Sınıf Öğretmeni Adaylarının Okuma ve Yazma Güçlüklerine İlişkin Ürettikleri Metaforların İncelenmesi

Öz

Okuma ve yazma güçlükleri, öğretmenlerin meslek yaşamında karşılaşabileceği akademik sorunlardan bazılarıdır. Öğrenciler bu zorlukların üstesinden gelebilecek en erken örgün eğitim aşamasında yani temel eğitimde gerekli becerilerle donatılmalıdır. Bu nedenle öğretmen adaylarının öğrenme güçlüklerine yönelik hizmet öncesi dönemde farkındalık geliştirmeleri oldukça önemlidir. Araştırmanın amacı öğretmen adaylarının okuma ve yazma güçlüklerine ilişkin algılarının göstergesi sayılabilecek ürettikleri metaforları incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 170 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Öğretmen adaylarının belirlenen kavramlara ilişkin algılarını ortaya çıkarmak amacıyla veri toplama aracı olarak açık uçlu sorulardan oluşan bir form kullanılmıştır. Elde edilen veriler kategorilere ayrılmış ve içerik analizi yapılmıştır. Okuma güçlüğüne ilişkin ortaya konulan kategoriler; okuma eyleminde karşılaşılan zorluklar, okuma güçlüğüne ilişkin karakteristik özellikler, okuma güçlüğü ile ilgili kavram yanılgıları, okuma güçlüğünün psikolojik boyutu kategorileri altında toplanmıştır. Yazma güçlüğüne ilişkin ortaya konulan kategoriler ise yazma eyleminde karşılaşılan zorluklar, yazma güçlüğüne ilişkin karakteristik özellikler, yazma güçlüğü ile ilgili kavram yanılgıları, yazma güçlüğünün psikolojik boyutu kategorileri altında toplanmıştır. Burada okuma ve yazma güçlüğü kavramlarına ilişkin oluşturulan kategorilerden en dikkat çekici olanları kavram yanılgıları kategorileri olarak bulunmuştur. Öğretmen adaylarının okuma ve yazma güçlüğü kavramlarına ilişkin ya sahip oldukları bilgi düzeyine göre tanımlama yaptıkları ya da bu kavramlara ilişkin kavram yanılgılarına sahip oldukları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• okuma güçlüğü
• öğretmen adayları
• yazma güçlüğü

Examining the Metaphors Produced by Primary School Teacher Candidates for Reading-Writing Difficulties

Öz

One of the most common academic challenges that educators may face is the difficulty some students experience with reading and writing. Students must be equipped with the necessary skills to overcome these challenges at the earliest formal education stage, namely basic education. It is therefore incumbent upon teacher candidates to cultivate an awareness of learning difficulties during their pre-service training. The research aims to examine the metaphors produced by prospective teachers, which can be considered indicators of their perceptions of reading and writing difficulties. The research study group comprises 170 teacher candidates enrolled at a state university. A form comprising open-ended questions was employed as a data collection instrument to elucidate the perceptions of prospective teachers regarding the specified concepts. The data set was then divided into categories, and a content analysis was subsequently conducted. The categories proposed about reading difficulties are as follows: difficulties encountered in the act of reading, characteristic features of reading difficulty, misconceptions about reading difficulty, and the psychological dimension of reading difficulty. The categories proposed concerning writing difficulties are organized under the following headings: difficulties encountered in the act of writing, characteristic features of writing difficulty, misconceptions about writing difficulty, and the psychological dimension of writing difficulty. The categories of misconceptions about reading and writing difficulties were found to be particularly noteworthy. It was observed that teacher candidates either defined the concepts of reading and writing difficulties following their level of knowledge or exhibited misconceptions about these concepts.

Anahtar Kelimeler

• reading difficulty
• teacher candidates
• writing difficulty

Kaynakça

1. Aktan, O. (2020). Determination of Educational Needs of Teachers Regarding the Education of Inclusive Students with Learning Disability. International Journal of Contemporary Educational Research, 7(1), 149-164. https://doi.org/10.33200/ijcer.638362
2. Akyol, H. (2013). Türkçe öğretim yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
3. Aro, M., ve Björn, P. M. (2016). Preservice and inservice teachers’ knowledge of language constructs in Finland. Annals of Dyslexia, 66, 111–126. https://doi.org/10.1007/s11881-015-0118-7
4. Başar, M., & Alkan, G. (2020). Disgrafili öğrencilerin yazma hatalarinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(227), 371-388. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1232359 adresinden erişilmiştir.
5. Başar, M. ve Göncü, A. (2018). Sınıf öğretmenlerinin öğrenme güçlüğüyle ilgili kavram yanılgılarının giderilmesi ve öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1), 185-206, doi: 10.16986/HUJE.2017027934.
6. Baştuğ, M. (2015). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin yazma eğilimi, tutumu ve yazma tutukluğunun yazma başarısı üzerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 40(180). http://dx.doi.org/10.15390/EB.2015.4279
7. Baki, Y., ve Karakuş, N. (2017). Öğretmen adaylarının yazmaya ilişkin algıları ve yazma sürecinde karşılaştıkları güçlükler: RTEÜ örneği. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 573-593. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1481487 adresinden erişilmiştir.
8. Barnett, A.L., Connelly, V., and Miller, B. (2020). The interaction of reading, spelling, and handwriting difficulties with writing development. Journal of Learning Disabilities, 53(2) 92–95. https://doi.org/10.1177/0022219419894

9. Berninger, V. W., Nielsen, K. H., Abbott, R. D., Wijsman, E., and Raskind, W. (2008). Gender differences in severity of writing and reading disabilities. Journal of school psychology, 46(2), 151-172.
10. Bloome, D. (1985). Reading as a social process. Language Arts, 62(Interaction in the Classroom), 134-142. https://www.jstor.org/stable/41405591 adresinden erişilmiştir.
11. Bozpolat, E. (2015). Türkçe öğretmen adaylarının dört temel dil becerisine ilişkin metaforik algıları. TURKISH STUDIES - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic-, ISSN: 1308-2140, (Prof. Dr. Şefik Yaşar Armağanı), 10(11), 313-340. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8552
12. Braun, V., ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
13. Chung, P., and Patel, D. R. (2015). Dysgraphia. International Journal of Child and Adolescent Health, 8(1), 27. https://www.eoepmolina.es/wp-content/gallery/Dyslexia-dysgraphia/Dysgraphia.pdf adresinden erişilmiştir.
14. Creswell, J. W., and Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
15. Çayır, A. ve Balcı, E. (2023). Öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin yazma güçlüklerinin belirlenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 12(4), 1822-1832. https://doi.org/10.7884/teke.1370860
16. Dağ, N. (2010). Okuma güçlüğünün giderilmesinde 3P metodu ile boşluk tamamlama (Cloze) tekniğinin kullanımı üzerine bir araştırma. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 11(1) 63-74. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000146
17. Deniz, S., ve Karabulut, R. (2023). Öğretmen adaylarının özel öğrenme güçlüğü ve zihin yetersizliğine ilişkin metaforik algıları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(87), 1224-1239. https://doi.org/10.17755/esosder.1273846
18. Doğan, B. (2013). Türkçe ve sınıf öğretmenlerinin okuma güçlüğüne ilişkin bilgileri ve okuma güçlüğü olan öğrencileri belirleyebilme düzeyleri. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları Dergisi 1(1) 20-33.
19. Erdoğan, Ö., Gülay, A., ve Uzuner, F.G. (2017). Sınıf öğretmenlerinin yazma güçlüğüne ilişkin görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(61), 700-718. https://doi.org/10.17755/esosder.304705
20. Fırat, T., ve Koçak, D. (2018). Sınıf öğretmenlerinin öğrenme güçlüğünün tanımına ilişkin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 915-931. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018..-431461
21. Graham, S. (2006). Strategy instruction and the teaching of writing: A meta-analysis. In C. MacArthur, S. Graham, ve J. Fitzgerald (Eds.), Handbook of writing research (pp. 187–207). Guilford.
22. Graham, S. (2008). Effective writing instruction for all students. Renaissance learning, 2-6. http://dsrpresources.pbworks.com/w/file/fetch/70407753/R004250923GJCF33.pdf adresinden erişilmiştir.
23. Graham, S. (2019). Changing how writing is taught. Review of Research in Education, 43(1), 277-303. https://doi.org/10.3102/0091732X1882112
24. Graham, S., Aitken, A.A., Hebert, M., Camping, A., Santangelo, T., Harris, K.R., Eustice, K., Sweet, J.D., and Ng, C. (2020). Do children with reading difficulties experience writing difficulties? A meta-analysis. Journal of Educational Psychology. https://psycnet.apa.org/record/2020-87210-001 adresinden 12 Kasım 2021 tarihinde alındı.
25. Graham, S., and Hall, T. E. (2016). Writing and Writing Difficulties From Primary Grades to College: Introduction to the Special Issue. Learning Disability Quarterly, 39(1), 3-4. https://doi.org/10.1177/0731948715592154
26. Graham, S., and Harris, K. R. (2003). Students with learning disabilities and the process of writing: A meta-analysis of SRSD studies. In H. L. Swanson, K. R. Harris, & S. Graham, (Eds.), Handbook of learning disabilities (pp. 323-344). New York, NY: Guilford Press.
27. Graham, S., and Perin, D. (2007). A meta-analysis of writing instruction for adolescent students. Journal of educational psychology, 99(3), 445.
28. Gül, M. ve Özdemir, O. (2023). Eliminating Reading Difficulty in an Elementary 4th Grade Student Based on Learning Style. International Journal of Progressive Education, 19(2), 19-36. doi:10.29329/ijpe.2023.534.2
29. Hall, A. (2008). Specific learning difficulties. Psychiatry, 7(6), 260-265. https://doi.org/10.1016/j.mppsy.2008.04.009
30. Katusic, S. K., Colligan, R. C., Weaver, A. L., and Barbaresi, W. J. (2009). The forgotten learning disability: Epidemiology of written-language disorder in a population-based birth cohort (1976-1982), Rochester, Minnesota. Pediatrics, 123, 1306–1313. doi: 10.1542/peds.2008-2098.
31. Ketenoğlu-Kayabaşı, Z.E. (2020). Öğretmen adaylarının öğrenme güçlüğü kavramına ilişkin metaforik algıları. Bilim insanı Dr. Mustafa Eski'ye armağan eğitime adanmış bir ömür (pp.534-548). file:///C:/Users/admin/Downloads/ogrenmeguclugu-metaforikalglar.pdf adresinden 12 Mart 2022 tarihinde alındı.
32. Koç, B., & Korkmaz, İ. (2019). An action research on teaching addition and subtraction to an illiterate student with dyscalculia. Journal of Qualitative Research in Education, 7(2). https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.7c.2s.11m
33. Kodan, H. (2020). Okuma Güçlüğüne İlişkin Öğretmen Görüşleri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(29), 204-222. https://doi.org/10.35675/befdergi.644534
34. Kuruyer, H. G., and Çakıroğlu, A. (2017). Primary school teachers’ opinions and practices in educational evaluation and intervention in process of specific learning difficulties. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12(28), 539-555. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies
35. Lane, K. L., Harris, K. R., Graham, S., Weisenbach, J. L., Brindle, M., and Morphy, P. (2008). The Effects of Self-Regulated Strategy Development on the Writing Performance of Second-Grade Students With Behavioral and Writing Difficulties. The Journal of Special Education, 41(4), 234-253. https://doi.org/10.1177/0022466907310370
36. Lyon, G. R., Shaywitz, S. E., and Shaywitz, B. A. (2003). A definition of dyslexia. Annals of dyslexia, 53, 1-14. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s11881-003-0001-9.pdf adresinden erişilmiştir.
37. Mason, L. H., Harris, K. R., and Graham, S. (2011). Self-Regulated Strategy Development for Students With Writing Difficulties. Theory Into Practice, 50(1), 20–27. https://doi.org/10.1080/00405841.2011.534922
38. Mayring, P. (2014). Qualitative content analysis: theoretical foundation, basic procedures and software solution. Klagenfurt. https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-395173 adresinden erişilmiştir.
39. Miles, M. B., and Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
40. Özbay, M., ve Zorbaz, K. Z. (2012). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin yazma tutukluğu düzeyleri üzerine bir değerlendirme. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 161(161), 47. https://doi.org/10.20296/tsad.68728
41. Özçivit Asfuroğlu, B. ve Fidan, S. T. (2016). Özgül öğrenme güçlüğü. Osmangazi Tıp Dergisi, 38(1), 49-54. https://doi.org/10.20515/otd.17402
42. Özenç, E. G., ve Özenç, M. (2018). Classroom Teacher Candidates' Metaphoric Perceptions Regarding the Concepts of Reading and Writing: A Comparative Analysis. International Education Studies, 11(1), 100-110. https://doi.org/10.5539/ies.v11n1p100
43. Paris, S. G. (2005). Reinterpreting the development of reading skills. Reading research quarterly, 40(2), 184-202. doi:10.1598/RRQ.40.2.3
44. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (3. Baskıdan Çeviri). (Çeviri Editörleri: Mesut Bütün, Selçuk Beşir Demir). Ankara: Pegem Akademi.
45. Preiser, R., Schlüter, M., Biggs, R., García, M. M., Haider, J., Hertz, T., and Klein, L. (2021). Complexity-based social-ecological systems research: philosophical foundations and practical implications. In The Routledge Handbook of Research Methods for Social-Ecological Systems (pp. 27-46). Routledge.
46. Shaw, D. M., and Mahlios, M. (2011). Literacy metaphors of pre‐service teachers: do they change after instruction? Which metaphors are stable? How do they connect to theories? Journal of Education for Teaching, 37(1), 77–92. https://doi.org/10.1080/02607476.2011.538274
47. Taşkaya, S.M. (2016). İlk okuma yazma öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm yolları. Ed. F. Susar-Kırmızı, ve E. Ünal, İlk okuma yazma öğretimi (ss. 225-286). Anı Yayıncılık.
48. Tlustošová, P. (2006). Teaching English to children with specific learning difficulties. Brno, 2006. 42 p. https://is.muni.cz/th/h7x0s/diploma_thesis.pdf adresinden alınmıştır.
49. Uçuş, Ş. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının ve okul öncesi öğretmeni adaylarının özel eğitime ilişkin metaforik algılarının incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 360-388. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/294721adresinden erişilmiştir.
50. Urfalı Dadandı, P. ve Şahin, M. (2018). Özgül öğrenme güçlüğü tanısı olan ve normal gelişim gösteren çocukların benlik kavramları, öz-yeterlik inançları ve sosyal becerilerinin karşılaştırılması. Elementary Education Online, 17(2). https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.418895
51. van Bergen, E., Snowling, M.J., de Zeeuw, E.L., van Beijsterveldt, C.E.M., Dolan, C.V., and Boomsma, D.I. (2018), Why do children read more? The influence of reading ability on voluntary reading practices. J Child Psychol Psychiatr, 59: 1205-1214. https://doi.org/10.1111/jcpp.12910