Araştırma Makalesi

Tüketicilerin Gıda Alışkanlıkları Ve Tüketici Ürün Fiyat İstikrarının Bulanık Mantık Yaklaşımı İle Değerlendirilmesi

Sayı: 11 31 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Tüketicilerin Gıda Alışkanlıkları Ve Tüketici Ürün Fiyat İstikrarının Bulanık Mantık Yaklaşımı İle Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, tüketicilerin gıda alışkanlıkları ile tüketici ürünlerindeki fiyat istikrarı arasındaki karmaşık ve dinamik ilişkiyi, belirsizlik ve öznellik içeren insan karar verme süreçlerini modellemede etkin bir araç olan bulanık mantık yaklaşımı ile incelemektedir. Geleneksel ekonometrik modellerin, tüketici davranışlarındaki nitel ve dilsel belirsizlikleri yakalamada yetersiz kalması, bu çalışmanın temel motivasyonunu oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında, fiyat istikrarı, gelir düzeyi, fiyat hassasiyeti gibi ekonomik değişkenler ile satın alma olasılığı, marka değiştirme eğilimi gibi davranışsal çıktılar arasında bir bulanık çıkarım sistemi (FIS) geliştirilmiştir. Literatür taraması, 500 kişiye çevrimci anket uygulaması,güncel istatistiksel veriler ve uzman görüşlerinden faydalanılarak oluşturulan model, farklı tüketici segmentleri ve ekonomik senaryolar altında simüle edilmiştir. Bulgular, fiyat istikrarsızlığının özellikle düşük ve orta gelirli tüketici grupları üzerinde satın alma davranışlarını önemli ölçüde etkilediğini ve marka sadakatini azalttığını göstermektedir. Bulanık mantık modelinin, tüketicilerin karar mekanizmalarındaki doğrusal olmayan ve karmaşık ilişkileri başarılı bir şekilde modelleyebildiği ve politika yapıcılar ile perakende sektörü için değerli stratejik öngörüler sunabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tüketici Davranışları , Gıda Alışkanlıkları , Fiyat İstikrarı , Gıda Enflasyonu , Bulanık Mantık , Bulanık Çıkarım Sistemi , Karar Verme.

Kaynakça

  1. Abdioğlu, Z. (2012). Duruma ya da zamana bağlı fiyat ayarlama kuralı: Tüketici ve üretici fiyatları. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 8(17), 63-86. https://doi.org/10.11122/ijmeb.2012.8.17.83
  2. Alagöz, S. ve Ceylan, E. (2020). Tüketicilerin karar verme tarzlarının organik gıda satın alma davranışına etkisini belirlemeye yönelik bir çalışma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 22(38), 148-163. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1192957ww-
  3. Andreyeva, T., Long, M. W. ve Brownell, K. D. (2010). The impact of food prices on consumption: A systematic review of research on price elasticity of demand for food. American Journal of Public Health, 100(2), 216–222. https://doi.org/10.2105/AJPH.2008.151415
  4. Asp, E. H. (1999). Factors affecting food decisions made by individual consumers. Food Policy, 24(2–3), 287–294. https://doi.org/10.1016/S0306-9192(99)00024-X
  5. Baran, A., Kılağız, Y. ve Kahraman, T. (2006). Bulanık ağırlıklandırma ve bulanık derecelendirme tabanlı bir satın alma karar destek sistemi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 31-45. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/74816
  6. Çalmaşur, G. ve Daştan, H. (2020). Factors affecting household food consumption away from home in Erzurum. International Journal of Economics and Administrative Sciences, 6(1), 97–111.
  7. Chenarides, L., Grebitus, C., Lusk, J. L. ve Printezis, I. (2021). Food consumption behavior during the COVID‐19 pandemic. Agribusiness, 37(1), 44–81. https://doi.org/10.1002/agr.21679
  8. Çolakoğlu, F., Çolakoğlu, S., Künili, İ. E., Ormancı, H. B., Güngör Ertuğral, T., & Yüzgeç, U. (2022). Türkiye’de Gıda Güvenliği Konusunda Tüketicilerin Bilinç Düzeyinin Belirlenmesi. Akademik Et ve Süt Kurumu Dergisi, 4, 13-24. https://izlik.org/JA65PC56ML
  9. Davis, H. L. ve Rigaux, B. P. (1974). Perception of marital roles in decision processes. Journal of Consumer Research, 1(1), 51–62. https://doi.org/10.1086/208581
  10. Erdem, H. F. ve Yamak, R. (2014). Üretici fiyat endeksi ve tüketici fiyat endeksi arasındaki geçişkenliğin derecesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(4), 1-13. https://doi.org/10.18037/ausbd.25661

Kaynak Göster

APA
Yüzgeç, U. (2026). Tüketicilerin Gıda Alışkanlıkları Ve Tüketici Ürün Fiyat İstikrarının Bulanık Mantık Yaklaşımı İle Değerlendirilmesi. Akademik Et ve Süt Kurumu Dergisi, 11, 4-13. https://izlik.org/JA63TZ59PW