Dijital Metinlerle Yapılan Dinleme Etkinliklerinin Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Dinleme ve Okuduğunu Anlama Becerilerine Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, dijital metinler aracılığıyla yürütülen dinleme çalışmalarının ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dinleme ve okuduğunu anlama becerilerine etkisini incelemektir. Çalışmada ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma, Kastamonu’da bir devlet okulunda öğrenim gören ve uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen toplam 42 öğrenci ile yürütülmüş; öğrencilerin 21’i deney, 21’i kontrol grubunda yer almıştır. Veriler Dinleme Becerisi Ölçeği ve Okuduğunu Anlama Testi aracılığıyla toplanmış ve istatistik programı ile analiz edilmiştir. Bulgular, dijital metinlerle gerçekleştirilen dinleme etkinliklerinin öğrencilerin dinleme becerilerini anlamlı düzeyde geliştirdiğini, ancak okuduğunu anlama becerileri üzerinde anlamlı bir etki oluşturmadığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• İlkokul
• dijital metin
• dinleme
• okuduğunu anlama

The Effect of Listening Activities Using Digital Texts on Fourth Grade Students' Listening and Reading Comprehension Skills

Öz

The purpose of this study is to examine the effect of listening activities conducted using digital texts on the listening and reading comprehension skills of fourth-grade primary school students. A pretest–posttest control-group quasi-experimental design was used for the study. The research was conducted among 42 students attending a state school in Kastamonu, selected via convenience sampling, namely 21 students in the experimental group and 21 in the control group. Data were collected using the Listening Skills Scale and the Reading Comprehension Test and analyzed using statistical software. The findings indicated that listening activities using digital texts significantly improved students' listening skills; however, they did not significantly affect their reading comprehension.

Anahtar Kelimeler

• Primary school
• digital text
• listening
• reading comprehension

Kaynakça

1. Abadiano, H. R., & Turner, J. (2015). Reading fluency: The road to developing efficient and effective readers. New England Reading Association Journal, 41(1), 50-56.
2. Akyol, H. (2016). Türkçe öğretim yöntemleri. Pegem Akademi.
3. Altuntaş, İ., & Akyüz, E. (2015). Üçüncü ve dördüncü sınıf dinleme eğitiminde karşılaşılan güçlüklerin öğretmen görüşlerine göre belirlenmesi: Nitel bir çalışma. International Journal of Language Academy, 3(3), 293-305.
4. Aşılıoğlu, B. (2009). Türkçe öğretmen adaylarına göre derslerde karşılaşılan başlıca dinleme engelleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(29), 45-63. https://izlik.org/JA63MA73WN
5. Başaran, M. (2014). 4. sınıf seviyesinde ekrandan ve kâğıttan okumanın okuduğunu anlama, okuma hızı ve metne karşı geliştirilen tutum üzerindeki etkisi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 1-23. https://doi.org/10.12780/UUSBD307
6. Bulut, A., & Yıldız, M. (2021). Bilgisayar destekli ve doğrudan strateji öğretiminin okuduğunu anlama üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
8. Calp, M. (2010). Özel eğitim alanı olarak Türkçe öğretimi. Nobel.

9. Cazden, C., Cope, B., Fairclough, N., Gee, J., Kalantzis, M., Kress, G., ... & Nakata, M. (1996). A pedagogy of multiliteracies: Designing social futures. Harvard Educational Review, 66(1), 60-92.
10. Ciğerci, F. M., & Gültekin, M. (2017). Use of digital stories to develop listening comprehension skills. Issues in Educational Research, 27(2), 252-268.
11. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approach. Sage.
12. Çuhadar, F. (2012). Mesleki eğitim merkezlerindeki Türkçe derslerinde uygulanan sessiz okuma etkinliği ile sessiz okuma anında yapılan dinleme etkinliğinin öğrencilerin okuma becerisine etkisinin karşılaştırılması (Tez No. 321183) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
13. Daşöz, T. (2013). Yapılandırılmış dinleme etkinliklerinin yedinci sınıf öğrencilerinin dinleme tutumlarına, dinleme kaygılarına ve dinlediğini anlama düzeylerine etkisinin incelenmesi (Tez No. 354092) [Yüksek Lisans tezi, Niğde Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
14. Doğan, B. (2017). Strateji temelli dinleme etkinliklerinin yedinci sınıf öğrencilerinin dinleme becerisiyle strateji kullanma düzeyine etkisi (Tez No. 463314) [Doktora tezi, İnönü Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
15. Doğan, Y. (2010). Dinleme becerisini geliştirmede etkinliklerden yararlanma. Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, 27, 263-274. https://izlik.org/JA39YJ43WW
16. Doğan, Y. (2011). Dinleme eğitimi. Pegem Akademi.
17. Erdem, A., & Erdem, M. (2015). The effect of constructivist blended learning environment on listening and speaking skills. Elementary Education Online, 14(3), 1130-1148. https://doi.org/10.17051/io.2015.27258
18. Ergen, Y., & Batmaz, O. (2019). İlkokul 4. Sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama stratejilerini kullanma düzeyleri ile okuduğunu anlama başarıları arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (49), 130-147. https://doi.org/10.21764/maeuefd.425949
19. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2006). How to design and evaluate research in education. McGraw-Hill.
20. Gözüküçük, M., & Günbaş, N. (2020). Computer-based reading texts to support fourth-graders’ reading comprehension. Gist Education and Learning Research Journal, 21, 47-68. https://eric.ed.gov/?id=EJ1285653
21. Grabe, W. (2010). Fluency in reading: Thirty-five years later. Reading in a Foreign Language, 22(1), 71-83.
22. Günbaş, N., & Gözüküçük, M. (2020). Digital listening texts versus traditional listening texts: Fourth graders’ listening comprehension. Issues in Educational Research, 30(1), 97-115. https://search.informit.org/doi/abs/10.3316/informit.085842117212979
23. Güneş, F. (2014). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Pegem Akademi.
24. Gürel, E., & Tat, M. (2012). Bir iletişim edimi olarak dinleme ve Türkçede bulunan dinleme temalı atasözleri ile deyimler üzerine bir içerik analizi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 23(5), 277-297.
25. Karadüz, A. (2010). Türkçe ve sınıf öğretmeni adaylarının dinleme stratejilerinin değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(2), 39-55. https://izlik.org/JA99UF34MP
26. Karasar, N. (2022). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel.
27. Kıvrak, S. (2019). Üstbiliş stratejilerine dayalı dinleme etkinliklerinin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerilerine etkisi (Tez No. 583539) [Yüksek lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
28. Kodan, H., & Özdemir, H. (2016). İlköğretim 4. sınıf öğrencilerinin dinlediklerini anlama düzeyinin belirlenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(37), 15-27. https://izlik.org/JA34TD36KZ
29. Kress, G. (2003). Literacy in the new media age. Routledge.
30. Leong, C. K. (1995). Effects of on-line reading and simultaneous DECtalk auding in helping below-average and poor readers comprehend and summarize text. Learning Disability Quarterly, 18(2), 101-116. https://doi.org/10.2307/1511198
31. Macit, R. (2024). 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabındaki dinleme etkinliklerine alternatif dinleme-izleme etkinliklerinin kullanılmasının öğrencilerin dinleme becerisine etkisi (Tez No. 857963) [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
32. Maden, S. (2013). Niçin dinlemiyoruz? Dinleyememe probleminin sosyokültürel analizi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 2(1), 49-83. https://izlik.org/JA33ZH52BH
33. Osada, N. (2004). Listening comprehension research: A brief review of the past thirty years. Dialogue, 3, 53-66.
34. Özbay, M. (2009). Dinleme eğitimi. Öncü Kitap.
35. Özen, Y., & Gül, A. (2007). Sosyal ve eğitim bilimleri araştırmalarında evren-örneklem sorunu. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 394-422. https://izlik.org/JA67PG62BL
36. Özmen, G. (2018). Doğal ses ve video aracılığıyla yapılan dinleme çalışmalarının anlama bakımından karşılaştırılması (Tez No. 531154) [Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
37. Polit, D. F., & Hungler B. P. (1997) Essentials of nursing research: Methods, appraisal, and utilisation. Lippincott-Raven.
38. Prensky, M. (2001). Fun, play and games: What makes games engaging. Digital Game-Based Learning, 5(1), 5-31.
39. Solís, M., Scammacca, N., Barth, A. E., & Roberts, G. J. (2017). Text-based vocabulary intervention training study: Supporting fourth graders with low reading comprehension and learning disabilities. Learning Disabilities: A Contemporary Journal, 15(1), 1-17. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5662203/
40. Sweller, J. (1988). Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science, 12(2), 257-285. https://doi.org/10.1016/0364-0213(88)90023-7
41. Tüzel, S. (2014). Dinleme eğitimi. M. Yılmaz (Ed.), Yeni gelişmeler ışığında Türkçe öğretimi yeni yaklaşımlar içinde (ss. 17-40). Pegem Akademi.
42. Ulu, M. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin akıcı okuma, basit anlama ve çıkarımsal anlama düzeylerinin problem çözme başarısına etkilerini açıklayan bir yapısal eşitlik modeli. Eğitim ve Bilim, 41(186), 93-117.
43. Ünal, F. T., & Özer, F. (2014). Türkçe öğretiminde dinleme becerisi ile ilgili kaynakça çalışması. Eğitim ve Öğretim Araştırması, 3(2), 203-218.
44. Wise, B. (2009). Adolescent literacy: The cornerstone of student success. Journal of Adolescent ve Adult Literacy, 52(5), 369-375.
45. Yalçın, G., & Özcan, M. (2022). Dinleme becerisi ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(3), 1231-1242. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1214707
46. Yuanisa, F. (2023). Students’ improvement in listening comprehension through digital narrative media. English Education and Applied Linguistics (EEAL) Journal, 5(3), 178-190.
47. Ziegler, A. (2019). The effect of students reading digital text versus print text on comprehension. [Master's thesis]. Minnesota State University Moorhead.