Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Düzeyleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, Sınıf Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Eğitimi programlarında okuyan öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık (sayısal yetkinlik) düzeylerini bazı değişkenler açısından incelemektir. Çalışmada öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerini ortaya koymak amacıyla tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında, bir devlet üniversitesinin, Sınıf Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Eğitimi lisans programlarının 3. ve 4. sınıflarına devam eden 216 öğretmen adayı katılmıştır. Örneklem seçiminde, öğretmen adayları tarafından “Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı” dersini almış olma veya almakta olma şartı gözetilmiştir. Araştırma verileri, Akkoyunlu, Yılmaz Soylu ve Çağlar (2010) tarafından geliştirilen “Sayısal Yetkinlik Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Ölçek, 7’li likert tipi 45 maddelik bir ölçektir. Araştırmanın veri toplama sürecinde araştırmacı, öğretmen adaylarına ölçekleri dağıtıp gerekli açıklamaları yapmıştır. Toplanan verilerin analizinde SPSS 20 paket programı aracılığıyla betimsel istatistiklerden ve t testi analizinden yararlanılmıştır. Çalışmada ölçeğin motivasyon ve yetkinlik alt boyutlarını oluşturan maddelerinden faydalanılmıştır. Bunun nedeni bu iki alt boyutun, bu çalışmada ulaşılmak istenen verileri elde etmede yeterli olduğu düşüncesidir. Dolayısıyla çalışmada ölçeğin iki alt boyutunu oluşturan toplam 26 maddesi analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre erkek öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri, kadın öğretmen adaylarınınkinden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Katılımcıların genel olarak orta düzeyde dijital okuryazarlığa sahip oldukları da çalışmanın bulguları arasındadır.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen adayı,öğretmen yeterlilikleri,dijital okuryazarlık

Digital Literacy Levels of Teacher Candidates

Öz

The aim of this study is to examine the digital literacy levels of prospective teachers studying in elementary school classroom teaching and social studies teaching in terms of some variables. The survey model was used to reveal the digital literacy levels of prospective teachers in the recent research. The study was conducted in 2017-2018 academic year. A total of 216 third-year and fourth-year prospective teachers majoring elementary school classroom teaching and social studies teaching from a public university were enrolled in the study.  The sample selection was based on the requirement that the “Instructional Technologies and Material Design” course is being taken or was taken by teacher candidates. The present research data are collected through the Digital Empowerment Scale developed by Akkoyunlu, Yılmaz Soylu, and Çağlar (2010). The scale is a 7-point Likert-type with 45-item scale. During the data collection process, the researcher distributed scales to the teacher candidates and made the necessary explanations. In the analysis of the collected data, descriptive statistics and t test analysis were used through SPSS 20 package program. In the study, the items of the scale which are the sub-dimensions of motivation and competence were used. The reason for this is that these two sub-dimensions are sufficient to obtain the desired data in this study. Therefore, a total of 26 items that form two sub-dimensions of the scale were analyzed. According the results of the study, the male teacher candidates' digital literacy levels were significantly higher than those of female teacher candidates. In addition, it was determined that the participants had a medium level of digital literacy in general.

Anahtar Kelimeler

• Teacher candidate,teacher’s competences,digital literacy

Kaynakça

1. Akkoyunlu, B., Yılmaz Soylu, M. ve Çağlar, M. (2010). Üniversite öğrencileri için “sayısal yetkinlik ölçeği” geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education) 39, 10-19, https://dergipark.org.tr/download/article-file/87452
2. Akkoyunlu, B. ve Yılmaz Soylu, M. (2010). Öğretmenlerin sayısal yetkinlikleri üzerine bir çalışma. Türk Kütüphaneciliği Dergisi, 24 (4), 748-768, http://www.tk.org.tr/index.php/TK/article/view/449/439
3. Ata, R. ve Yıldırım, K. (2019). Exploring Turkish Pre-Service Teachers’ Perceptionsand Views of Digital Literacy. Education Sciences, 9 (1), 40; doi:10.3390/educsci9010040, https://www.mdpi.com/2227-7102/9/1/40/htm
4. Churchill, N. (2016). Digital storytelling as a means of supporting digital literacy learning in an upper-primary-school English language classroom. (Unpublished Doctoral dissertation, Edith Cowan University). Retrieved from https://ro.ecu.edu.au/theses/1774
5. Churchill, N., Lim, C. P., Oakley, G., & Churchill, D. (2008). Digital Storytelling and Digital Literacy Learning. In Readings in Education and Technology: Proceedings of ICICTE 2008 (Vol. N/A, pp. 418-430). http://www.icicte.org/ICICTE2008Proceedings/churchill043.pdf: University of the Fraser Valley Press.
6. Çetin, O., Çalışkan, E. ve Menzi, N. (2012). Öğretmen adaylarının teknoloji yeterlilikleri ile teknolojiye yönelik tutumları arasındaki ilişki. İlköğretim Online, 11(2), 273-291, http://ilkogretim-online.org.tr/index.php/io/article/view/1493/1349
7. Karasar, N. (2004). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Ankara: Nobel Yayınevi.
8. Ocak, G. ve Karakuş, G. (2019). Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık öz-yeterlilik becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21 (1), 129-147, https://dergipark.org.tr/download/article-file/675173

9. Özerbaş, M. A., ve Kuralbayeva, A. (2018). Türkiye ve Kazakistan Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (1), 16-25. 10.21666/muefd.314761, https://dergipark.org.tr/download/article-file/464425
10. Pool, C. R. (1997). A New Digital Literacy: A Conversation with Paul Gilster. Integrating Technology into Teaching. Educational Leadership, 55 (3), 6-11, http://www.ascd.org/publications/educational-leadership/nov97/vol55/num03/[e-mail]
11. Tekin, A. ve Polat, E. (2017). Öğretmen adaylarının sayısal yetkinlik düzeyleri ve çevrimiçi bilgi arama stratejilerinin değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7 (2), 635-658, https://dergipark.org.tr/trkefd/article/304174
12. Timur, B., Timur, S. ve Akkoyunlu, B. (2014). Öğretmen adaylarının sayısal yetkinlik düzeylerinin belirlenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33, 41-59, http://www.sobbiad.mu.edu.tr/index.php/asd/article/viewFile/475/488
13. TYÇ, (2015). Mesleki Yeterlilik Kurumu https://myk.gov.tr/images/articles/editor/130116/TYC_teblig_2.pdf
14. Tyger, R. L. (2011). Teacher candidates' digital literacy and their technology integration efficacy. (Unpublished Doctoral dissertation, Georgia Southern University). Retrieved from http://digitalcommons.georgiaso uthern.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1557&context=etd.
15. Yılmaz, M., Üredi, L. ve Akbaşlı, S. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının bilgisayar yeterlilik düzeylerinin ve eğitimde teknoloji kullanımına yönelik algılarının belirlenmesi. International Journal of Humanities and Education, 1 (1), 105-121, http://www.ijhe.org/Published/201504_001_1_006.pdf