“Preparation” as a Dimension of Process-Based Writing Approach

Öz

Writing is a language skill that can be developed by doing intensive and long-term studies. Process-based writing is an approach that includes these intense and long-term studies, where attention is focused on the process, not the product. This research is a qualitative study aiming to reveal the importance of “preparation”, the first step of process-based writing instruction, and the details of the studies to be carried out at this stage. In this research, literature review and document analysis are used for this purpose. In this context, first of all, the quality of writing skill is emphasized, and then process-based writing approach is introduced. Then, the “preparation” phase, which is the first step of this process, are handled in terms of determining the topic, thinking and generating ideas on the topic, limiting the topic and determining the purpose of writing, determining the type of text and determining the target audience. Preparation, which is the first stage of process-based writing, is considered to affect other aspects of the writing process positively, and accelerate them when discussed in detail.

Anahtar Kelimeler

• process-based writing,preparation process,principles of preparation,teaching writing

Süreç Temelli Yazma Eğitiminin Bir Boyutu Olarak “Hazırlık”

Öz

Yazma, yoğun ve uzun süreli çalışmalar yaparak geliştirilebilen bir dil becerisidir. Süreç temelli yazma, bu yoğun ve uzun süreli çalışmaları içeren, dikkatin ürüne değil sürece yoğunlaştırıldığı bir yaklaşımdır. Bu araştırma, süreç temelli yazma eğitiminin ilk basamağı olan “hazırlık”ın önemini ve bu aşamada yürütülecek çalışmaların ayrıntılarını ortaya koymayı amaçlayan nitel bir çalışmadır. Bu amaç çerçevesinde, araştırmada alanyazın taraması ve doküman incelemesinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda öncelikle yazma becerisinin niteliği üzerinde durulmuş, ardından süreç temelli yazma yaklaşımı tanıtılmıştır. Daha sonra bu sürecin ilk basamağı olan “hazırlık” aşaması; “konu belirleme, konu üzerinde düşünme ve fikir üretme, konuyu sınırlandırma ve yazma amacı belirleme, yazı türünü belirleme ve hedef kitleyi belirleme” yönleriyle ele alınmıştır. Süreç temelli yazmanın ilk aşaması olan hazırlığın, bütün yönleriyle ayrıntılı bir şekilde ele alındığında, yazma sürecinin diğer aşamalarını da olumlu yönde etkileyeceği ve hızlandıracağı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• süreç temelli yazma,hazırlık süreci,hazırlık ilkeleri,yazma eğitimi

Kaynakça

1. Ağca, H. (1999). Yazılı Anlatım. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
2. Akbaba, R. S. ve Ayaz, H. (2017). Süreç temelli yazma yaklaşımı ile ilgili yapılan çalışmalara ilişkin bir derleme. Researcher: Social Science Studies, S.9, 344-361.
3. Arıcı, A. F. (2008). Üniversite öğrencilerinin yazılı anlatım hataları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 209-220.
4. Ashman, A. E., Wright, S. K. and Conway, N. F. (1994). Developing the metacognitive skills of academically gifted students in mainstream classrooms. Roeper Review, 16(3), 198-204.
5. Asiltürk, B. (2017). Yazılı anlatım, metin inceleme ve oluşturma. İstanbul: İkaros Yayınları.
6. Aydoğdu, Ü. R., Karamustafaoğlu, O. ve Bülbül, M. Ş. (2017). Akademik araştırmalarda araştırma yöntemleri ile örneklem ilişkisi: doğrulayıcı doküman analizi örneği. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Dergisi, 30, 556-565.
7. Bahşi, N. (2018). Ortaokul öğrencilerinin yazma düzeyleri ve yazılarında karşılaşılan sorunlar. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.
8. Başgöz, İ. (2017). Gemerek nire Bloomington nire. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

9. Becker, H. S. (2015). Sosyal bilimcilerin yazma çilesi. Ankara: Heretik Yayınları.
10. Burdurlu, İ. Z. (1984). Sözlü ve yazılı anlatım eğitimi. Yeni Defne, S.34, 11-16.
11. Canıtezer, A. (2014). 8. sınıf öğrencilerinin yazma motivasyonu ile yazılı anlatım beceri düzeyleri üzerine bir araştırma. Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.
12. Clark, R. P. (2017). Yazma uğraşı. (Çev.: Banu Karakaş). İstanbul: Metropolis Yayıncılık.
13. Doğan, Y. (2018). Türkçe öğretmenlerinin kullandıkları yazma konuları. Prof. Dr. Alemdar Yalçın Armağanı. Ankara: Akçağ Yayınları.
14. Duman, B. (2007). Süreç temelli öğrenme-öğretim modeli. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S.19.
15. Durukafa, G. (1992). Cluster metodu-yaratıcı kompozisyon. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(3), 83-114.
16. Emig, J. (1977). Writing as a mode of learning. College Composition and Communication, 28(2), 122-128.
17. Emir, S. (1986). Kompozisyon yazma sanatı. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayını.
18. Ertan, A. (1942). Yazma sanatı hakkında öğütler. İstanbul: Semih Lûtfi Kitabevi.
19. Flower, L. and Hayes, J. R. (1981). A cognitive process theory of writing. College Composition and Communication, 32(4), 365-387.
20. Göğüş, B. (1978). Orta dereceli okullarımızda Türkçe ve yazın eğitimi. Ankara: Kadıoğlu Matbaası.
21. Gökşen, E. N. (1964). Yazılı anlatımda plân, başlangıç ve sonuç. Türk Dili Dergisi, S.150, 352-354.
22. Gözler, H. F. (1974). Örnekleriyle temel kompozisyon bilgileri. İstanbul: İnkılâp ve Aka Kitabevi.
23. Guitton, J. (1968). Düşünme sanatı. (Çev.: Cevdet Perin). İstanbul: Remzi Kitabevi.
24. Henry, L. H. (1986). Clustering: writing (and learning) about economics. College Teaching, 34(3), 89-93.
25. Hertman, A. E. (2006). Derleme makale yazımında, konferans ve bildiri sunumu hazırlamada pratik bilgiler. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 3(1), 2-4.
26. Janssen, D., Van Waes, L. and Van den Bergh, H. (1996). Effects of thinking aloud on writing processes. In: The science of writing: theories, methods, individual differences, and applications. (Edit. Levy C. Michael and Ransdell, Sarah). Mahwah, N. J., Lawrence Erbaum, p.233-250.
27. Kantemir, E. (1972). Yazılı ve sözlü anlatım. Ankara: Sevinç Matbaası, Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
28. Karaalioğlu, S. K. (Tarihsiz). Sözlü/yazılı kompozisyon konuşmak ve yazmak sanatı. 29. Baskı, İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
29. Karatay, H. (2011). Süreç temelli yazma modelleri: planlı yazma ve değerlendirme. Yazma eğitimi. (Ed.: Murat Özbay), Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
30. Kasapoğlu, B. (2007). Türkiye ve Almanya’da ilköğretim birinci kademe dördüncü sınıf ana dili ders kitaplarında yazma eğitimi ve öğretimi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.
31. Kavcar, C., Oğuzkan, F. ve Sever, S. (1997). Türkçe öğretimi. Ankara: Engin Yayınevi.
32. Kaya, T. (1998). Türkçe öğretiminde çocuk edebiyatının yeri. A.Ü. TÖMER Türkçe’nin Öğretimi ve Eğitimi Sempozyumu Bildirileri, Gaziantep.
33. Kurudayıoğlu, M. ve Karadağ, Ö. (2010). İlköğretim öğrencilerinin yazılı anlatımlarının konu seçimleri açısından incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 192-207.
34. Küçük, S. (2006). Türkçe öğretiminde yazılı anlatım çalışmalarının sorularla yönlendirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(2), 181-198.
35. Maltepe, S. (2006). Türkçe öğretiminde yazılı anlatım uygulamaları için bir seçenek: yaratıcı yazma yaklaşımı. Dil Dergisi, S.132, 56-66.
36. MEB. (2013). Gıda teknolojisi, tereyağ. (Bireysel öğrenme materyali) Ankara.
37. MEB. (2018). Yazarlık ve yazma becerileri dersi öğretim programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
38. MEB. (2019). Türkçe dersi öğretim programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
39. Murray, D. M. (1978). Write before writing. College Composition and Communications, 29(4), 375-381.
40. Oğuzkan, T., Öz, M. F., Demiray, K. ve Özdemir, E. (1972). İlkokuma öğretmen kılavuzu. Ankara: Millî Eğitim Basımevi.
41. Okurer, C. (1967). Kompozisyon öğretimi bakımından İngiltere maarifi hakkında bir inceleme. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
42. Özbay, M. (2000). İlköğretim okulu öğrencilerinin yazılı anlatım becerileri. Ankara.
43. Özdamar, K. (2003). Modern bilimsel araştırma yöntemleri. Eskişehir: Kaan Kitabevi.
44. Özdemir, E. (1967). Örnekli ve uygulamalı yazma tekniği. Ankara: Üçler Yayını.
45. Özön, M. N. (1961). Yazmak sanatı ve kompozisyona giriş. İstanbul: Remzi Kitabevi.
46. Raimes, A. (1980). Writing and learning across the curriculum: the experience of a faculty seminar. College English, 41(7), 797-801.
47. Rohman, D. G. (1965). Pre-writing the stage of discovery in the writing process. College Composition and Communications, 16(2), 106-112.
48. Sarar Kuzu, T. ve Soytürk, E. (2019). Ortaokul kompozisyon yazma çalışmalarının metindilbilimin metin üretim evreleri açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 12-29.
49. Tansel, F. A. (1963). İyi ve doğru yazma usûlleri, II. kompozisyon. Ankara: Millî Kültür Yayınları.
50. TDK. (2005). Türkçe sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
51. Tekin, H. (1980). Okuduğunu anlama gücü ile yazılı anlatım becerisini geliştirme yönünden okullarımızdaki Türkçe öğretimi. Ankara: Gül Yayınevi.
52. Tekşan, K. (2001). Yazılı anlatımı geliştirmede ön hazırlığın etkisi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.
53. Temizkan, M. (2003). Yazılı anlatım etkinliği çerçevesinde Türkçe öğretmenlerinin çalışmalarına ilişkin bir değerlendirme. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
54. Temizkan, M. (2014). Yaratıcı yazma süreci. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
55. Van Someren, M. W., Barnard, Y. F. and Sandberg, J. A. C. (1994). The think aloud method. London: Published by Academic Press.
56. Vygotsky, L. S. (1998). Düşünce ve dil. (Çev.: S. Koray), İstanbul: Kaynak Yayınları.
57. Warriner, J. E. (2004). Warriner’s high school handbook. Canada: Holt, Rinehart and Winston, Inc.
58. Yalçın, A. (2018). Son bilimsel gelişmeler ışığında Türkçenin öğretim yöntemleri. Ankara: Akçağ Yayınları.
59. Yalçın, S. D. (1998). Yazma eğitiminde yeni bir araştırma alanı: yaratıcı yazarlık. A.Ü. TÖMER Türkçe’nin Öğretimi ve Eğitimi Sempozyumu Bildirileri, Gaziantep.
60. Yıldız, C., Okur, A., Arı, G. ve Yılmaz, Y. (2013). Türkçe öğretimi. (Ed.: Cemal Yıldız), Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
61. Yılmaz, Ö. (1998). Orta öğretimde yazılı anlatım. A.Ü. TÖMER Türkçenin Öğretimi ve Eğitimi Sempozyumu Bildirileri, Gaziantep.
62. Zorbaz, K. Z. (2010). İlköğretim okulu öğrencilerinin yazma kaygı ve tutukluğunun yazılı anlatım becerileriyle ilişkisi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.