Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme

Arif Çerçi; Serdar Derman

doi:10.16916/aded.285493

Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının farklı metin türlerini (öyküleyici/öğretici metin) dinlerken aldıkları notları belirlenen tema ve kodlara göre sınıflandırmak ve bu notları sıklıkları/yaygınlıkları bakımından incelemektir. Doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilen araştırmanın verileri, 2016-2017 Eğitim Öğretim Yılında Gaziantep Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Bölümü üçüncü sınıfta okuyan Türkçe öğretmeni adayı öğrencilerden elde edilmiştir. Toplanan veriler kodlanarak temalara ulaşılmıştır. Öyküleyici metin türü için belirlenen temalar; öykünün yapı unsurlarına ilişkin notlar, öyküdeki iletilerle ilgili notlar, metinden yapılan doğrudan alıntılar, öykünün künyesine ilişkin notlardır. Öğretici metin türü için belirlenen temalar ise; öğretici metnin ana düşüncesi ve konusuna ilişkin notlar, metnin yardımcı düşüncelerine ilişkin notlar, metnin künyesi ile ilgili notlar, metinden yapılan doğrudan alıntılardır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %84,78’i öykünün yapı unsurlarına; %19,56’sı öyküdeki ileti-iletilere; %43,47’si öykünün künyesine ilişkin not aldığı belirlenmiştir. Öğrencilerin %41,30’unun metinden doğrudan alıntı yaptığı görülmektedir. Araştırmaya katılan öğrencilerden %40,62’si öğretici metnin ana düşüncesi ve konusuna ilişkin; %82,81’i öğretici metnin yardımcı düşüncelerine ilişkin; öğrencilerin tamamının öğretici metnin künyesine ilişkin not aldığı belirlenmiştir. Ayrıca metinde yardımcı düşünce, ana düşünce gibi unsurlar doğrudan verilmediği hâlde öğrencilerin %29,68’i metinden doğrudan alıntı yaptığı görülmektedir. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda dinleme becerisinin gelişiminde metin türlerine uygun not alma tekniklerinin kullanılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Dinleme becerisi,Türkçe öğretmen adayları

Kaynakça

Beyreli, L., Çetindağ, Z. ve Celepoğlu, A. (2005). Yazılı ve sözlü anlatım. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Burdurlu, İ. Z. (1975). Türkçe kompozisyon (I. Cilt; İzmir Eğitim Enstitüsü Ders Kitapları). İzmir: Karınca Matbaacılık.
Dembo, M. H. (1988) Applying educational psychology in the classroom. (3. Baskı), Newyork: Longman.
Derman, S. ve Ateş, M. (2015). Ortaöğretim Türk edebiyatı 9. sınıf ders kitabı. M. Oktay (Ed.) Ankara: Ekoyay.
Dilidüzgün, Ş. (2013). Ortaokul Türkçe derslerinde okumadan özet yazmaya. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 46(2), 47-68.
Dörnyei, Z. (2007). Research methods in applied linguistics: Quantitative, qualitative, and mixed methodologies. Oxford University Press.
Erden, M. ve Akman, Y. (1995). Eğitim psikolojisi: gelişim, öğrenme, öğretme. Ankara: Arkadaş Yayınevi.
Erden, Münire. (1991). Öğrenme sürecinde not tutmanın rolü. Yaşadıkça Eğitim, 15, 15–17.

Fındıkçı, İ. (1996). Not alır mısınız? Yaşadıkça Eğitim, 48, 18-19.
Gagne, R. M.& Driscoll, M. P. (1988). Essentials of learning for ınstruction. (2. Baskı). New Jersey: Prentice Hall, Englewood Cliffs.
Garner, R. (1982). Efficient text summarization: Costs and benefits. The Journal of Educational Research, 75(5), 275-279.
Göğüş, B. (1978). Orta dereceli okullarımızda Türkçe ve yazın eğitimi. Ankara: Kadıoğlu Matbaacılık.
Kiewra, K. A. (1987). Notetaking and review: The research and its implications. Instructional Science, 16(3), 233-249.
Kiewra, K. A. (1991). Aids to lecture learning. Educational Psychologist, 26(1), 37-53.
Kiewra, K. A., Mayer, R. E., Christensen, M., Kim, S. I. & Risch, N. (1991). Effects of repetition on recall and note-taking: Strategies for learning from lectures. Journal of Educational Psychology, 83(1), 120-123.
Kintsch, E. (1990). Macroprocesses and microprocesses in the development of summarization skill. Cognition and instruction, 7(3), 161-195.
Miles, M. H., & Huberman, M. AM (1994). Qualitative data analysis. An expanded sourcebook 2nd edition. London: Sage Publications.
Oğuzkan, F. (1993) Eğitim terimleri sözlüğü. (3. Basım), Ankara: Emel Matbaacılık.
Özbay, M. (2009a). Anlama teknikleri II: Dinleme eğitimi. Ankara: Öncü Yayınevi.
Özbay, M. (2009b). Anlama teknikleri I: Okuma eğitimi. Ankara: Öncü Yayınevi.
Özçakmak, H. (2015) Türkçe öğretmeni adaylarının not alarak dinlemede özetleme stratejilerini kullanma becerileri. Yayınlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi.
Range, E. (2015). Take note! Taking and organizing notes. Michigan: Cherry Lake Publishing.
Rickards, J. P., Mc Cormick, Christine, B. (1988) Effect of ınterspersed conceptual prequestions on nottaking in listening compherension. Journal Of Educational Psychology, 80(4), 592-594.
Senemoğlu, N. (2012). Gelişim öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. (21.Baskı) Ankara: Spot Matbaacılık.
Simonet, R. ve Simonet, J. (2002). Not alma teknikleri (3. Baskı, Çev., P. Kurt). İstanbul: Arion Yayınevi.
Susar, F. ve Akkaya, N. (2009). University students for using the summarizing strategies. Procedia Social and Behavioral Sciences, 1(1), 2496-2499.
Şahin, A., Aydın, G., & Sevim, O. (2015). Cornell not alma tekniğinin dinlenilen metni anlamaya ve kalıcılığa etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29(29).
Şahin, Ç.( 2010). Verilerin analizi. R.Y. Kıncal, (Ed.) Bilimsel araştırma yöntemleri içinde (181-215). Ankara:Nobel Yayın Dağıtım.
Taylor, K. K. (1986). Summary writing by young children. Reading Research Quarterly, 21(2), 193-208.
TDK. (2011). Türkçe sözlük. Ankara: TDK Yayınları.
Uluğ, F. (1993). Okulda başarı. (3. Baskı), İstanbul: Remzi Kitabevi.
Weinstein, C. E. Ve Mayer, R. E. (1986). The teaching of learning strategies. (Editör: M. C.Wittrock), İçinde handbook of research on teaching. (3. Baskı), Newyork: Macmillan Company. 315-327.
Yıldırım, A. Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (7. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldırım, A., Doğanay, A. ve Türkoğlu, A. (2009). Okulda başarı için ders çalışma ve öğrenme yöntemleri. (2. basım). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yörük, Y. (1990). Güzel konuşma-yazma kılavuzu. (22. Baskı) Ankara: Eğitim Yayınevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Arif Çerçi
Gaziantep Üniveristesi
Türkiye

Serdar Derman
Gaziantep Üniveristesi
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Nisan 2017

Gönderilme Tarihi

11 Ocak 2017

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 5 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.16916/aded.285493

IZ

https://izlik.org/JA59LG98GZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çerçi, A., & Derman, S. (2017). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(2), 155-164. https://doi.org/10.16916/aded.285493

AMA

1.Çerçi A, Derman S. Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme. Lisans. 2017;5(2):155-164. doi:10.16916/aded.285493

Chicago

Çerçi, Arif, ve Serdar Derman. 2017. “Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 5 (2): 155-64. https://doi.org/10.16916/aded.285493.

EndNote

Çerçi A, Derman S (01 Nisan 2017) Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme. Ana Dili Eğitimi Dergisi 5 2 155–164.

IEEE

[1]A. Çerçi ve S. Derman, “Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme”, Lisans, c. 5, sy 2, ss. 155–164, Nis. 2017, doi: 10.16916/aded.285493.

ISNAD

Çerçi, Arif - Derman, Serdar. “Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 5/2 (01 Nisan 2017): 155-164. https://doi.org/10.16916/aded.285493.

JAMA

1.Çerçi A, Derman S. Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme. Lisans. 2017;5:155–164.

MLA

Çerçi, Arif, ve Serdar Derman. “Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, c. 5, sy 2, Nisan 2017, ss. 155-64, doi:10.16916/aded.285493.

Vancouver

1.Arif Çerçi, Serdar Derman. Türkçe Öğretmeni Adaylarının Farklı Metin Türlerini Dinlerken Aldıkları Notlar Üzerine Bir Değerlendirme. Lisans. 01 Nisan 2017;5(2):155-64. doi:10.16916/aded.285493

Cited By

Türkiye’de Dinleme Eğitiminin Geldiği Nokta (2017-2019 Yılları)

Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi

https://doi.org/10.47994/usbad.775002