FONKSİYONEL BİLEŞENLERLE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ SAĞLIKLI VE BESLEYİCİ ERİŞTE ÜRETİMİ: ALTERNATİF BİR ÜRÜN GELİŞTİRME YAKLAŞIMI
Öz
Bu çalışmanın amacı, fonksiyonel bileşenlerle zenginleştirilmiş, sağlıklı ve besleyici bir erişte ürünü geliştirmek ve geliştirilen ürünün duyusal özellikler açısından tüketici kabulünü değerlendirmektir. Bu doğrultuda, öncelikle fonksiyonel gıdalar ve erişte üretimi konularında kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiş, elde edilen bilgiler ışığında ürün formülasyonu geliştirilmiştir. Geliştirilen formülasyon doğrultusunda erişte üretimi yapılmış ve ürünün fizikokimyasal ve besin bileşenlerine ilişkin analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın devamında, geliştirilen erişte ürününün duyusal özelliklerini değerlendirmek amacıyla literatüre dayalı olarak hazırlanan duyusal değerlendirme formu kullanılmıştır. Toplam 31 katılımcıdan oluşan tüketici paneli aracılığıyla ürün; renk, tat, koku, yumuşaklık, çiğneme özelliği ve genel beğeni boyutlarında değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, geliştirilen fonksiyonel erişte ürününün tüm duyusal özellikler açısından yüksek düzeyde kabul gördüğünü ortaya koymuştur. Özellikle tat, çiğneme özelliği ve genel beğeni boyutlarında “çok iyi” değerlendirmelerinin baskın olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, fonksiyonel bileşenlerle zenginleştirilmiş erişte üretiminde sağlık ve duyusal kalite hedeflerinin birlikte başarılabileceğini göstermektedir. Çalışmanın, fonksiyonel gıda ürünlerinin geliştirilmesine yönelik hem akademik hem de uygulamaya dönük önemli katkılar sunacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Fonksiyonel Gıdalar Fonksiyonel Erişte Ürün Geliştirme Tüketici Kabulü
Etik Beyan
Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur. Bu çalışma için Malatya Turgut Özal Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’ndan 14/05/2025 tarihli ve 35 nolu toplantısında 29 sıra sayılı kararı ile izin alınmıştır.
Destekleyen Kurum
Bu araştırma, Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) tarafından, 25G07 Nolu proje kapsamında desteklenmiştir.
Proje Numarası
25G07
Teşekkür
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon Birimine teşekkür ederiz
Kaynakça
- Bech-Larsen, T., & Scholderer, J. (2007). Functional foods in Europe: Consumer research, market experiences and regulatory aspects. Trends in Food Science & Technology, 18(4), 231-34. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2006.12.006
- Bech-Larsen, T., Grunert, K. G., & Poulsen, J. B. (2001). The acceptance of functional foods in Denmark, Finland and the United States. Appetite, 40(1), 9-14. https://doi.org/10.1016/S0195-6663(02)00127-0
- Bigliardi, B., & Galati, F. (2013). Innovation trends in the food industry: The case of functional foods. Trends in Food Science & Technology, 31(2), 118-129. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2013.03.006
- Büyükşahin, S. (2021). Fonksiyonel Gıdalar ve Beslenme. Gıda Bilimleri Dergisi, 12(3), 56-70.
- Çelik, F. (2020). Sağlıklı Gıda Üretimi ve Sürdürülebilirlik. Tarım Ekonomisi Dergisi, 8(2), 45-60.
- Demir, B. (2008). Nohut ununun geleneksel erişte ve kuskus üretiminde kullanım imkanları üzerine bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı].
- Demir, A., & Kılıç, S. (2021). Fonksiyonel Bileşenlerin Gıda Üretiminde Kullanımı. Sağlıklı Beslenme Araştırmaları Dergisi, 15(1), 98-110.
- Demirbağ, Z., Alan, S., & Öksüztepe, G. (2023). Fonksiyonel Gıdalar ve Beslenmedeki Önemi. Bozok Veterinary Sciences, 4(2), 54-60. https://doi.org/10.58833/bozokvetsci.1324245
- Diplock, A. T., Aggett, P. J., Ashwell, M., Bornet, F., Fern, E. B., & Roberfroid, M. B. (1999). Scientific concepts of functional foods in Europe: Consensus document. British Journal of Nutrition, 81(4), 1-27. https://doi.org/10.1017/S0007114599000471
- Elsherbeni, A.I. & Abd El-Hack, M.E. (2026). Functional Foods for Chronic Disease Prevention. In: Abd El-Hack, M.E. (eds) Functional Foods from Animal Sources: Properties, Human Health Benefits, and Applications. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-032-15798-0_9
- Ercik, C. (2024). Krema Çeşitlerinin Tüketici Tercihleri Üzerindeki Etkisi: Bir Duyusal Değerlendirme Çalışması (The Impact of Cream Varieties on Consumer Preferences: A Sensory Evaluation Study). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(1), 42-59. https://doi.org/10.21325/JOTAGS.2024.1368
- Gökbulut, İ., & Boy, P. (2020). Utilization of sugar beet fiber in the production of noodle. Journal of the Institute of Science and Technology, 10(1), 280–289. https://doi.org/10.21597/jist.653683
- Gülbandılar, A., Okur, M. E., & Dönmez, M. (2019). Fonksiyonel gıda olarak kullanılan probiyotikler ve özellikleri. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 10(1), 44–47.
- Güler, M. (2022). Fonksiyonel Gıda Ürünlerinin Tüketici Kabulü ve Sağlık Üzerindeki Etkileri. Sağlık ve Gıda Dergisi, 24(5), 34-48.
- Hasler, C. M. (2002). Functional foods: Benefits, concerns and challenges-A position paper from the American Council on Science and Health. The Journal of Nutrition, 132(12), 3772–3781. https://doi.org/10.1093/jn/132.12.3772
- Kalkan, S., Otağ, M. R., Köksal, E. İ., & Bozkurt, N. Ş. (2020). Production of functional Turkish noodle (Erişte) supplementary probiotic and determining of some quality properties. Food and Health, 6(3), 140-150. https://doi.org/10.3153/FH20015
- Kaur, S., & Das, M. (2011). Functional foods: An overview. Food Science and Biotechnology, 20(4), 861-875. https://doi.org/10.1007/s10068-011-0121-7
- Lawless, H. T., & Heymann, H. (2010). Sensory evaluation of food: Principles and practices (2nd ed.). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4419-6488-5
- Li, X. E., Jervis, S. M., & Drake, M. A. (2015). Examining extrinsic factors that influence product acceptance: a review. Journal of food science, 80(5). https://doi.org/10.1111/1750-3841.12852
- Meilgaard, M. C., Civille, G. V., & Carr, B. T. (2016). Sensory Evaluation Techniques (5th ed.). CRC Press.
- Mete, M., & Dülger Altıner, D. (2018). Eriştenin farklı un katkıları ile zenginleştirilmesi. Akademik Gıda, 16(2), 252-256. https://doi.org/10.24323/akademik-gida.449870
- Özgen Özkaya, Ş. (2021). Yaşam kalitesi ve fonksiyonel besinler. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 62-68.
- Öztürk, D., & Şahin, M. (2019). Gıda Endüstrisinde Fonksiyonel Bileşenler. Gıda Teknolojileri Dergisi, 20(4), 123-135.
- Roberfroid, M. B. (2000). Concepts and strategy of functional food science: The European perspective. The American Journal of Clinical Nutrition, 71(6), 1660S-1664S. https://doi.org/10.1093/ajcn/71.6.1660S
- Rozin, P., & Fallon, A. E. (1980). The psychological categorization of foods and non-foods: A preliminary taxonomy of food rejections. Appetite, 1(3), 193–201. https://doi.org/10.1016/S0195-6663(80)80027-4
- Siró, I., Kápolna, E., Kápolna, B., & Lugasi, A. (2008). Functional food. Product development, marketing and consumer acceptance—A review. Appetite, 51(3), 456-467. https://doi.org/10.1016/j.appet.2008.05.060
- Symmank, C. (2019). Extrinsic and intrinsic food product attributes in consumer and sensory research: literature review and quantification of the findings. Management Review Quarterly, 69(1), 39-74.
- Tuorila, H., & Monteleone, E. (2009). Sensory food science in the changing society: Opportunities, needs, and challenges. Trends in Food Science & Technology, 20(2), 54-62. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2008.10.007
- Tzia, C., Giannou, V., Lignou, S., & Lebesi, D. (2015). Sensory evaluation of foods. Varzakas, T., Tzia, C., (Eds.), Handbook of Food Processing-Food Safety, Quality and Manufacturing Processes, In. (pp. 41-72). New York: CRC Press.
- Vanhonacker, F., Verbeke, W., Guerrero, L., Claret, A., Contel, M., Scalvedi, L., Żakowska-Biemans, S., & Hersleth, M. (2022). Consumer acceptance toward functional foods: A scoping review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(3), 1217. https://doi.org/10.3390/ijerph19031217
- Vilela, A., Pinto, T., & Pinto, E. (2017). Consumers’ acceptance and preferences for nutrition-modified and functional dairy products: A systematic review. Appetite, 118, 141-154. https://doi.org/10.1016/j.appet.2017.08.017
- Wang, Q. J., Mielby, L. A., Junge, J. Y., Bertelsen, A. S., Kidmose, U., Spence, C., & Byrne, D. V. (2019). The role of intrinsic and extrinsic sensory factors in sweetness perception of food and beverages: A review. Foods, 8(6), 211. https://doi.org/10.3390/foods8060211
- Yılmaz, H. (2020). Sağlıklı Beslenme ve Fonksiyonel Gıdalar. Beslenme ve Diyetetik Dergisi, 14(2), 78-92.
PRODUCTION OF HEALTHY AND NUTRITIOUS NOODLES ENRICHED WITH FUNCTIONAL COMPONENTS: AN ALTERNATIVE PRODUCT DEVELOPMENT APPROACH
Öz
The aim of this study is to develop a healthy and nutritious noodle product enriched with functional components and to evaluate consumer acceptance of the developed product in terms of its sensory attributes. For this purpose, a comprehensive literature review on functional foods and noodle production was initially conducted, and the product formulation was developed based on the findings obtained. Noodles were produced in accordance with the developed formulation, and physicochemical and nutritional analyses of the product were carried out. Subsequently, a sensory evaluation form prepared based on the relevant literature was used to assess the sensory characteristics of the developed noodle product. Sensory evaluations were conducted with a consumer panel consisting of 31 participants, and the product was evaluated in terms of color, taste, aroma, softness, chewiness, and overall acceptability. The collected data were analyzed using descriptive statistical methods. The results revealed that the developed functional noodle product was highly accepted across all sensory attributes. In particular, “very good” ratings were predominant for taste, chewiness, and overall acceptability. These findings indicate that both health-related and sensory quality objectives can be successfully achieved in the production of functional noodles. It is believed that this study provides significant academic and practical contributions to the development of functional food products.
Anahtar Kelimeler
Functional Foods Functional Noodles Product Development Consumer Acceptance
Etik Beyan
It is hereby declared that scientific and ethical principles were adhered to throughout the preparation of this study, and that all sources utilized have been duly cited in the reference list. Ethical approval for this study was obtained from the Social and Humanities Research Ethics Committee of Malatya Turgut Özal University at its 35th meeting held on 14 May 2025, under decision number 29.
Destekleyen Kurum
This research was supported by Malatya Turgut Özal University Scientific Research Projects (BAP) under project number 25G07.
Proje Numarası
25G07
Teşekkür
We would like to thank the Scientific Research Projects (BAP) Coordination Unit of Malatya Turgut Özal University.
Kaynakça
- Bech-Larsen, T., & Scholderer, J. (2007). Functional foods in Europe: Consumer research, market experiences and regulatory aspects. Trends in Food Science & Technology, 18(4), 231-34. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2006.12.006
- Bech-Larsen, T., Grunert, K. G., & Poulsen, J. B. (2001). The acceptance of functional foods in Denmark, Finland and the United States. Appetite, 40(1), 9-14. https://doi.org/10.1016/S0195-6663(02)00127-0
- Bigliardi, B., & Galati, F. (2013). Innovation trends in the food industry: The case of functional foods. Trends in Food Science & Technology, 31(2), 118-129. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2013.03.006
- Büyükşahin, S. (2021). Fonksiyonel Gıdalar ve Beslenme. Gıda Bilimleri Dergisi, 12(3), 56-70.
- Çelik, F. (2020). Sağlıklı Gıda Üretimi ve Sürdürülebilirlik. Tarım Ekonomisi Dergisi, 8(2), 45-60.
- Demir, B. (2008). Nohut ununun geleneksel erişte ve kuskus üretiminde kullanım imkanları üzerine bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı].
- Demir, A., & Kılıç, S. (2021). Fonksiyonel Bileşenlerin Gıda Üretiminde Kullanımı. Sağlıklı Beslenme Araştırmaları Dergisi, 15(1), 98-110.
- Demirbağ, Z., Alan, S., & Öksüztepe, G. (2023). Fonksiyonel Gıdalar ve Beslenmedeki Önemi. Bozok Veterinary Sciences, 4(2), 54-60. https://doi.org/10.58833/bozokvetsci.1324245
- Diplock, A. T., Aggett, P. J., Ashwell, M., Bornet, F., Fern, E. B., & Roberfroid, M. B. (1999). Scientific concepts of functional foods in Europe: Consensus document. British Journal of Nutrition, 81(4), 1-27. https://doi.org/10.1017/S0007114599000471
- Elsherbeni, A.I. & Abd El-Hack, M.E. (2026). Functional Foods for Chronic Disease Prevention. In: Abd El-Hack, M.E. (eds) Functional Foods from Animal Sources: Properties, Human Health Benefits, and Applications. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-032-15798-0_9
- Ercik, C. (2024). Krema Çeşitlerinin Tüketici Tercihleri Üzerindeki Etkisi: Bir Duyusal Değerlendirme Çalışması (The Impact of Cream Varieties on Consumer Preferences: A Sensory Evaluation Study). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(1), 42-59. https://doi.org/10.21325/JOTAGS.2024.1368
- Gökbulut, İ., & Boy, P. (2020). Utilization of sugar beet fiber in the production of noodle. Journal of the Institute of Science and Technology, 10(1), 280–289. https://doi.org/10.21597/jist.653683
- Gülbandılar, A., Okur, M. E., & Dönmez, M. (2019). Fonksiyonel gıda olarak kullanılan probiyotikler ve özellikleri. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 10(1), 44–47.
- Güler, M. (2022). Fonksiyonel Gıda Ürünlerinin Tüketici Kabulü ve Sağlık Üzerindeki Etkileri. Sağlık ve Gıda Dergisi, 24(5), 34-48.
- Hasler, C. M. (2002). Functional foods: Benefits, concerns and challenges-A position paper from the American Council on Science and Health. The Journal of Nutrition, 132(12), 3772–3781. https://doi.org/10.1093/jn/132.12.3772
- Kalkan, S., Otağ, M. R., Köksal, E. İ., & Bozkurt, N. Ş. (2020). Production of functional Turkish noodle (Erişte) supplementary probiotic and determining of some quality properties. Food and Health, 6(3), 140-150. https://doi.org/10.3153/FH20015
- Kaur, S., & Das, M. (2011). Functional foods: An overview. Food Science and Biotechnology, 20(4), 861-875. https://doi.org/10.1007/s10068-011-0121-7
- Lawless, H. T., & Heymann, H. (2010). Sensory evaluation of food: Principles and practices (2nd ed.). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4419-6488-5
- Li, X. E., Jervis, S. M., & Drake, M. A. (2015). Examining extrinsic factors that influence product acceptance: a review. Journal of food science, 80(5). https://doi.org/10.1111/1750-3841.12852
- Meilgaard, M. C., Civille, G. V., & Carr, B. T. (2016). Sensory Evaluation Techniques (5th ed.). CRC Press.
- Mete, M., & Dülger Altıner, D. (2018). Eriştenin farklı un katkıları ile zenginleştirilmesi. Akademik Gıda, 16(2), 252-256. https://doi.org/10.24323/akademik-gida.449870
- Özgen Özkaya, Ş. (2021). Yaşam kalitesi ve fonksiyonel besinler. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 62-68.
- Öztürk, D., & Şahin, M. (2019). Gıda Endüstrisinde Fonksiyonel Bileşenler. Gıda Teknolojileri Dergisi, 20(4), 123-135.
- Roberfroid, M. B. (2000). Concepts and strategy of functional food science: The European perspective. The American Journal of Clinical Nutrition, 71(6), 1660S-1664S. https://doi.org/10.1093/ajcn/71.6.1660S
- Rozin, P., & Fallon, A. E. (1980). The psychological categorization of foods and non-foods: A preliminary taxonomy of food rejections. Appetite, 1(3), 193–201. https://doi.org/10.1016/S0195-6663(80)80027-4
- Siró, I., Kápolna, E., Kápolna, B., & Lugasi, A. (2008). Functional food. Product development, marketing and consumer acceptance—A review. Appetite, 51(3), 456-467. https://doi.org/10.1016/j.appet.2008.05.060
- Symmank, C. (2019). Extrinsic and intrinsic food product attributes in consumer and sensory research: literature review and quantification of the findings. Management Review Quarterly, 69(1), 39-74.
- Tuorila, H., & Monteleone, E. (2009). Sensory food science in the changing society: Opportunities, needs, and challenges. Trends in Food Science & Technology, 20(2), 54-62. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2008.10.007
- Tzia, C., Giannou, V., Lignou, S., & Lebesi, D. (2015). Sensory evaluation of foods. Varzakas, T., Tzia, C., (Eds.), Handbook of Food Processing-Food Safety, Quality and Manufacturing Processes, In. (pp. 41-72). New York: CRC Press.
- Vanhonacker, F., Verbeke, W., Guerrero, L., Claret, A., Contel, M., Scalvedi, L., Żakowska-Biemans, S., & Hersleth, M. (2022). Consumer acceptance toward functional foods: A scoping review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(3), 1217. https://doi.org/10.3390/ijerph19031217
- Vilela, A., Pinto, T., & Pinto, E. (2017). Consumers’ acceptance and preferences for nutrition-modified and functional dairy products: A systematic review. Appetite, 118, 141-154. https://doi.org/10.1016/j.appet.2017.08.017
- Wang, Q. J., Mielby, L. A., Junge, J. Y., Bertelsen, A. S., Kidmose, U., Spence, C., & Byrne, D. V. (2019). The role of intrinsic and extrinsic sensory factors in sweetness perception of food and beverages: A review. Foods, 8(6), 211. https://doi.org/10.3390/foods8060211
- Yılmaz, H. (2020). Sağlıklı Beslenme ve Fonksiyonel Gıdalar. Beslenme ve Diyetetik Dergisi, 14(2), 78-92.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | İşletme |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | 25G07 |
| Gönderilme Tarihi | 19 Ocak 2026 |
| Kabul Tarihi | 5 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 27 Mart 2026 |
| IZ | https://izlik.org/JA69ZT96DY |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, ilk sayısını Aralık 2017’de yayımlamıştır. Dergi, başta iktisadi ve idari bilimler olmak üzere sosyal bilimler alanındaki akademik çalışmalara yer vermektedir. Hakemli ve akademik bir dergi olan yayın, elektronik ortamda yayımlanmaktadır. Dergi her yıl Haziran ve Aralık aylarında yayımlanmakta ve sürekli yayın modelini uygulamaktadır. Dergide kuramsal ve analitik özgün çalışmaların yanı sıra kitap incelemeleri de yayımlanmaktadır.
Derginin temel amacı, yayımladığı çalışmalar aracılığıyla iktisadi ve idari bilimler alanında akademik bilgi birikimine katkı sağlamak ve alandaki bilimsel tartışmaları geliştirmektir. Türkçe ve İngilizce literatüre katkıda bulunmayı hedefleyen dergi, zaman içinde Türkiye merkezli kavramsal çalışmaların yanı sıra uluslararası literatüre katkı sunmayı da önemli hedeflerinden biri olarak benimsemiştir.
Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi aşağıdaki endeks ve veri tabanlarında taranmaktadır:
- Index Copernicus
- I2OR Index
- SOBIAD
- ASOS Index
- EuroPub
- CiteFactor Academic Scientific Journals
- Journal Factor
- ROAD Directory of Open Access Scholarly Resources
- Google Scholar
- SUDOC
Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, ilk sayısını Aralık 2017’de yayımlamıştır. Dergi, başta iktisadi ve idari bilimler olmak üzere sosyal bilimler alanındaki akademik çalışmalara yer vermektedir. Hakemli ve akademik bir dergi olan yayın, elektronik ortamda yayımlanmaktadır. Dergi her yıl Haziran ve Aralık aylarında yayımlanmakta ve sürekli yayın modelini uygulamaktadır. Dergide kuramsal ve analitik özgün çalışmaların yanı sıra kitap incelemeleri de yayımlanmaktadır.
Aşağıdaki alanlar KAEÜİİBFD’nin kapsamına girmektedir.
İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat
İktisat Politikası
İktisat Tarihi
İktisat Teorisi
Kooperatifçilik
Muhasebe ve Finansman
Sayısal Yöntemler
Üretim Yönetimi ve Pazarlama
Yönetim ve Organizasyon
Bütçe ve Mali Planlama
Mali Hukuk
Mali İktisat
Maliye Teorisi
Hukuk Bilimleri
Siyaset ve Sosyal Bilimler
Kentleşme ve Çevre Sorunları
Yönetim Bilimleri
Siyasi Tarih
Bölgesel Çalışmalar
Uluslararası Hukuk
Uluslararası Siyaset
Yazım Kuralları
Gönderilen makaleler aşağıdaki kurallara uygun olmalıdır; bu kurallar yüksek akademik standartların korunması için gereklidir.
(Yayın sürecinde gerekli doküman ve yazım kurallarına uygun şablonlara "Dokümanlar" sekmesinden ulaşılabilir.)
Genel Kurallar
- Gönderilen makaleler daha önce tam veya kısmen başka bir yerde yayımlanmamış olmalıdır.
- Makale içinde daha önce başka bir çalışmada yayımlanmış alıntı, tablo, resim vb. materyaller yer alıyorsa, bu materyallerin yazarından veya yayınevinden gerekli izinlerin alınması gerekmektedir.
- Kongrede sunulmuş ancak bildiri kitapçığında yayımlanmamış bildiriler değerlendirmeye kabul edilmektedir; ancak bunun makalede açıkça belirtilmesi gerekir.
- Atıf ve metin içi atıflarda kullanılacak stil Ahi Evran Üniversitesi Siyaset, Ekonomi ve İdari Bilimler Dergisi (PEAJ) kaynak gösterme kurallarında detaylandırıldığı şekilde APA formatıdır.
- Gönderilen makaleler, en az iki hakemin olumlu görüşü doğrultusunda yayımlanır.
Bilimsel ve Etik İlkeler
Tüm yazarların gönderilen makaleye akademik veya bilimsel katkı sağlamış olmaları gerekir. Bu katkı şu aşamaları içermelidir:
i. Çalışmayı planlamak veya yürütmek
ii. Makaleyi yazmak veya revize etmek
iii. Son hâlini kabul etmek
Eğer bir kurum makaleye maddi destek sağladıysa veya doğrudan/dolaylı ticari destek sağladıysa, yazarlar bu kurumlarla herhangi bir yasal ilişkinin olmadığını belirtmelidir. Aksi takdirde ilişkinin kapsamı açıkça ifade edilmelidir.
Makale için "etik kurul onayı" gerekiyorsa, ilgili onayı gösteren belge makale ile birlikte gönderilmelidir.
Telif Hakları
Makale yayımlanmaya uygun bulunduğunda, tüm hakları PEAJ tarafından korunur. Bu nedenle dergide yayımlanan makalelerin atıf yapılması gerektiğinde, kaynakçada gösterilmeli ve derginin izni alınmalıdır.
Makalelerde yer alan görüşler veya öneriler yazarlara aittir; dergi bu görüşlerden sorumlu tutulamaz.
Makale Biçemi
- Makaleler en az 4.000 ve en fazla 12.000 kelime (kaynakça dâhil) olmalıdır.
- Kitap incelemeleri 1.000–2.000 kelime arasında olmalıdır.
- Vaka incelemeleri 1.000–2.000 kelime aralığında olmalıdır.
Atıf ve Yazım Stili
Dergimize gönderilen çalışmaların yazım biçimi, kaynakça düzeni ve metin içi atıfları APA 7 (American Psychological Association, 7th Edition) kurallarına uygun olmalıdır. Yazım ve atıf kurallarına ilişkin ayrıntılı bilgi için APA Style kılavuzuna başvurulması önerilmektedir.
Makale yazımına ilişkin gerekli yönlendirmeler ve biçimsel düzenlemelere dair ayrıntılı gösterimler derginin makale şablonunda yer almaktadır.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, yayın etiğinde yüksek standartları benimsemektedir ve Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ve Üniversiteler Arası Kurul (ÜAK) tarafından yayınlanan etik yayıncılık ilkelerine bağlı olan standart ve tavsiyeleri gözetmektedir. Bahsi geçen etik standartlara uymayan makaleler yayından çıkarılır. Makale yayınlandıktan sonra tespit edilen etik ihlaller içeren makaleler de buna dahildir.
Dergiye gönderilen makaleler özgün, daha önce başka bir dergide yayınlanmamış olup, başka bir derginin değerlendirme sürecinde bulunmamalıdır. İntihal, duplikasyon, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayım, dilimleyerek yayın, haksız yazarlık başta olmak üzere;
- Başka kişilere ait düşüncelerini, yöntemlerini, verilerini ya da eserlerini bilimsel kurallara uymadan, atıf yapmaksızın kısmen ya da tamamen kendi makalesi gibi yansıtmak,
- Makalede gerçekte olmayan veya üzerinde değişiklik yapılmış verileri kullanmak,
- Belirli bir kişi, kurum veya kuruluşların katkısı ile yürütülen çalışmalar sonucunda yayınlanan makalelerde ilgili kişi, kurum ve kuruluşun katkılarının belirtilmemesi,
- Kayıtlı araştırmaları veya elde edilen bulguları değiştirmek, araştırmada faydalanılmayan araç ya da gereçleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarlarına uyacak şekilde araştırma bulgularının değiştirilmesi ve şekillendirilmesi,
- Nihayete erdirilmemiş tez veya araştırmaları, sahibinden izinsiz şekilde kaynak olarak kullanmak,
- Birebir aynı içeriğe sahip eseri farklı dergilerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
- Bir araştırmanın bulgularını, araştırmanın bütünlüğüne aykırı biçimde parçalara ayırıp birden fazla makale olarak sunulması,
- Etkin bir şekilde katkısı olmayan kişileri yazarlar kısmına eklemek veya olan kişileri eklemeyerek, yazar sıralamasını nedensiz ve uygunsuz biçimde tahrif etmek,
- Makalede, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korumamak etik dışı haller olarak kabul edilir. Bununla birlikte, makalelerde evrensel olarak kabul edilmiş bilim kuramları, bilim alanlarının temel bilgileri, matematik teoremleri ve ispatları gibi önermelerin kullanılması etik ihlal teşkil etmez.
Araştırma Etiği
Ahi Evran Üniversitesi İİBD, araştırma etiğinde yüksek standartları benimsemektedir. Aşağıda yer alan uluslararası araştırma etiği ilkeleri doğrultusunda makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
- Araştırmanın biçimlendirilmesi, gözden geçirilmesi ve araştırmanın sürdürülmesinde, bütünlük, kalite ve şeffaflık ilkeleri esas olmalıdır,
- İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmaların yer aldığı makalelerde ilgili mevzuat hükümlerine uygun davranılmalıdır,
- Bilimsel bir araştırma amacıyla yapılan anket ve tutum incelemelerinde katılımcıların açık rızası olmaksızın ya da bir kurumda inceleme yapılacaksa kurumun iznini almadan bu veriler makalede sunulmamalıdır,
- Araştırmaya katılanların bilgilerinin gizliliği ve yanıt verenlerin gizliliği sağlanmalıdır. Araştırma katılımcıların özerkliğini ve saygınlığını koruyacak biçimde tasarlanmalıdır,
- Araştırmaya katılan bireylerde gönüllülük esas olmalıdır, herhangi bir zorlama yapılmamalıdır.
Yazarların Etik Sorumluluğu
- Makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır,
- Yazar makalenin özgün olduğu, daha önce başka bir yerde yayınlanmadığı ve başka bir yerde, başka bir dilde yayınlanmak üzere değerlendirmede olmadığının teminatını sağlamalıdır.
- Diğer yazarların, katkı sunanların çalışmaları ya da kullanılan kaynaklar bilimsel çerçeveye uygun biçimde kullanılmalı ve referanslarda belirtilmelidir.
- Yazarlardan çalışmaları ile ilgili değerlendirme esnasında gerekli olabilecek ilgili ham veriyi sunmaları istenebilecektir, bu nedenle yazarlar verilere erişimi sağlamaya hazır olmalı ve çalışmalarının yayınlanmasından sonra da makul bir sure daha bu verileri elde tutmalılardır.
- Aslında aynı olan araştırmayı tanımlayan metin birden fazla makalede yayınlamamalıdır.
- Yazar olmayan ancak çalışmaya katkısı olan tüm bireyler “teşekkür / bilgiler” kısmında verilmelidir. Buna ek olarak, teknik destek sağlayan, yazıma yardımcı olan ya da finansal destek sunan kişiler verilebilir.
- Makalede tüm yazarların akademik ve bilimsel olarak doğrudan katkısı bulunmalıdır. Yazar olan kişi ya da kişiler, makaledeki çalışmayı planlamak veya icra etmek ve / veya revize etmekle yükümlü kişilerdir. Finansal destek sağlanması, veri toplanması gibi haller tek başına yazarlık hakkı kazandırmaz.
- Tüm yazarlar çalışmanın sonuç ve bulgularına etki eden herhangi finansal kaynağı veya çıkar çatışmasını beyan etmekle yükümlüdür.
- Bir yazarın yayınlanmış bir çalışmada herhangi bir yanlışlık fark etmesi halinde, bu durumu acil olarak dergi editörüne bildirmek ve yanlışlığın düzeltilmesi için editörle işbirliği sağlamak o yazarın yükümlülüğüdür.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
-Hakemler, makale konusu hakkında kendini yetkin bulmuyor ya da zamanında geri dönüş sağlama ihtimali bulunmuyorsa, editöre bu durumu bildirmeli ve hakem sürecine kendisini dahil etmemesini talep etmelidir.
-Hakemlik objektif biçimde, yazarlara dair kişisel eleştirilerde bulunulmadan, geri bildirim esaslı, dürüst ve kibar bir üslupta olmalıdır.
- Hakemler, yazarı ile aralarında rekabet, işbirliği veya diğer ilişki ya da bağlantılar sebebiyle oluşacak çıkar çatışmalarının var olduğu çalışmaları değerlendirmemelidir.
- Hakemler raporlarını veya makalenin geri bildirimlerini başkalarıyla paylaşmamalıdırlar ve editörün izni olmadan yazarlarla doğrudan iletişim kurmamalıdırlar.
- Hakemler makaledeki olası etik meseleler konusunda dikkatli davranarak etik ihlal gördükleri kısımları editörün dikkatine sunmalıdır.
- Hakemler incelenmesi için ellerine ulaştırılmış makaleleri gizli tutmak ve hakemlik sürecinden elde ettikleri bu bilgileri kişisel menfaatleri için kullanmamakla yükümlüdürler.
- Hakemlerin kimliğinin gizli tutulması sağlanarak, bazı hallerde editörün kararıyla, ilgili hakemlerin makaleye ait yorumları aynı makaleyi değerlendiren diğer hakemlere ulaştırılarak hakemlerin bu süreçte bilgilendirilmesi sağlanabilir.
Editör Kurulunun Etik Sorumlulukları
- Editör yayınlanması için gönderilen makaleleri, yazarların etnik kökeninden, cinsiyetinden, cinsel yöneliminden, uyruğundan, dini inancından ve siyasi görüşünden bağımsız olarak değerlendirmelidir.
- Ahi Evran Üniversitesi İİBD editörleri, dergiye gönderilen makalelerin derginin amaç ve yayın politikalarına uygunluğunu değerlendirerek, yayınlanması gerektiğine karar vermekten sorumludurlar.
- Editör, yayına gönderilen makalelerin hakkaniyetli bir şekilde çift taraflı kör hakem değerlendirmesinden geçmelerini sağlar. Bu süreçte gönderilen makalelere ilişkin tüm bilginin, makale yayınlanana kadar gizli kalacağını garanti etmelidir.
- Sunulan bir makalede yer alan bilgiler yazarın açık yazılı izni olmaksızın editörün veya editör kurulunun kendi araştırmalarında kullanılmamalıdır.
- Editör, hakem atama konusunda tam yetkiye sahiptir ve dergide yayınlanacak makalelerle ilgili nihai kararı vermekle yükümlüdür.
Ücret Politikası
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İİBF Dergisi'nde yayımlanan makaleler için yazara herhangi bir ücret ödenmez ve de yazardan ücret talep edilmez. Dergimiz makale gönderimi, makale-editörlük süreçleri veya yayın ücreti (sayfa veya renk ücretleri) için herhangi bir ücret talep etmemektedir. Makaleler dijital olmak üzere ücretsiz erişime açıktır.
Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
1978 yılında, Gaziantep’in Nizip ilçesinde doğan Şener, Ankara Üniversitesinde Sağlık Eğitimi ve Atatürk Üniversitesinde Sosyoloji alanlarında lisans, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsünde Sağlık Yönetimi ile Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsünde Eğitimde Program Geliştirme alanlarında yüksek lisans, Süleyman Demirel Üniversitesinde Yönetim ve Organizasyon alanında doktora öğrenimini tamamlamıştır. Halen Anadolu Üniversitesinde Felsefe Bölümü öğrencisi olup, yönetim olgusunun sosyoloji, tarih ve felsefe kesişimindeki konularına ilgi duymaktadır. 2002-2005 yılları arasında, Ankara Gevher Nesibe Sağlık Eğitim Enstitüsünde; 2005-2015 yılları arasında, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğretim görevlisi olarak çalışmıştır. 2015 yılından beri Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İşletme Bölümü, Yönetim ve Organizasyon Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. 2021 yılında “Yönetim ve Strateji” alanında doçent unvanı alan Şener, “Örgütsel İntikam”, “Örgütsel Teoriden Örgütsel Davranışa Erdem”, “Sivil Erdemin Peşinde Bir Üçleme: Uyum, Ahlâk, Seslilik” kitaplarının yazarı, “Dijital Çağda Bilgi Yönetimi: Kavramlar Kuramlar ve Uygulamalar” ile “Endüstri 4.0 Paradigması: İşletme Fonksiyonlarının Dijital Dönüşümü”, “Kadın ve Aile” adlı kitapların editörüdür.
