Mülteci Öğrencilere Türkçe Okuma Yazma Öğretiminde Akran ve Veli Desteği ile İlgili Nitel Bir Çalışma

Öz

Bu çalışmanın amacı araştırmaya katılan mülteci öğrencilere Türkçe okuma yazma öğretiminde akran ve veli desteği ile okuma yazma öğretimini sağlamak, mülteci öğrencilerin ve velilerin bu süreç ile ilgili düşüncelerini ortaya koymaktır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden eylem araştırma desenine göre tasarlanmıştır. Bu amaçla araştırmada, mülteci öğrencilerin yoğun olarak eğitim aldığı araştırmacının çalıştığı ilkokul seçilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında Ankara’da bir ilkokulda bulunan on bir Türkmen mülteci öğrenci ve beş Türk veli oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması üç aşamada gerçekleşmiştir. Bu aşamalar hazırlık, uygulama ve görüşme formu uygulamadır. Görüşme formları ile elde edilen verilerin analizinde içerik analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre araştırmaya katılan mülteci öğrenciler, akran ve veli desteği ile Türkçe okuma yazma öğrenmişlerdir. Türk akranlarının okuma yazma öğretiminde; mülteci öğrencilere yardımcı oldukları, savaş bitince mülteci öğrencilerin kendi ülkelerine dönmek istedikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca veliler, mülteci öğrencilere karşı önceden önyargılı olduklarını fakat araştırma sırasında mülteci öğrencilere karşı oluşan bu önyargılarının kalmadığını belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• İlkokul
• mülteci öğrenci
• Türkçe okuma yazma öğretimi

A Qualitative Study on Teaching Turkish Literacy to Refugee Students Supported by Peers and Parents

Öz

This study aims to provide literacy instruction with the support of peers and parents in the teaching Turkish literacy to refugee students, and to examine the opinions of refugee students and parents about this process. This study was designed as an action research design, one of the qualitative research designs. Within the scope of this study, the primary school where refugee students receive intensive education and the researcher currently works was chosen for the study. The study group consists of 11 Turkmen refugee students, Turkish students in their class, and five Turkish parents in a primary school in Ankara in the 2017-2018 academic year. Data were collected in three stages, namely, the "preparation stage", "implementation stage", and "application of the interview form". findings of the study showed that the refugee students learned to read and write in Turkish with the support of their peers and parents. It was concluded that the refugee students received help from Turkish peers in learning literacy, and they wanted to return to their home country when the war was over. In addition, the parents stated that they previously harbored feeling of prejudice against refugee students but that these prejudices were eliminated over the course of the study.

Anahtar Kelimeler

• Refugee student
• Primary school
• Turkish literacy teaching

Kaynakça

1. Aksoy, N. (2003). Eylem araştırması: Eğitimsel uygulamaları iyileştirme ve değiştirmede kullanılacak bir yöntem. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 36(36), 474-489.
2. Creswell, J. W. (1998). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions. Sage Publications.
3. Crouch, C. H., & Mazur, E. (2001). Peer instruction: Ten years of experience and results. American journal of physics, 69(9), 970-977.
4. Emin, N. M. (2019). Mülteci çocukların eğitimi : Yaşanan sorunlar ve yapılan çalışmalar. Siyaset, Eğitim ve Toplum Araştırmaları Vakfı. SETA Yayınları. Erişim Adresi: https://www.setav.org/liberal-demokrasinin-gerilemesiyle-birlikte-sivil-toplum-cazibesini-yitirmeye-basladi/.html.
5. Gencer, T. E. (2017). Göç ve eğitim ilişkisi üzerine bir değerlendirme: Suriyeli çocukların eğitim gereksinimi ve okullaşma süreçlerinde karşılaştıkları güçlükler. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(54), 838-851.
6. İstanbul Bilgi Üniversitesi (İBÜ). (2015). Suriyeli mülteci çocukların Türkiye devlet okullarındaki durumu: Politika ve uygulama önerileri. İstanbul: Çocuk Çalışma Birimi (ÇOÇA). Erişim adresi: http://cocuk.bilgi.edu.tr/wp-content/uploads/2020/02/Suriyeli-Cocuklar-Egitim-Sistemi-Politika-Notu.pdf.
7. Koçoğlu, A. ve Yanpar Yelken, T. (2018). Suriyeli öğrencilere Türkçe dil becerileri kazandırma sürecinde ilkokul Türkçe dersi öğretim programları ile ilgili öğretmen görüşleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 6(2), 131-160. DOI:10.14689/issn.2148 - 2624.1.6c2s7m.
8. Köklü, N. (2001). Eğitim eylem araştırması- öğretmen araştırması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 34(1), 35-43.

9. Merriam, S. B. (1998). Qualitative research and case study applications in education. San Francisco: Jossey-Bass Publishers
10. Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. New York: Sage Publications.
11. Patton, M. Q. (2002). Two decades of developments in qualitative inquiry: A personal. experiential perspective. Qualitative Social Work, 1(3), 261-283. DOI: 10.1177/1473325002001003636.
12. Petres, K. (2008). What is meant by" active learning?". Education, 128(4), 566-569.
13. Sarıtaş, E., Şahin, Ü. ve Çatalbaş, G. (2016). İlkokullarda yabancı uyruklu öğrencilerle karşılaşılan sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 208-229.
14. Taştan, C. ve Çelik, Z. (2017). Türkiye’de Suriyeli çocukların eğitimi: Güçlükler ve öneriler. Ankara: Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi.
15. Topcu, Z., Türk, M. ve Kantos, Z. E. (2018).Türkiye’de bulunan mültecilerin karşılaştıkları sorunlar ile ilgili nitel bir çalışma. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 3(2), 191-206.
16. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2012). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.