A Study on the Use of Library as an Indicator of Reading Culture

Öz

Reading culture is one of the development indicators of societies. The number of books sold and published, the average number of books read per person, the number of newspapers read, etc. can be taken as criteria in the presentation of the reading culture. However, the number of libraries in a society and the use of them and the presence of a library in the home are also among the criteria that determine the reading culture. In this study, it is aimed to reveal the relationship between the use of libraries, presence of a library at home and reading habits. Survey method, one of the research methods, was used in the study. According to the results of the research, there is an important relationship between students' reading culture and library use. For this reason, libraries should be redesigned so as to appeal to today's children, teens and adults.

Anahtar Kelimeler

• Reading culture
• reading habit
• library

Okuma Kültürünün Bir Göstergesi Olarak Kitaplık ve Kütüphane Kullanımı Üzerine Bir Araştırma

Öz

Okuma kültürü, toplumların gelişmişlik göstergelerinden biridir. Okuma kültürünün ortaya konmasında satılan ve basılan kitap sayısı, kişi başına okunan ortalama kitap sayısı, okunan gazete sayısı vb. gibi ölçütler alınabilir. Bununla birlikte bir toplumdaki kütüphane sayısı ve kütüphanelerin kullanımı ile evlerde kitaplık ya da kütüphane bulunması da okuma kültürünü belirleyen ölçütler arasında gösterilir. Bu çalışmada kütüphanelerin öneminden hareketle ilköğretim öğrencilerinin kütüphane kullanımları, evlerinde kitaplık/kütüphane bulunma durumları ile okuma alışkanlıkları arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmada araştırma yöntemlerinden tarama (survey) kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre öğrencilerin okuma kültürü ve kitaplık/kütüphane kullanmaları arasında önemli bir ilişki vardır. Evinde, sınıfında, okulunda ve yaşadığı bölgede kitaplık veya kütüphane bulunan öğrenciler ile aileleri kitap okuyan, evde kitap okuma saatlerine katılan öğrencilerin de okumaya karşı tutumları olumlu gelişmektedir. Bu nedenle kütüphaneler, günümüz çocuklarına, gençlerine ve yetişkinlere hitap edecek şekilde yeniden çok yönlü olarak tasarlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• okuma kültürü
• okuma alışkanlığı
• kütüphane

Kaynakça

1. Akdağ, H. ve Çoklar, A. N. (2009). İlköğretim 6. ve 7. Sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi proje ve performans görevlerini hazırlarken yararlandıkları kaynaklar, internetin yeri ve karşılaştıkları güçlükler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (2), 1-16.
2. Al, U. ve Soydal, İ. (2014). Kütüphan-e Türkiye projesi: halk kütüphanesi kullanım araştırması, Türk Kütüphaneciliği 28, 3 (2014), 288-307.
3. Al, U. ; Doğan, G. ; Soydal, İ.; Taşkın, Z. (2017). Herkes için kütüphane projesi başlangıç çalışması. Türk Kütüphaneciliği, 31(1), 11-30, Doi: 10.24146/tkd.2017.0
4. Aşçı, M. ve Özarslan, H. (2002). İlköğretim 1. kademede okul kitaplığını kullanma alışkanlığı. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 15, 45-56.
5. Aydoğdu, Hamza (2020). Okuma alışkanlığı ve okul kütüphanelerinin bireysel gelişime etkisi üzerine bir değerlendirme. Millî Eğitim Dergisi,225, 201- 226.
6. Cevher, N. (2015). Ankara’daki halk kütüphanesi çocuk bölümlerinin çocukların okuma alışkanlığındaki rolü. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ankara.
7. Kajberg, L. (2013). Halk kütüphanelerinin amacını yeniden tanımlamak: dış teorik çerçeveden esinlenen eleştirel bir yaklaşım. Türk Kütüphaneciliği, 27(2), 253-265.
8. Karadeniz, Ş. ; Yılmaz, B. (2017). Ankara'daki halk kütüphanecilerinin okuma alışkanlığı üzerine bir araştırma, Türk Kütüphaneciliği, 31 (2), 223-244, doi 10.24146/tkd.2017.10.

9. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
10. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2011). Türkiye okuma kültürü haritası. 23 Nisan 2019 tarihinde http://www.kygm.gov.tr/Eklenti/55,yonetici-ozetipdf.pdf?0 adresinden erişildi.
11. Ortaş, İ. (2014). Türkiye ve dünyada kitap okuma değerlerinin karşılaştırması ve sosyal yaşamımıza etkileri, Türk Kütüphaneciliği, 28(3), 323-337.
12. Şahin, M., İşcan, A., Maden, S. (2009). İlköğretim öğrencilerinin okul kütüphaneleri ve sınıf kitaplıklarını kullanma durumları (Erzurum ili örneği). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (2), 183-196.
13. Yalçınkaya, Y. (2016). Dijital kültür ve dijital kütüphane. Türk Kütüphaneciliği, 30(4), 595-618.
14. Yalman, F. (2020). Kütüphanede verilen ‘kitapların eğlenceli dünyası’ eğitim programının çocukların erken okuryazarlık becerilerine etkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Karabük Üniversitesi. Karabük.
15. Yılmaz, Bülent (2019). Çocuk kütüphanesi hizmetleri kılavuzu. İstanbul: Hiperyayın.
16. Halk Kütüphanesi Hizmeti Gelşşim İçin IFLA/UNESCO İlkeleri 20 Mayıs 2020 tarihinde https://www.ifla.org/files/assets/hq/publications/archive/the-public-library-service/pg01-tr.pdf adresinden erişildi.