Yıl 2019, Cilt 9 , Sayı 1, Sayfalar 176 - 198 2019-06-30

Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri
The Metacognitive Awareness Levels of Religious Education Teachers

Ali Baltacı [1]


Bu araştırmada, din öğretimi öğretmenlerinin üst-bilişsel farkındalık durumlarını incelenmesi ve farkındalık düzeylerinin cinsiyet, eğitim durumu, mesleki kıdem ve yaş bakımından karşılaştırılması amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan bu araştırmanın örneklem grubu, Ankara ilinde çalışmakta olan 471 din öğretimi öğretmenidir. Örneklem grubuna, Schraw and Dennison (1994) tarafından geliştirilen Üst-bilişsel Farkındalık Envanteri uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin orta düzeyde üst-bilişsel farkındalığa sahip oldukları belirlenmiştir. Eğitim durumu, mesleki kıdem ve yaş değişkenleri üst-bilişsel farkındalık ile anlamlı bir şekilde değişmekteyken, cinsiyet değişkeni üst-bilişsel farkındalığı yordamamaktadır. Ayrıca eğitim durumu, mesleki kıdem ve yaş üst-biliş farkındalık düzeyleri üzerinde etkili iken; cinsiyetin böylesi bir etkisi bulunmamaktadır. Bu çalışma din öğretimi öğretmeni örneklemi üzerinde üst-biliş kavramını inceleyen Türk din eğitimi bilimleri alanyazınındaki öncü çalışma olması bakımından önem taşımaktadır. Araştırmada elde edilen sonuçların, din öğretimi öğretmenlerinin üst-bilişsel farkındalık düzeylerinin tespit edilmesi ile daha nitelikli öğretmen yetiştirme çabalarına katkı sağlaması ve ileride yapılacak araştırmalar için yol gösterici olması ümit edilmektedir.   

The purpose of this research is to analyze religious education teachers’ metacognitive awareness and to find out whether a significant difference exists according to gender, education level, professional tenure, and age. The sample group of this research which designed by correlational survey model is the 471 religious education teachers working in Ankara. For the sample group, the Metacognitive Awareness Inventory developed by Schraw and Dennison (1994) was applied. According to the results of the research, teachers were found to have moderate cognitive awareness. While educational level, professional tenure and age variables were changing significantly with metacognitive awareness, gender was not. Also, whereas education status, professional tenure, and age were found to have an important effect on metacognitive awareness levels, gender does not have such an effect. This study is important in that the Turkish educational sciences studying the concept of metacognition on the sample of religious education teachers and it is a pioneering work in the literature. It is hoped that the results obtained in the research will contribute to the efforts of more qualified teachers by establishing the levels of cognitive awareness of religious education teachers and to provide guidance for future research.

  • Adams, J. D., & Mabusela, M. S. (2014). A Metacognitive Approach to Teacher Development: Supporting National Professional Diploma in Education (Npde) Students. Mediterranean Journal of Social Sciences, 5(15), 289.
  • Agarwal, P. K., Bain, P. M., & Chamberlain, R. W. (2012). The value of applied research: Retrieval practice improves classroom learning and recommendations from a teacher, a principal, and a scientist. Educational Psychology Review, 24(3), 437-448.
  • Akin, A., Abaci, R., & Çetin, B. (2007). The validity and reliability of the Turkish version of the metacognitive awareness inventory. Educational Sciences: Theory & Practice, 7(2), 671-678.
  • Akturk, A. O., & Sahin, I. (2010). Analysis of community college students’ educational internet use and metacognitive learning strategies. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2(2), 5581-5585.
  • Anderson, D., & Walker, R. (1991). The effects of metacognitive training on the approaches to learning and academic achievement of beginning teacher education students. Australian Teacher Education Association, Melbourne.
  • Aydın, F., & Coşkun, M. (2011). Geography teacher candidates’ metacognitive awareness levels: A case study from Turkey. Archives of Applied Science Research, 3(2), 551-557.
  • Baker, L. (1989). Metacognition, comprehension monitoring, and the adult reader. Educational Psychology Review, 1(1), 3-38.
  • Bakioğlu, B., Küçükaydın, M. A., & Karamustafaoğlu, O. (2015). Öğretmen Adaylarının Bilişötesi Farkındalık Düzeyi, Problem Çözme Becerileri ve Teknoloji Tutumlarının İncelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1).
  • Baykara, K. (2011). Öğretmen adaylarının bilişötesi öğrenme stratejileri ile öğretmen yeterlik algıları üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 80-92.
  • Baysal, Z. N., Ayvaz, A., Çekirdekçi, S., & Malbeleği, F. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalıklarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 37, 68-81.
  • Bedel, E.F., & Çakır, M. (2013). Okul öncesi ve biyoloji öğretmen adaylarında bilişüstü farkındalık ve epistemolojik inançların incelenmesi. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 37, 84-98.
  • Brown, A. L. (1987). Metacognition, executive control, self-regulation, and other more mysterious mechanisms. F. E. Weinert, R. H. Kluwe (Eds.), Metacognition, Motivation, and Understanding (65–116). Hillsdale, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
  • Cautinho, S. A. (2007). The relationship between goals, metacognition and academic success. Educate~, 7(1), 39–47.
  • Cortina, J. M., & Landis, R. S. (2009). When small effect sizes tell a big story, and when large effect sizes don’t. Statistical and methodological myths and urban legends: Doctrine, verity and fable in the organizational and social sciences, 287-308.
  • Çakıroğlu, A. (2007). Üstbiliş. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 21–27.
  • Deniz, D., Küçük, B., Cansız, Ş., Akgün, L., & İşleyen, T. (2014). Ortaöğretim Matematik Öğretmeni Adaylarının Üstbiliş Farkındalıklarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(1), 305-320.
  • Desoete, A., & Roeyers, H. (2002). Off-line Metacognition – A Domain-specific Retardation in Young Children with Learning Disabilities. Learning Disability Quarterly. 25, 123–139.
  • Dunlosky, J., & Metcalfe, J. (2008). Metacognition. Sage Publications.
  • Flavell, J. H. (1979). Metacognitive and cognitive monitoring: A new area of cognitive developmental inquiry. American Psychologyst, 34, 906–911.
  • Garner, R., & Alexander, P. A. (1989). Metacognition: Answered and unanswered questions. Educational psychologist, 24(2), 143-158.
  • Gollwitzer, P. M., & Schaal, B. (1998). Metacognition in action: The importance of implementation intentions. Personality and Social Psychology Review, 2(2), 124-136.
  • Gürbüz, S., & Şahin, F. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Gürşimşek, I., Çetingöz, D., & Yoleri, S. (2009, March). Okul öncesi öğretmenliği öğrencilerinin bilişüstü farkındalık düzeyleri ile problem çözme becerilerinin incelenmesi. In The first International Congress of Educational Research, 1-3 May 2009.
  • İflazoğlu Saban, A., ve Saban, A. (2008). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin bilişsel farkındalıkları ile güdülerinin bazı sosyo-demografik değişkenlere göre incelenmesi, Ege Eğitim Dergisi, 9(1), 35–58.
  • Kitchner, K. S. (1983). Cognition, metacognition, and epistemic cognition. Human development, 26(4), 222-232.
  • Kramarski, B., Mavarech, Z. R., & Arami, M. (2002). The Effects of Metacognitive Instruction on Solving Mathematical Authentic Tasks. Educational Studies in Mathematics, 49, 225–250.
  • Maccoby, E. E., & Jacklin, C. N. (1974). The psychology of sex differences (Vol. 1). Stanford University Press.
  • Martinez, M. E. (2006). What is metacognition?. Phi delta kappan, 87(9), 696-699.
  • Memnun, D. S., & Akkaya, R. (2009). The levels of metacognitive awareness of primary teacher trainees. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 1(1), 1919-1923.
  • Metcalfe, J. E., & Shimamura, A. P. (1994). Metacognition: Knowing about knowing. The MIT Press.
  • Metcalfe, J., & Kornell, N. (2007). Principles of cognitive science in education: The effects of generation, errors, and feedback. Psychonomic Bulletin & Review, 14(2), 225-229.
  • Nelson, T. O. (1996). Consciousness and metacognition. American psychologist, 51(2), 102.
  • Özsoy, G. (2008). Ustbilis. Turk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), 713–740.
  • Özsoy, G., Çakıroğlu, A., Kuruyer, H. G., & Özsoy, S. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalık düzeylerinin bazı değişkenler bakımından incelenmesi. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Sempozyumu, Fırat Üniversitesi, Elazığ, Mayıs 2010.
  • Özsoy, G., & Günindi, Y. (2011). Prospective preschool teachers' metacognitive awareness. İlköğretim Online, 10(2).
  • Perfect, T. J., & Schwartz, B. L. (2002). Applied metacognition. Cambridge University Press.
  • Rozendaal, J. S., Minnaert, A. E. M. G., & Boekaerts, M. (2003). Motivation and self-regulated learning in secondary vocational education: Information-processing type and gender differences. Learning and Individual Differences, 13(4), 273-289.
  • Sarpkaya, G., Arık, G., & Kaplan, H. A. (2011). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının üst biliş stratejilerini kullanma farkındalıkları ile matematiğe karşı tutumları arasındaki ilişki. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2, 107-122.
  • Schraw, G., & Dennison, R. S. (1994) Assessing metacognitive awareness. Contemporary Educational Psychology 19, 460–475.
  • Spence, D. J., Yore, L. D., & Williams, R. L. (1999). The effects of explicit science reading instruction on selected grade 7 students' metacognition and comprehension of specific science text. Journal of Elementary Science Education, 11(2), 15.
  • Tanner, H. & Jones, S. (2000). Becoming a Successful Teacher of Mathematics. London, UK: RoutledgeFalmer.
  • Tüysüz, C., Karakuyu, Y., & Bilgin, İ. (2008). Öğretmen adaylarının üst biliş düzeylerinin belirlenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 17(2), 147-158.
  • Uçkun, C. G., Demir, B., & Yüksel, A. (2013). Meslek Yüksek Okullarında Görevli Akademik Yöneticilerin Üst Bilişsel Farkındalık Düzeylerinden Kontrol Becerilerinin İncelenmesi ‘‘Kocaeli Üniversitesi Örneği’’. Yy da Eğitim ve Toplum, Eğt. Bil. ve Sos. Araş. Dergisi, ISSN, 2147-0928.
  • Zhou, M., & Chua, B. L. (2016). Using Blended Learning Design to Enhance Learning Experience in Teacher Education. International Journal on E-Learning, 15(1), 121-140.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-2550-8698
Yazar: Ali Baltacı (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Haziran 2019

Bibtex @araştırma makalesi { adyuebd411749, journal = {Adıyaman University Journal of Educational Sciences (AUJES)}, issn = {}, eissn = {2149-2727}, address = {}, publisher = {Adıyaman Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {9}, pages = {176 - 198}, doi = {10.17984/adyuebd.411749}, title = {Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri}, key = {cite}, author = {Baltacı, Ali} }
APA Baltacı, A . (2019). Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri. Adıyaman University Journal of Educational Sciences (AUJES) , 9 (1) , 176-198 . DOI: 10.17984/adyuebd.411749
MLA Baltacı, A . "Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri". Adıyaman University Journal of Educational Sciences (AUJES) 9 (2019 ): 176-198 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/adyuebd/issue/46649/411749>
Chicago Baltacı, A . "Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri". Adıyaman University Journal of Educational Sciences (AUJES) 9 (2019 ): 176-198
RIS TY - JOUR T1 - Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri AU - Ali Baltacı Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.17984/adyuebd.411749 DO - 10.17984/adyuebd.411749 T2 - Adıyaman University Journal of Educational Sciences (AUJES) JF - Journal JO - JOR SP - 176 EP - 198 VL - 9 IS - 1 SN - -2149-2727 M3 - doi: 10.17984/adyuebd.411749 UR - https://doi.org/10.17984/adyuebd.411749 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri %A Ali Baltacı %T Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri %D 2019 %J Adıyaman University Journal of Educational Sciences (AUJES) %P -2149-2727 %V 9 %N 1 %R doi: 10.17984/adyuebd.411749 %U 10.17984/adyuebd.411749
ISNAD Baltacı, Ali . "Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri". Adıyaman University Journal of Educational Sciences (AUJES) 9 / 1 (Haziran 2019): 176-198 . https://doi.org/10.17984/adyuebd.411749
AMA Baltacı A . Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri. AUJES. 2019; 9(1): 176-198.
Vancouver Baltacı A . Din Öğretimi Öğretmenlerinin Üst-Bilişsel Farkındalık Düzeyleri. Adıyaman University Journal of Educational Sciences (AUJES). 2019; 9(1): 198-176.