Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi

Zişan Taşdemir Yaman; Ahmet Güner

EN TR

IMPORTANCE OF NUTRITION IN THE TREATMENT OF SOME LARGE INTESTINAL DISEASES

Öz

Adequate and balanced nutrition is important in maintaining a healthy life. It should not be forgotten that individuals can protect their health, reduce the risk of disease and improve their quality of life by eating adequate and balanced nutrition. It should not be ignored that inadequate and unbalanced nutrition can bring many diseases. The digestive system is one of the most important systems in which various nutrients are absorbed, passed into the bloodstream and broken down into small building blocks during the progression of food in the digestive tract. Digestive system diseases are among the diseases that are increasing day by day and frequently encountered. Nutrition plays an important role in the prevention and treatment of digestive system diseases. As in every part of the body, various diseases are seen in the large intestine, one of the organs of the digestive system. These diseases occur with various symptoms. Considering the individual differences of each patient, the most appropriate nutrition should be planned for the patients. Patients who are diagnosed should manage the process together with their physicians and dieticians who manage the treatment.

Anahtar Kelimeler

Large Intestine, Nutrition, Treatment

Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi

Öz

Sağlıklı yaşamın sürdürülebilmesinde yeterli ve dengeli beslenme önem arz etmektedir. Yeterli ve dengeli beslenerek; bireylerin sağlıklarını koruyabilecekleri, hastalık risklerini azaltabilecekleri ve yaşam kalitelerini artırabilecekleri unutulmamalıdır. Yeterli ve dengeli olmayan beslenmenin ise beraberinde pek çok hastalığı getirebileceği göz ardı edilmemelidir. Sindirim sistemi besinlerin ağızdan alınması ile birlikte sindirim kanalında ilerlemesi sırasında çeşitli besin ögelerinin emilerek kan dolaşımına geçebildiği ve küçük yapı taşlarına parçalandığı önemli sistemlerden birisidir. Sindirim sistemi hastalıkları her geçen gün artan ve sık karşımıza çıkan hastalıklardandır. Sindirim sistemi hastalıklarının önlenmesinde ve tedavisinde beslenme önemli bir rol oynamaktadır. Vücudun her bölgesinde olabileceği gibi sindirim sistemi organlarından kalın bağırsakta da çeşitli hastalıklar görülmektedir. Bu hastalıklar çeşitli belirtilerle ortaya çıkmaktadır. Her bir hastanın bireysel farklılıkları göz önüne alınarak, hastaların uygulayabilecekleri, hastalıklarına en uygun beslenme planlanmalıdır. Tanı alan hastalar, tedaviyi yöneten hekimleri ve diyetisyenleri ile beraber süreci birlikte yönetmelidirler.

Anahtar Kelimeler

Kalın Bağırsak, Beslenme, Tedavi

Destekleyen Kurum

Herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.

Kaynakça

Altınok, E., Aydın, E., Koval, S., Özbilgin, A. İ., Şener, B., Özcan, Ö. Ö. ve Karahan, M. (2020). İrritabl bağırsak sendromu olan hastalarda beslenme durumunun incelenmesi. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi, 4(2), 53-59. https://doi.org/10.29228/JOHSE.4
Arslan, S. (1996). Crohn hastalığı. Alınmıştır “Temel Medikal Hastalıklar ve Tedavileri”. Editör Gürler İliçin, İkinci Baskı. Duygu Ofset, Ankara, 347-351.
Aune, D., Sen, A., Norat, T. ve Riboli, E. (2020). Dietary fibre intake and the risk of diverticular disease: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. European Journal of Nutrition, 59, 421-432. https://doi.org/10.1007/s00394-019-01967-w
Baş, M. (2019). Yaşam dediğin 9 metre, 1.Baskı, İstanbul, Destek Yayınları, 24-24.
Baysal, A. (2012). Beslenme, 14. Baskı, Ankara, Hatiboğlu Yayınları, s.9, 17-18, 273-274.
Baysal, A., Aksoy, M., Besler, H. T., Bozkurt, N., Keçecioğlu, S., Mercanlıgil, S. M., Merdol, T. K., Pekcan, G. ve Yıldız, E. (2014). Diyet el kitabı, 8. Baskı, Ankara, Hatipoğlu Yayınları, s.143, 170-171-172-178, 341-342.
Caio, G., Lungaro, L., Caputo, F., Zoli, E., Giancola, F., Chiarioni, G. ve Zoli, G. (2021). Nutritional treatment in Crohn’s disease. Nutrients, 13(5), 1628. https://doi.org/10.3390/nu13051628
Carabotti, M., Falangone, F., Cuomo, R. ve Annibale, B. (2021). Role of dietary habits in the prevention of diverticular disease complications: a systematic review. Nutrients, 13(4), 1288. https://doi.org/10.3390/nu13041288
Castelló, A., Rodríguez-Barranco, M., Fernández de Larrea, N., Jakszyn, P., Dorronsoro, A., Amiano, P. ve Sánchez, M. J. (2022). Adherence to the Western, Prudent and Mediterranean dietary patterns and colorectal cancer risk: findings from the Spanish Cohort of the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC-Spain). Nutrients, 14(15), 3085. https://doi.org/10.3390/nu14153085
Crowe, F. L., Appleby, P. N., Allen, N. E. ve Key, T. J. (2011). Diet and risk of diverticular disease in Oxford cohort of European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC): prospective study of British vegetarians and non-vegetarians. BMJ, 343, d4131. https://doi.org/10.1136/bmj.d4131

Donnellan, C. F., Yann, L. H. ve Lal, S. (2013). Nutritional management of Crohn’s disease. Therapeutic Advances in Gastroenterology, 6(3), 231-242. https://doi.org/10.1177/1756283X13477715
Dumlu Bilgin, G. ve Şimşek, M. (2023). Ülseratif kolit ve beslenme. Türkiye Klinikleri Nutrition and Dietetics-Special Topics, 9(1), 37-46.
González-Torres, L., Moreno-Álvarez, A., Fernández-Lorenzo, A. E., Lei, R. ve Solar-Boga, A. (2022). The role of partial enteral nutrition for induction of remission in Crohn’s disease: a systematic review of controlled trials. Nutrients, 14(24), 5263. https://doi.org/10.3390/nu14245263
Hull, M. A. (2021). Nutritional prevention of colorectal cancer. Proceedings of the Nutrition Society, 80(1), 59-64. https://doi.org/10.1017/S0029665120000051
Jeyarajah, S. (2014). Diverticular disease and nutrition. Advanced Nutrition and Dietetics in Gastroenterology, 243-248. https://doi.org/10.1002/9781118872796.ch3.20
Jiang, J., Chen, L., Chen, Y. ve Chen, H. (2022). Exclusive enteral nutrition remodels the intestinal flora in patients with active Crohn's disease. BMC Gastroenterology, 22, 212. https://doi.org/10.1186/s12876-022-02293-y
Karunarathna, I., Hapuarachchi, T., De Alvis, K., Gunathilake, S., Gunasena, P., Ekanayake, U., Rajapaksha, S., Gunawardana, K., Aluthge, P., Bandara, S., Jayawardana, A., Prathapage, S. D. S., Hapuarachchi, S., Dissanayake, D. D. ve Jayawardana, S. (2024). Comprehensive management of irritable bowel syndrome: A multidisciplinary approach. ResearchGate. Erişim adresi (6 Nisan 2025): https://www.researchgate.net/publication/383276162_Comprehensive_Management_of_Irritable_Bowel_Syndrome_A_Multidisciplinary_Approach
Krok, K. L. ve Lichtenstein, G. R. (2003). Nutrition in Crohn disease. Current Opinion in Gastroenterology, 19(2), 148-153. https://doi.org/10.1097/00001574-200303000-00009
Kavak, V. (2016). Adolesanda beslenme, 1. Baskı, Ankara, Cinius Yayınları, s.16-17.
Kaya, M. N. (2018). Ülseratif kolit hastalık aktivasyon düzeyi ile D vitamini düzeyi arasındaki korelasyon. Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD (İç Hastalıkları Uzmanlık Tezi), Balıkesir.
Köseler, E. (2016). Ülseratif kolitte nutrisyon. Güncel Gastroenteroloji, 20(3), 263-266.
Matarese, L. E. (2013). Nutrition and fluid optimization for patients with short bowel syndrome. Journal of Parenteral and Enteral Nutrition, 37(2), 161-170. https://doi.org/10.1177/0148607112469818
Menon, G. ve Cagir, B. (2024). Colon cancer. In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing. Erişim adresi (6 Nisan 2025): https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470380/
Mercanlıgil, S. M. (1997). Kısa bağırsak sendromu ve beslenme. Beslenme ve Diyet Dergisi, 26(1), 41-46.
O’Keefe, S. J. D. (2016). Diet, microorganisms and their metabolites, and colon cancer. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 13, 691-706. https://doi.org/10.1038/nrgastro.2016.165
Özdemir, M. ve Sarıtaş, A. E. (2016). Kısa Barsak Sendromu ve Nutrisyon. Güncel Gastroenteroloji, 20(3), 289-295.
Özer, Ş. (1994). Genel Cerrahi. Merhaba Ofset, Konya.
Özyürek, F. ve Pekcan, K. M. (2023). İrritabl bağırsak sendromunda diyet tedavisi ve tedavi yaklaşımı olarak besin destekleri. Türkiye Klinikleri Beslenme ve Diyetetik-Özel Konular, 9(1), 57-63.
Pilavcı, Y. (2022). Covid-19’un gıda satın alma, yeme davranışı ve gıda güvenliği algısı üzerine etkisi (Yüksek lisans tezi), Bitlis Eren Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Piscopo, N. ve Ellul, P. (2020). Diverticular disease: a review on pathophysiology and recent evidence. The Ulster Medical Journal, 89(2), 83-88.
Radziszewska, M., Smarkusz-Zarzecka, J., Ostrowska, L. ve Pogodziński, D. (2022). Nutrition and supplementation in ulcerative colitis. Nutrients, 14(12), 2469. https://doi.org/10.3390/nu14122469
Radziszewska, M., Smarkusz-Zarzecka, J. ve Ostrowska, L. (2023). Nutrition, physical activity and supplementation in irritable bowel syndrome. Nutrients, 15(16), 3662. https://doi.org/10.3390/nu15163662
Ranasinghe, I. R., Tian, C. ve Hsu, R. (2024). Crohn disease. In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing. Erişim adresi (6 Nisan 2025): https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK436021/
Rastgoo, S., Ebrahimi-Daryani, N., Agah, S., Karimi, S., Taher, M., Rashidkhani, B. ve Hekmatdoost, A. (2021). Glutamine supplementation enhances the effects of a low FODMAP diet in irritable bowel syndrome management. Frontiers in Nutrition, 8, 746703. https://doi.org/10.3389/fnut.2021.746703
Rodríguez-Wong, U., Cruz-Rubin, C., Pinto-Angulo, V. M. ve Álvarez, J. G. (2015). Obesity and complicated diverticular disease of the colon. Cirugía y Cirujanos, 83(4), 292-296. https://doi.org/10.1016/j.circen.2015.09.013
Selby, W. (2000). Pathogenesis and therapeutic aspects of Crohn’s disease. Veterinary Microbiology, 77(3-4), 505-511. https://doi.org/10.1016/S0378-1135(00)00335-7
Shakhshir, M. ve Zyoud, S. H. (2023). Global research trends on diet and nutrition in Crohn’s disease. World Journal of Gastroenterology, 29(20), 3203-3215. https://doi.org/10.3748/wjg.v29.i20.3203
Slattery, M. L. (2000). Diet, lifestyle, and colon cancer. In Seminars in Gastrointestinal Disease, 11(3), 142-146. PMID: 10950460
Strate, L. L. (2012). Lifestyle factors and the course of diverticular disease. Digestive Diseases, 30(1), 35-45. https://doi.org/10.1159/000335707
Sundaram, A., Koutkia, P. ve Apovian, C. M. (2002). Nutritional management of short bowel syndrome in adults. Journal of Clinical Gastroenterology, 34(3), 207-220.
Topgül, K., Güngör, B. B., Anadol, A. Z. ve Kesim, M. (2004). Kısa bağırsak sendromu. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 18(3), 191-198.
Torres, J., Mehandru, S., Colombel, J. F. ve Peyrin-Biroulet, L. (2017). Crohn's disease. The Lancet, 389(10080), 1741-1755. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(16)31711-1
Traiki, T. A. B., Alshammari, S. A., Aljomah, N. A., Alsalouli, M. M., Altawil, E. S., Abdulla, M. H. ve Alkhayal, K. A. (2023). The impact of preoperative total parenteral nutrition on the surgical complications of Crohn’s disease: A retrospective cohort study. Saudi Journal of Gastroenterology, 29(3), 158-163. https://doi.org/10.4103/sjg.sjg_425_22
Tursi, A., Scarpignato, C., Strate, L. L., Lanas, A., Kruis, W., Lahat, A. ve Danese, S. (2020). Colonic diverticular disease. Nature Reviews Disease Primers, 6, 20. https://doi.org/10.1038/s41572-020-0153-5
Tüfekçi Alphan, M. (2013). Hastalıklarda beslenme tedavisi, 1.Baskı, Ankara, Hatiboğlu Yayınları, s.543-584-590-593.
Ubago-Guisado, E., Rodriguez-Barranco, M., Ching-Lopez, A., Petrova, D., Molina-Montes, E., Amiano, P. ve Sanchez, M. J. (2021). Evidence update on the relationship between diet and the most common cancers from the European prospective investigation into cancer and nutrition (EPIC) study: a systematic review. Nutrients, 13(10), 3582. https://doi.org/10.3390/nu13103582
Vahid, F., Rashvand, S., Sadeghi, M. ve Hekmatdoost, A. (2018). The association between index of nutritional quality and ulcerative colitis: a case–control study. Journal of Research in Medical Sciences, 23(1), 67. https://doi.org/10.4103/jrms.JRMS_555_17
Van Lanen, A. S., de Bree, A. ve Greyling, A. (2021). Efficacy of a low-FODMAP diet in adult irritable bowel syndrome: a systematic review and meta-analysis. European Journal of Nutrition, 60, 3505-3522. https://doi.org/10.1007/s00394-020-02473-0
Wijarnpreecha, K., Ahuja, W., Chesdachai, S., Thongprayoon, C., Jaruvongvanich, V., Cheungpasitporn, W. ve Ungprasert, P. (2018). Obesity and the risk of colonic diverticulosis: a meta-analysis. Diseases of the Colon & Rectum, 61(4), 476-483. https://doi.org/10.1097/DCR.0000000000000999
Wu, J., Yeung, S. C. J. , Liu, S., Qdaisat, A., Jiang, D., Liu, W. ve Yang, R. (2021). Cyst (e) ine in nutrition formulation promotes colon cancer growth and chemoresistance by activating mTORC1 and scavenging ROS. Signal Transduction and Targeted Therapy, 6, 188. https://doi.org/10.1038/s41392-021-00581-9

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme ve Diyetetik (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Zişan Taşdemir Yaman ^*
0000-0003-3912-6121
Türkiye

Ahmet Güner
0000-0001-9661-555X
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

30 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

16 Nisan 2025

Kabul Tarihi

30 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 10

IZ

https://izlik.org/JA95UG87KX

APA

Taşdemir Yaman, Z., & Güner, A. (2025). Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi. Akademik Et ve Süt Kurumu Dergisi, 10, 39-48. https://izlik.org/JA95UG87KX

AMA

1.Taşdemir Yaman Z, Güner A. Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi. AESKD. 2025;(10):39-48. https://izlik.org/JA95UG87KX

Chicago

Taşdemir Yaman, Zişan, ve Ahmet Güner. 2025. “Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi”. Akademik Et ve Süt Kurumu Dergisi, sy 10: 39-48. https://izlik.org/JA95UG87KX.

EndNote

Taşdemir Yaman Z, Güner A (01 Eylül 2025) Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi. Akademik Et ve Süt Kurumu Dergisi 10 39–48.

IEEE

[1]Z. Taşdemir Yaman ve A. Güner, “Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi”, AESKD, sy 10, ss. 39–48, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95UG87KX

ISNAD

Taşdemir Yaman, Zişan - Güner, Ahmet. “Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi”. Akademik Et ve Süt Kurumu Dergisi. 10 (01 Eylül 2025): 39-48. https://izlik.org/JA95UG87KX.

JAMA

1.Taşdemir Yaman Z, Güner A. Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi. AESKD. 2025;:39–48.

MLA

Taşdemir Yaman, Zişan, ve Ahmet Güner. “Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi”. Akademik Et ve Süt Kurumu Dergisi, sy 10, Eylül 2025, ss. 39-48, https://izlik.org/JA95UG87KX.

Vancouver

1.Zişan Taşdemir Yaman, Ahmet Güner. Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi. AESKD [Internet]. 01 Eylül 2025;(10):39-48. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95UG87KX

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

IMPORTANCE OF NUTRITION IN THE TREATMENT OF SOME LARGE INTESTINAL DISEASES

Öz

Anahtar Kelimeler

Bazı Kalın Bağırsak Hastalıklarının Tedavisinde Beslenmenin Önemi

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster