LISTENING AS A BASIC LANGUAGE SKILL AND LISTENING EDUCATION

Öz

How to improve and how to make individuals gain “listening” which is one of the basic language skills of Turkish has become an important research topic in recent years. In the light of studies conducted in this field, the following questions have gained importance; what is listening skill, how should listening education be, which methods and techniques should be used in listening education. In this study, which has been done about listening skill education and listening techniques, the following factors came to forward as the ones which influence listening skill; cultural structure of society, the activities that are applied during listening process, implementation of strategies and techniques to improve listening skill, teachers having knowledge and skills related to the topic. In this study, descriptive research method has been applied and as data collection tool source scan technique has been used. As a result of literature review it has been determined that listening skill is an improvable skill and particularly deficiencies are observed in measure part of listening education and further studies and researches are needed in this field.

Anahtar Kelimeler

• Keywords: Turkısh, Listening Skill Education, Listening Strategies

TEMEL BİR DİL BECERİSİ OLARAK DİNLEME VE DİNLEME EĞİTİMİ

Öz

Türkçenin temel dil becerilerinden biri olan “dinleme”nin bireylere nasıl kazandırılacağı ve nasıl geliştirilebileceği son yıllarda önemli bir araştırma konusu olmuştur. Bu alanda yapılan çalışmalarla dinleme becerisinin ne olduğu, dinleme eğitiminin nasıl olması gerektiği ve dinleme eğitiminde hangi yöntem ve tekniklerin kullanılacağı soruları önem kazanmıştır. Dinleme becerisi eğitimi ve dinleme teknikleri üzerine yapılan bu çalışmada toplumun kültür yapısı, dinleme sürecinde uygulanacak etkinlikler, dinleme becerisini geliştirmeye yönelik strateji ve tekniklerin uygulanması, öğretmenlerin konuyla ilgili bilgi ve beceriye sahip olması, dinleme becerisini etkileyen unsurlar olarak ön plana çıkmıştır. Bu çalışmada betimsel araştırma yöntemine başvurulmuş olup veri toplama aracı olarak da kaynak tarama tekniğinden yararlanılmıştır. Literatür tarama neticesinde dinleme becerisinin geliştirilebilir bir beceri olduğu ve özellikle dinleme eğitiminin ölçme boyutunda eksikliklerin yaşandığı ve bu alanda daha fazla çalışmanın yapılması gerekliliği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Anahtar Kelimeler: Türkçe, Dinleme Becerisi Eğitimi, Dinleme Stratejileri

Kaynakça

1. Aktaş, Ş., ve Gündüz, O. (2004). Yazılı ve Sözlü Anlatım Kompozisyon Sanatı (5. Baskı). Ankara: Akçağ Yay.
2. Akyol, H., (2012). Türkçe Öğretim Yöntemleri, Ankara: PegemA Yay.
3. Aşılıoğlu, B., (2009). Türkçe Öğretmen Adaylarına Göre Derslerde Karşılaşılan Başlıca Dinleme Engelleri. Elektronik Sosyal bilimler Dergisi (Electronic Journal of social Sciences). 8(29), 045-063. [e-mail] (Erişim Tarihi: 21/11/2012) Aytan, T., (2011). Aktif Öğrenme Tekniklerinin Dinleme Becerisi Üzerine Etkileri. ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(4). 11309930
4. Cihangir, Z. (2004). Üniversite Öğrencilerine Verilen Etkin Dinleme Becerisi Eğitiminin Dinleme Becerisine Etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. http://www.tebd.gazi. edu.tr/arsiv/2004_cilt2/sayi_2/237-251.pdf (Erişim Tarihi: 23/11/2012).
5. Çifçi, M. (2001). Dinleme Eğitimi ve Dinlemeyi Etkileyen Faktörler. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (2), 165.
6. Doğan, Y. (2007). İlköğretim İkinci Kademede Dil Becerisi Olarak Dinlemeyi Geliştirme Çalışmaları. Yayımlanmış doktora tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
7. Doğan, Y. (2008). İlköğretim Yedinci Sınıf Öğrencilerinin Dinleme Becerisini Geliştirmede Etkinlik Temelli Çalışmaların Etkililiği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6 (2), 261-286.
8. Gümüş, M. (bt). Dil Öğrenme Seviyeleri- Dil Öğretiminde Temel Beceriler- Dinleme Becerisi- okuma Becerisi- Konuşma Becerisi- Yazma Becerisi- DilbilgisiYazdırma (Dikte) Çalışmaları. http://www.turkceogretimi. com/dil-ogretimyontemleri/dil-ogretiminde-temel-becerilere-genel-bir-bakis (Erişim Tarihi: 21/11/2012).

9. Karadüz, A., (2010). Türkçe ve Sınıf Öğretmeni Adaylarının Dinleme Stratejilerinin Değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2(29), 39-55.
10. Karagündüz, A. (2010). Türkçe ve Sınıf Öğretmeni Adaylarının Dinleme Stratejilerinin Değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü dergisi. 2 (29). 39-55.
11. Koç, S., Müftüoğlu, G. (bt) Dinleme ve Okuma Eğitimi. .http://w2.anadolu.edu.tr/aos/ kitap/IOLTP/2277/unite04.pdf (Erişim Tarihi: 21/11/2012)
12. Maden, S., Durukan, E. (2011). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Dinleme Stillerinin Çeşitli Değişkenler Açısından Değerlendirilmesi (The Evaluation of Listening Styles of Turkish Teacher Candidates inTerms of Different Variables). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(4), 101-112.
13. MEB. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. (2006). İlköğretim Türkçe Dersi (6, 7, 8. Sınıflar) Öğretim programı. Ankara.
14. Melanlıoğlu, D. (2012). Dinleme Becerisine Yönelik Ölçme Değerlendirme Çalışmalarında Üstbiliş Stratejilerinin Kullanımı. (İnternational Periodical For The Langueges, Literature and History of Turkishor Turkic. 7(1), 1583-1595.
15. Onan, B., Akgül, G. (2012). İlköğretim İkinci Kademe Türkçe Programındaki Kazanımların NedHerrmann’ın Bütünsel Beyin Modeline Göre Değerlendirilmesi. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 36 (1), 1111
16. Özbay, M. (2005), Bir Dil Becerisi Olarak Dinleme Eğitimi. (1.Baskı). Ankara, Akçağ Yay. Şahin, A. (2009), İlköğretim 6. Sınıf Öğrencilerinin Dinleme Becerisi Farkındalıklarının Sosyo-Ekonomik Düzeye Göre İncelenmesi, Çankırı Karatekin Üniversitesi Dergisi, 2(1); 178-188.
17. Temur, T. (2010). Dinleme Metinlerinden Önce ve Sonra Sorulan Soruların Üniversite Öğrencilerinin Dinlediğini Anlama Becerisi Düzeyine Etkisi, Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi. Sayı 29, 303-319.
18. Umagan, S. K. Ahmet ve A. Hayati (Ed.) (2007), İlköğretimde Türkçe Öğretimi, Dinleme Eğitimi (ss.149-163). Ankara: PegemA Yay.
19. Yoncalık, O., Çimen, Z., (2006). Beden Eğitimi ve Sınıf Öğretmenliği Bölümü Öğrencilerinin Kişilerarası İletişimde Dinleme Becerisi Düzeyleri. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi. 1(7). 135-144.