Turkish language teacging.

Anahtar Kelimeler

• Turkish language teaching
• material development
• rubric development

Kaynakça

1. Aksak, A. (2025). Use of rubric in the assessment of writing skills in teaching Turkish as a foreign/second language: B1-B2 Level. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 11(1), 369-403.
2. Anadol, H. Ö. ve Doğan, C. D. (2018). Dereceli puanlama anahtarlarının güvenirliğinin farklı deneyim yıllarına sahip puanlayıcıların kullanıldığı durumlarda incelenmesi. İlköğretim Online, 17(2), 1066-1076. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.419355
3. Baş, B., Kibar Furtun, M. H., Kapusızoğlu, F. ve Ulu Aslan, E. (2023). Öğretmenlik kariyer basamakları ve yazılı sınavına ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşleri: neyi, nasıl algılıyor, yorumluyor ve öneriyorlar?. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(1), 159-177. https://doi.org/10.16916/aded.1211752
4. Bilican Demir, S. ve Yıldırım, Ö. (2019). Yazılı anlatım becerilerinin değerlendirilmesi için dereceli puanlama anahtarı geliştirme çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47, 457-473. https://doi.org/10.9779/pauefd.588565
5. Brookhart, S. M. (2023). Dereceli puanlama anahtarlarının hazırlanması ve uygulanması. Ankara: PEGEM Akademi.
6. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Ankara: Pegem Akademi.
7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. A., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
8. Cicchetti, D. V. (1994). Guidelines, criteria, and rules of thumb for evaluating normed and standardized assessment instruments in psychology. Psychological Assessment, 6(4), 284-290. https://doi.org/10.1037/1040-3590.6.4.284

9. Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing. New York: Harper and Row.
10. Demirel, M. V. ve Doğan, S. (2022, Kasım). Türkçenin yabancı dil /ikinci dil olarak öğretimi sertifika programına ilişkin kursiyer görüşleri. Uluslararası 4. Türk Dünyası Eğitim Bilimleri ve Sosyal Bilimler Kongresi (pp.452), Antalya, Türkiye.
11. Duchak, O. (2014). Visual literacy in educational practice. Czech-Polish Historical and Pedagogical Journal, 6(2), 41-48. https://doi.org/10.2478/cphpj-2014-0017.
12. Ekmekçi, E. (2018). Book review on technology enhanced language learning (2013). Journal of Language Research, 2(1), 11-13.
13. Ertürk, H. ve Üstündağ, T. (2007). İngilizce öğretiminde konuşma becerisinin kazandırılmasında yazılı-görsel öğretim materyalinin erişiye etkisi. Dil Dergisi, 136, 27-40.
14. Goodrich, H. (2001). The effects of instructional rubrics on learning to write. Current Issues in Education, 4(4), 1-21.
15. Göçer, A. (2007). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarının ölçme ve değerlendirme açısından incelenmesi. Dil Dergisi, 137, 30-48.
16. Güneş, F. (2013). Görsel okuma eğitimi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 1-17.
17. İnal, S. (2006). İngilizce yazılı anlatım dersinin sorunları üzerine bir inceleme. Journal of Language and Linguistic Studies, 2(2), 180-203.
18. Kasap, Y., Gelbal, S. & Doğan, N. (2021). Comparison of the scores emerged by scoring rubric and answer key. Türk Akademik Yayınlar Dergisi, 5(1), 95-117.
19. Koo, T. K., & Li, M. Y. (2016). A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. Journal of Chiropractic Medicine, 15(2), 155-163. https://doi.org/10.1016/j.jcm.2016.02.012
20. Kurt Dizbay, A. (2023). Mobile Assisted Language Learning Needs Assessment in Secondary Education. Research on Education and Psychology, 7(3), 527-544. https://doi.org/10.54535/rep.1369311
21. Li, J., Gao, X., & Cui, X. (2023). Language teachers as materials developers. Relc Journal, 54(3), 881-889. https://doi.org/10.1177/00336882211061627
22. Lin, L. L. (2009). Technology and second language learning. Retrieved from ERIC database. https://eric.ed.gov/?id=ED505762.
23. Mercan, Ö. ve Göktaş, B. (2023). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi sertifika programları ile CELTA’nın karşılaştırılması: Bir program önerisi. Cumhuriyet International Journal of Education, 12(3), 715-731.
24. Mertler, C. A., (2000). Designing scoring rubrics for your classroom. Practical Assessment, Research, and Evaluation, 7(25), 1-8. https://doi.org/10.7275/gcy8-0w24
25. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2017). Öğretmen Strateji Belgesi 2017-2023. https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_07/26174415_Strateji_Belgesi_RG-Ylan-_26.07.2017.pdf
26. Peçenek, D. (2005). Yabancı dil öğretiminde araç geliştirme. Dil Dergisi, 129, 85-95.
27. Sampson, D. G. & Zervas, P. (2012, Temmuz). Open Access to mobile assisted language learning supported by the mobile2learn framework. 2012 IEEE 12th International Conference on Advanced Learning Technologies, Rome, Italy. https://doi.org/10.1109/ICALT.2012.194.
28. Sarıkaya, B. (2017). Türkçe öğretiminde görsel okuma. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), 779-796. https://doi.org/10.18506/anemon.298912
29. Şenel, M. (2021). İngiliz dili eğitimi anabilim dalı öğrencilerinin görsel okuryazarlık düzeylerinin analizi. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4126-4150. https://doi.org/10.26466/opus.922770
30. Temizkan, M. ve Ünlüoğlu, C. (2017). Görsel Destekli yazma etkinliklerinin öğrencilerin yazma başarılarına ve yazmaya yönelik görüşlerine etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 437-448. https://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.734
31. Tobe, Y., Fujita S. & Hosaka, T. (2006, Temmuz). Support system for making audio-visual material for learning language, 2006 7th International Conference on Information Technology Based Higher Education and Training, Australia. https://doi.org/10.1109/ITHET.2006.339721.
32. Ünsal, G. (2018). A study on the ımportance of learning styles in foreign language teaching. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 6(2), 184-191.
33. Yalaki, Y. (2010). Simple formative assessment, high learning gains in college general chemistry. Eurasian Journal of Educational Research, 40, 223-241.
34. Yorgancı, O. K. ve Baş, B. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için b1 düzeyi yazma becerisi dereceli puanlama anahtarı geliştirme çalışması. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 9(1), 67-80. https://doi.org/10.35233/oyea.934684
35. Yu, Z., Xu, W. & Sukjairungwattana, P. (2023). Motivation, learning strategies, and outcomes in mobile English language learning. The Asia-Pacific Education Researcher, 32(4), 545-560. https://doi.org/10.1007/s40299-022-00675-0
36. Yurdabakan, İ. (2012). The effect of co- and peer assessment training on self-assessment skills of teacher trainees. Eğitim ve Bilim, 37(163), 190-202.
37. Yükseköğretim Kurulu (YÖK). (2018). Türkçe Öğretmenliği Lisans Programı. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/Turkce_Ogretmenligi_Lisans_Programi.pdf