Araştırma Makalesi

OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Sayı: 43 19 Nisan 2023
PDF İndir
EN TR

OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

İnsanoğlu tarih boyunca ilkel düzeyde ticaret ile uğraşmıştır. İlkel zamanlarda ticaret takas usulü ile olmuştur. İlerleyen dönemlerde siyasi sınırların çizilmesi ile ekonomik sınırlarda çizilmiştir. Devletler siyasi sınırlar içerisine giren ya da çıkan ticari faaliyetlerden gümrük vergisi adı altında çeşitli vergiler almışlardır. Gümrükler dünya üzerinde sanayi inkılabından sonra hızlı değişimler yaşamıştır. Sanayileşmede geciken toplumlarda, her alanda olduğu gibi, gümrüklerde de yıkıcı sonuçlar meydana gelmiştir. Osmanlı Devleti’nin yıkılış sebeplerinden biri olan ekonomik bozukluğun birçok sebebi olmakla birlikte en önemlilerinden birisi sanayileşme ve bunun getirdiği gümrüklerdeki yıkım olarak kabul edilebilir. Zira sanayileşme hammadde ve pazar arayışına sebep olurken sanayileşmiş devletler siyasi sınırlarda uygulanan gümrük vergilerinden rahatsız olmuşlardır. Sanayileşmiş başka ülkelerle yaptıkları ticarette gerek ithalat gerekse ihracatta gümrük vergilerini kaldırmak ya da cüzi rakamlara düşürmek istemişlerdir. Bu durum Osmanlı gibi sanayileşmede gecikmiş ülkelerin ekonomik sistemlerini sarsmıştır. Cumhuriyet dönemine geçerken ortaya çıkan yıkıcı gümrük uygulamalarını yeni Türk devletinin kurucuları Lozan’da kaldırmak için uğraşmışlardır. Ancak beş yıl gibi bir süre Osmanlı’dan devralınan gümrük vergilerinde değişiklik yapılamamıştır. Bu durum Cumhuriyet dönemi ekonomisini olumsuz etkilemiştir. 1928’den itibaren gümrüklerde Türkiye Cumhuriyeti istediği düzenlemeleri yapabilmiştir. Ancak bu tarihten itibaren ortaya çıkan dünya ekonomik buhranı Türk gümrüklerini olumsuz etkilemiştir. Çalışmada Osmanlı’nın son dönemi ve Atatürk dönemi Türkiye’de gümrüklerin gelişimi ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ………… (1920). Zabıt Ceridesi, Devre 1, 2, İçtima Senesi 1.
  2. ………… (1921a). Zabıt Ceridesi, Devre 1, 15, İçtima Senesi 2.
  3. ………… (1921b). Zabıt Ceridesi, Devre 2, 7, İçtima Senesi 1.
  4. ………… (1923). Zabıt Ceridesi, Devre 1, 29, İçtima Senesi 4.
  5. ………… (1925). Zabıt Ceridesi, Devre 2, 18,10. İçtima Senesi 2.
  6. ………… (1926). Türkiye Gümrük Mecmuası, (15).
  7. ………… (1926). Zabıt Ceridesi, Devre 2, 26, İçtima Senesi 3.
  8. ………… (1927a). Zabıt Ceridesi, Devre 2, 1,1 İçtima Senesi 3.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

17 Şubat 2023

Kabul Tarihi

2 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 43

Kaynak Göster

APA
Keçe, M., & Gül, O. K. (2023). OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 43, 564-602. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1252224
AMA
1.Keçe M, Gül OK. OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;(43):564-602. doi:10.14520/adyusbd.1252224
Chicago
Keçe, Mehtap, ve Osman Kubilay Gül. 2023. “OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 43: 564-602. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1252224.
EndNote
Keçe M, Gül OK (01 Nisan 2023) OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 43 564–602.
IEEE
[1]M. Keçe ve O. K. Gül, “OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 43, ss. 564–602, Nis. 2023, doi: 10.14520/adyusbd.1252224.
ISNAD
Keçe, Mehtap - Gül, Osman Kubilay. “OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 43 (01 Nisan 2023): 564-602. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1252224.
JAMA
1.Keçe M, Gül OK. OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;:564–602.
MLA
Keçe, Mehtap, ve Osman Kubilay Gül. “OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 43, Nisan 2023, ss. 564-02, doi:10.14520/adyusbd.1252224.
Vancouver
1.Mehtap Keçe, Osman Kubilay Gül. OSMANLI’DAN CUMHURİYETE TÜRK GÜMRÜK SİSTEMİNİN EVRİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Nisan 2023;(43):564-602. doi:10.14520/adyusbd.1252224