Araştırma Makalesi

Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme

Cilt: 14 Sayı: 2 28 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme

Öz

Bu çalışmada anadili Türkçe olan öğrencilerin alıcı sözcük dağarcığını ölçmek amacıyla geliştirilen Sıklık Odaklı Alıcı Sözcük Dağarcığı Ölçme Aracı (SASÖ) tanıtılmış ve aracın Klasik Test Kuramı (KTK), Madde Tepki Kuramı (MTK) ve Genellenebilirlik Kuramına (GK) göre geçerlik ile güvenirliğine ilişkin elde edilen kanıtlar sunulmuştur. Araç, sözcük sıklığı temel alınarak toplam 195 madde olacak biçimde yapılandırılmıştır. Araştırmanın verileri Burdur’da öğrenim gören 5-8. sınıf düzeyindeki toplam 549 öğrenciden toplanmıştır. KTK sonuçları, aracın çok yüksek iç tutarlılığa iye olduğunu göstermiştir. MTK kapsamında uygulanan iki parametreli lojistik model (2PL) sonucunda, maddelerin büyük çoğunluğunun modele uyum sağladığı belirlenmiştir. Küresel uyum göstergelerine (SRMR, SRMSR, 100×MADCOV) göre model–veri uyumu çok iyi düzeydedir. Genellenebilirlik katsayısı ve KR20 güvenirlik katsayısı aracın güvenirliğinin ve genellenebilirliğinin çok yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca, SASÖ puanları ile okuma başarısı arasında anlamlı ilişkiler saptanmış ve bu bulgular aracın yapı geçerliğini destekleyici niteliktedir. Sonuç olarak SASÖ, Türkçede alıcı sözcük dağarcığını ölçmek için geliştirilen geçerliği ve güvenilirliği çok yönlü olarak kanıtlanmış bir ölçme aracı görünümündedir. Bu ölçme aracı hem süreç hem de sonuç odaklı değerlendirmede kullanılabilecek çağdaş bir ölçme aracı niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksan, Y., Aksan, M., Mersinli, Ü., & Demirhan, U. U. (2017). A frequency dictionary of Turkish: Core vocabulary for learners. Routledge.
  2. Anderson, R. C., & Nagy, W. E. (1993). The vocabulary conundrum (Technical Report No. 570). Center for the Study of Reading, University of Illinois at Urbana-Champaign.
  3. Baker, F. B., & Kim, S. H. (2004). Item response theory: Parameter estimation techniques (2nd ed.). Marcel Dekker.
  4. Baykul, Y. (2015). Eğitimde ve psikolojide ölçme: Klasik test kuramı ve uygulaması. Pegem Akademi.
  5. Beglar, D. (2010). A Rasch-based validation of the Vocabulary Size Test. Language Testing, 27(1), 101–118. https://doi.org/10.1177/0265532209340194
  6. Brennan, R. L. (2001). Generalizability theory. Springer.
  7. Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136-162). Sage.
  8. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (27. bs.). Pegem Akademi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

28 Ocak 2026

Kabul Tarihi

31 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ülper, H. (2026). Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 14(2), 329-353. https://doi.org/10.16916/aded.1873846
AMA
1.Ülper H. Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme. Lisans. 2026;14(2):329-353. doi:10.16916/aded.1873846
Chicago
Ülper, Hakan. 2026. “Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14 (2): 329-53. https://doi.org/10.16916/aded.1873846.
EndNote
Ülper H (01 Nisan 2026) Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14 2 329–353.
IEEE
[1]H. Ülper, “Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme”, Lisans, c. 14, sy 2, ss. 329–353, Nis. 2026, doi: 10.16916/aded.1873846.
ISNAD
Ülper, Hakan. “Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14/2 (01 Nisan 2026): 329-353. https://doi.org/10.16916/aded.1873846.
JAMA
1.Ülper H. Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme. Lisans. 2026;14:329–353.
MLA
Ülper, Hakan. “Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, c. 14, sy 2, Nisan 2026, ss. 329-53, doi:10.16916/aded.1873846.
Vancouver
1.Hakan Ülper. Öğrencilerin Alıcı Sözcük Dağarcığının Sıklık Dilimlerine Göre Belirlenmesine Yönelik Ölçme Aracı Geliştirme. Lisans. 01 Nisan 2026;14(2):329-53. doi:10.16916/aded.1873846

88x31.png

Ana Dili Eğitimi Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.