The Effects of Creative Drama Activities based on Text Types on the Perception of Peer Bullying

Öz

The aim of this research is to present a process proposal based on creative drama to determine the change in students’ perception of peer bullying. The research was conducted with 30 voluntary students who took part in the experimental and control groups, attending 6^th grade in the 2018/2019 academic year at the Mustafa Kemal Secondary School in the Bağcılar district of İstanbul. There were 15 students in each group. Qualitative research methods were used in the study. The data were collected through semi-structured interviews and student diaries. At the beginning of the process, the “Personal Information Form” and the “Semi- Structured Interview Form” were administered to the students in both groups and “Focus Group Discussions” were held in the groups in the pre-test and post-test processes. After the workshop, the final test administration was conducted on the experimental and control groups. 52 hours of workshop based on those data were carried out with the experimental group. As a result, the study helped the participants in the experimental group change their perceptions on peer bullying, physical bullying as well as verbal bullying, including relational/emotional peer bullying. The results of the study are believed to be beneficial to field researchers, textbook writers and teachers.

Anahtar Kelimeler

• Creative drama,peer bullying,text,secondary school 6th grade students

Metin Türlerine Dayalı Yaratıcı Drama Etkinliklerinin Akran Zorbalığı Algısına Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, akran zorbalığı algısının değişimini tespit etmeye yönelik yaratıcı drama temelli bir süreç önerisi sunmaktır. Araştırma, İstanbul ili Bağcılar ilçesi Mustafa Kemal Ortaokulunda 2018/2019 eğitim-öğretim yılında 6. sınıfa devam eden deney ve kontrol grubunda yer alan gönüllü 30 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Her bir grupta 15 öğrenci vardır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın verileri “Yarı Yapılandırılmış Görüşme” ve “Öğrenci Günlükleri” ile toplanmıştır. Sürecin başında her iki grupta yer alan öğrencilere “Kişisel Bilgi Formu” ile “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” uygulanmış ve gruplarla ön test-son test sürecinde “Odak Grup Görüşmesi” gerçekleştirilmiştir. Bu verilerden hareketle oluşturulan 52 saatlik atölye, deney grubuyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda yaratıcı drama temelli hazırlanan atölyelerin deney grubu katılımcılarının akran zorbalığı algılarında fiziksel zorbalığın yanı sıra sözlü zorbalık ve ilişkisel/duygusal akran zorbalığını da kapsayacak şekilde değişiklik sağladığı tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarının alan araştırmacıları, ders kitabı hazırlayıcıları ve öğretmenler için faydalı olacağı öngörülmektedir. 

Anahtar Kelimeler

• Yaratıcı drama,akran zorbalığı,metin,ortaokul 6. sınıf öğrencileri

Kaynakça

1. Açıkgöz, T. (2017). Ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığı ile okula karşı tutum (Kartepe ilçesi örneği). Sakarya: Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
2. Aktaş, Ş. (2009). Edebî metin ve özellikleri. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 39: 187-200.
3. Aykaç, M. (2011). Türkçe öğretiminde çocuk edebiyatı metinleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin anlatma becerilerine etkisi. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi.
4. Balcı, A. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma. Pegem Akademi: Ankara.
5. Benzer, A. (2004). Türkiye’de ana dili eğitimi müfredat programları. İstanbul: Marmara Üniversitesi Eğitim
6. Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi.
7. Berktin, C. T. (1972). Problemli çocuklar ve problem sebepleri. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
8. Çankaya, İ. (2011). İlköğretimde akran zorbalığı. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 24 (1), 2011, 81- 92.

9. Çayırdağ, N. (2006). İlköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin okul kültürünü algılayışları ile zorbalık eğilimi ve zorbalıkla baş etme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
10. Çınkır, Ş., Kepenekci, Y. K. (2003). Öğrenciler arası zorbalık. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 34. 236-253.
11. Deniz, K. (2014). Multicultural Language education from research into practice: Reading therapy: An evaluation of literary books about puberty on the axis of bibliotherapy (3. International Conference on Foreign
12. Language Teaching and Applied Linguistics). Cambridge Scholars Publishing.
13. Elliot, M. (1997). 101 ways of dealing with bullying. London: Hodder Childrens's Book.
14. Ergün, N. (2015). Erken ergenlerde okul, aile ve demografik değişkenlere göre akran zorbalığının incelenmesi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
15. Griffin, R. S. & Alan, M. G. (2004). Childhood bullying: current empirical findings and futture directions for research. Agression and Violent Behavior, 9 (4), 379-400.
16. Gültekin, Z. (2003). Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Geliştirme Çalışması. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
17. Gürsoy, E.C. (2010). Ergenlerde sosyodemografik özelliklere ve algılanan sosyal destek ile akran zorbalığına maruz kalmanın incelenmesi. İstanbul: Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
18. Kanatlı, F. (1998). Dilbilimsel gerekçe çözümlemesi: Almanca ve Türkçe boşanma metinleri bağlamında gerekçelendirme ve belirleyenleri. Adana: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
19. Macit, M., Soldan, U. (2008). Edebiyat bilgi ve teorileri. Ankara: Grafiker Yayınları.
20. MEB. (2019). Türkçe dersi (ilkokul ve ortaokul 1,2,3,4,5,6,7,8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
21. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. London: Sage Publication.
22. OECD. OECD Raporu. (2017). Zorbalık, PISA 2015 sonuçları (Cilt III): Öğrencilerin iyi olma hâli (NIH Publication
23. No: 1996-3777) https://dx.doi.org/10.1787/9789264273856-en sayfasından erişilmiştir.
24. Olweus, D. (1997). Bully/victim problems in school: Facts and intervention. European Journal of Psychology of
25. Education 1991, Vol. XlI, ltD 4,495-510.
26. Özcan, Ş. (2019). Okuma ve yazma eğitiminde yaratıcı drama. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi.
27. Pişkin, M. (2002). Okul zorbalığı: Tanımı, türleri, ilişkili olduğu faktörler ve alınabilecek önlemler. Kuram Ve
28. Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 2, 531-562.
29. Raptou, E. (2017). Literature and bullying: Teenage and children novels on school bullying prevention.
30. International Journal of Criminology and Sociology, 2017, 6, 183-191.
31. Roland, E. & Munthe, E. (1989) Bullying: An international perspective. London: David Fulton Publishers.
32. Sağlam, T. (1997). Eğitimde drama ve Türk çocuklarının ritüel nitelikli oyunlarının eğitimde dramada kullanımı.
33. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.
34. San, İ. (1999). Yaratıcı drama 1999-2002 yazılar. Tamer Levent’e armağan. Ömer Adıgüzel (Ed.), Türkiye’de eğitimde yaratıcı drama çalışmalarının gelişimi. Ankara: Naturel Yayıncılık.
35. Synder-Greco, T. (1983). The effects of creative dramatic techniques on selected language functions of language disordered children. Children’s Theatre Review. 32, 12-13.
36. Şenol, Z. (2011). Deyimlerin yaratıcı drama yöntemiyle öğretimi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
37. Topuzkanamış, E., Uysal, B. (2010). Türkçe eğitimi ve bibliyoterapi. III. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu Bildiri Kitabı. İzmir: Kanyılmaz Matbaası.
38. Tura, G. (2008). Akran zorbalığına maruz kalmayı yordayan özellikler. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi
39. Türk Dil Kurumu. (2011). Türkçe sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu.
40. Uysal, B. (2014). Dinleme ve konuşma becerilerinin kazandırılmasında yaratıcı drama temelli bir model önerisi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi.
41. Uysal, B. (2017, Ekim). Sayışmacalardaki şiddet dili unsurlarının psikanalitik kuram ekseninde değerlendirilmesi.
42. IV. Uluslararası Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyum’unda sunulmuş bildiri, Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Yazarları Birliği, İstanbul.
43. Ünsal, B. (2005). İlköğretim ikinci kademe (6, 7, 8. Sınıflar) Türkçe dersinde drama yönteminin çocukların dil ve
44. anlatım becerilerine katkısı. Ankara: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
45. Wagner, B. J. (1976). Drama as a learning medium: national education association. Washington D.C. ERIC, ED130- 362.
46. Yalçın, A., & Aytaş, G. (2005). Tiyatro ve canlandırma sahneleme bilgileri. Ankara: Akçağ Yayınları.
47. Yavuzer, H. (1992). Çocuk ve suç. İstanbul: Remzi Yayınevi.
48. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.