Doğu Asya’da İttifakların Mantığı: Bir Strateji Paradoksu
Öz
Bu çalışmanın amacı, “Devletler tehdide karşı ne tür davranışlar gösterir?” genel sorusundan hareketle, Doğu Asya’nın iki kilit aktörü Çin ve Japonya’nın spesifik dönemlerde tehdide karşı ne şekilde davranış geliştirdiğinin analiz edilmesidir. Özellikle Çin ve Japonya’nın tehditlere karşı geliştirdikleri stratejiler, güç ve tehdit kuramı analizlerinde göz ardı edilmekte ve literatürde Çin ve Japon araştırmacılarının çalışmaları üzerine büyük açık bulunmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın hem Türkçe literatüre hem de Doğu Asya’da Çin ve Japonya’nın tehdide karşı birbirine benzer veya birbirinden farklı kullandığı stratejilerin ve bu stratejilerdeki paradoksun ortaya konması bakımından kuramsal çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir. Çalışma bu bağlamda, göreceli güç ve güç dengesindeki değişimlerin ortaya çıkarılabilmesi adına üç spesifik tarihsel tehdit süreci altında incelenmiştir. Buna ilaveten, gücün yükselişine dair çalışmalarda her iki devletin rekabetine dayalı ittifak mücadelesinin gücü destekleyen bir unsur olduğu ve gereken boyutta tehdit algısının gücü durdurmak veya engellemekten öte, onu geliştirdiği varsayımı göz ardı edilmiştir. Bu yönüyle ve literatürdeki çalışmalardan farklı olarak çalışma, tehdidin çift yönlü etkileşim sürecine haiz bir süreç olduğunu ve yalnızca yükselen gücün değil aynı zamanda gücünü maksimize etme çabasından doğan değişim olgusunun da tehdit oluşturduğunu ortaya çıkarmaktadır. İttifak kurarak harekette ivme kazanan devletler için “momentum topları” benzetmesi yapılan çalışmada ayrıca Newton’un denge beşiği (Newton’s Cradle) ve Hareket Kanunu (Etki-Tepki Kanunu), uluslararası ilişkiler alanına adapte edilerek kuram uygulama (theory application) yapılmıştır. Çalışmanın bütününde eklektik analiz kullanılmış ve “değişime, hareket ve bağlama dayalı” Çin araştırma yöntemi izlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adam P. L. (2018). China and the US Alliance System, The China Quarterly, 233. SOAS Üniversitesi, 137-165. doi:10.1017/S0305741017000601.
- Aoyama, Rumi. (2019). 中国とアジア.研究の特徴――『国際政治』誌の視点から, (Uluslararası Siyaset Perspektifinden Çin ve Asya Çalışmalarının Özelliği), Japonya Uluslararası Bilim Kurumu Sistem Geliştirme ve Kontrol Misyon Raporu, 5, Waseda Üniversitesi: Japonya. https://jair.or.jp/about/archives/jair-ir.html adresinden 14.02.2021 tarihinde erişilmiştir.
- Arase D. (2010). Soft power, hard power, Japan and the US-Japan Alliance, D. Arase and T. Akaha (Ed.), The US-Japan Alliance: Balancing soft and hard power in East Asia, in (pp.1-50) New York ve Londra: Nissan Institute ve Routledge Japanese Studies Series.
- Atanassova-Cornelis E. and Sato, Y. (2019). The US-Japan Alliance Dilemma in The Asia Pasific: Changing Rationales and Scope”, International Spectator. 54(4), 78-93, doi: 10.1080/03932729.2019.1665272.
- Athwal, A. (2010). The United States and The Sino-Soviet Split: The Key Role of Nuclear Superiority, Journal of Slavic Military Studies, 2004(2), 271-297. doi: 10.1080/13518040490450547.
- Atkinson, W. G. (1944). The Sino-Soviet Treaty of Friendship and Alliance, International Affairs, 23(3), Royal Institute of International Affairs: Oxford University Press.
- Baba, G. (2016). Asya Pasifik Bölgesi Güvenliği. Prof. Dr. H. Çomak, Doç. Dr. C. Sancaktar, Doç. Dr. S. Demir (Ed.). Uluslararası Güvenlik: Yeni Politikalar, Stratejiler ve Yaklaşımlar içinde (ss. 553-574) İstanbul: Beta Basım A.Ş.
- Calder, K. E. (2010). Pacific Alliance: Reviving US-Japan Relations, New Haven: Yale University Press.
- Cheng, J. (2013). China’s Regional Strategy and Challenges in East Asia, 2(94), 53-65. doi: 10.4000/chinaperspectives.6182.
- Cheng, J. (2018).「權力平衡理論」析論美「中」南海戰略思維學術論著 「權力平衡理論」析論美「中」南海戰略思維 (Güç Dengesi Kuramı Perspektifinden Güney Çin Denizinde Amerikan ve Çin Stratejilerinin Bir Analizi), Prospect & Exploration 16 (3), 37-64.