Okul Öncesi Öğretmenlerinin “Sesbilgisel Farkındalık” Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler

Deniz Akdal

doi:10.31592/aeusbed.653877

Okul Öncesi Öğretmenlerinin “Sesbilgisel Farkındalık” Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler

Öz

Bu çalışmada okul öncesi öğretmenlerin sesbilgisel farkındalık kavramına yönelik bilgi düzeyleri ile sesbilgisel farkındalık becerilerin çocuklara kazandırılmasında kullanılan sınıf içi etkinlikleri incelenmiştir. Verilerin elde edilmesinde araştırmacı tarafından oluşturulan “sesbilgisel farkındalık becerileri ile ilgili bilgi ve sınıf içi uygulamaları belirlemeye yönelik görüşme formu” kullanılmıştır. 18 okul öncesi eğitim öğretmeninden veriler toplanmış ve nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılarak bulgular elde edilmiştir. Araştırma kapsamında verilerin elde edilmesin de “Sesbilgisel kavramını nasıl tanımlarsınız? Sesbilgisel farkındalık becerilerinin gelişimi ve düzeylerini nasıl tanımlarsınız? Sesbilgisel farkındalık kavramının önemi hakkında düşünceleriniz nelerdir? Okul öncesi dönemde sesbilgisel farkındalık becerilerinin geliştirilmeleri ile ilgili olarak ne tarz etkinlikler yaptırmaktasınız? Etkinliklerin oluşturulmasında nelere dikkat etmektesiniz? Çocukların sesbilgisel farkındalık becerilerin değerlendirilmesinde neler yapmaktasınız? Sesbilgisel farkındalık becerilerinin çocuklara kazandırılması aşamasında karşılaşılan sorunlar nelerdir?” soruları sorulmuştur. Elde edilen bulgulara bakıldığında öğretmenlerin sesbilgisel farkındalık kavramını, bu kavrama ait becerileri ve bu becerilerin gelişimlerini bilmedikleri tespit edilmiştir. Ayrıca sesbilgisel farkındalık becerilerine yönelik etkinlik hazırlayamadıkları ve değerlendirmenin yapılmadığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abbot, D., Lundin, J., and Ong, F. (2008). California preschool learning foundations. CA: California Department of Education, Child Development Division, Retrieved: April, 29, 2013.
Adams, M.J. (1990). Beginning to read. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Al-Bataineh, A. T., & Sims-King, S. (2013). The effectiveness of phonemic awareness instruction to early reading success in kindergarten. International Journal of Arts & Sciences, 6(4), 59.
Apel, K., & Lawrence, J. (2011). Contributions of morphological awareness skills to word-level reading and spelling in first-grade children with and without speech sound disorder. Journal of Speech, Language, and Hearing Research.
Babayiğit, S., & Stainthorp, R. (2007). Preliterate phonological awareness and early literacy skills in Turkish. Journal of Research in Reading, 30(4), 394-413.
Baker, E., & McLeod, S. (2011). Evidence-based practice for children with speech sound disorders: Part 2 a pplication to clinical practice. Language, Speech, and Hearing Services in Schools.
Barnett, W. S., Carolan, M. E., Squires, J. H., Clarke Brown, K., & Horowitz, M. (2015). The state of prekindergarten 2014: State preschool yearbook. New Brunswick, NJ: National Institute for Early Education Research.
Baydık, B. (2003). Filizlenen okuryazarlık ve desteklenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 4(02), 077-089.

Bradley, L., & Bryant, P. E. (1983). Categorizing sounds and learning to read—a causal connection. Nature, 301(5899), 419.
Barkochva, I. (2013). What are the underlying skills of silent reading acquisition? A developmental study from kindergarten to the 2nd grade. Reading and Writing, 26(9), 1417-1436.
Bos, C., Mather, N., Dickson, S., Podhajski, B., & Chard, D. (2001). Perceptions and knowledge of preservice and inservice educators about early reading instruction. Annals of Dyslexia, 51(1), 97-120.
Brady, S. A., Braze, D., & Fowler, C. A. (2011). Explaining individual differences in reading: Theory and evidence. Psychology Press.
Bueno, M., Darling-Hammond, L., & Gonzales, D. (2010). A Matter of Degrees: Preparing Teachers for the Pre-K Classroom. Education Reform Series. Pew Center on the States.
Bueno, F. F., Fonseca, A. R., Braga, F. A., & Miranda, P. S. C. (2010). Qualidade do ar e internações por doenças respiratórias em crianças no município de Divinópolis, Estado de Minas Gerais. Acta Scientiarum. Health Sciences, 32(2), 185-189.
Chetail, F., & Mathey, S. (2010). InfoSyll: A syllabary providing statistical information on phonological and orthographic syllables. Journal of psycholinguistic research, 39(6), 485-504.
Chu, M., Martínez-Griego, B., & Cronin, S. (2010). A Head Start/college partnership: Using a culturally and linguistically responsive approach to help working teachers earn degrees. YC Young Children, 65(4), 24.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2016). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage publications.
Emir, C. (2015).Kaynaştırma ve genel eğitim öğretmenlerinin sesbilgisel farkındalığa ilişkin öğretim etkinliklerinin kullanımlarının incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
Ferraz, I., Pocinho, M., Pereira, A., & Pimenta, A. (2015). Phonological Awareness Program: A longitudinal study from Preschool to 4th Grade. In SHS Web of Conferences (Vol. 16, p. 01002). EDP Sciences.
Fridriksson, J., Moser, D., Bonilha, L., Morrow-Odom, K. L., Shaw, H., Fridriksson, A., ... & Rorden, C. (2007). Neural correlates of phonological and semantic-based anomia treatment in aphasia. Neuropsychologia, 45(8), 1812-1822.
Gillon, G. T., & Young, A. A. (2002). The phonological-awareness skills of children who are blind. Journal of Visual Impairment & Blindness, 96(1), 38-49.
Gutiérrez-Palma, N., Naranjo, N. V., Justicia-Galiano, M. J., & Fernández, M. D. L. V. C. (2019). Beyond phonological awareness: Stress awareness and learning word spelling. Learning and Individual Differences, 74, 101755.
Guimãraes, A. S., & Youngman, M. (1995). Portuguese preschool teachers' beliefs about early literacy development. Journal of Research in Reading, 18(1), 39-52.
Hilbert, D. D., & Eis, S. D. (2014). Early intervention for emergent literacy development in a collaborative community pre-kindergarten. Early Childhood Education Journal, 42(2), 105-113
Hogan, T. P., Catts, H. W., & Little, T. D. (2005). The relationship between phonological awareness and reading. Language, speech, and hearing services in schools.
Hsin, Y. W. (2007). Effects of phonological awareness instruction on pre-reading skills of preschool children at-risk for reading disabilities (Unpublished Doctoral Dissertation). The Ohio State University, USA.
Jaskolski, J. E. (2013). Effects of Phonological Awareness Training on Early Childhood Educators' Knowledge, Instructional Practice and Student Outcomes. Cardinal Stritch University.
Kjeldsen, A. C., Kärnä, A., Niemi, P., Olofsson, Å., & Witting, K. (2014). Gains from training in phonological awareness in kindergarten predict reading comprehension in grade 9. Scientific Studies of Reading, 18(6), 452-467.
Koutsoftas, A. D., Harmon, M. T., & Gray, S. (2009). The effect of tier 2 intervention for phonemic awareness in a response-to-intervention model in low-income preschool classrooms. Language, Speech, and Hearing Services in Schools.
Landry, S. H., Anthony, J. L., Swank, P. R., & Monseque-Bailey, P. (2009). Effectiveness of comprehensive professional development for teachers of at-risk preschoolers. Journal of educational psychology, 101(2), 448.
Lehr, F., & Osborn, J. (2012). Reading, language, and literacy: Instruction for the twenty-first century. Routledge.
Lonigan, C. J., Burgess, S. R., and Anthony, J. L. (2000). Development of emergent literacy and early reading skills in preschool children: evidence from a latent-variable longitudinal study. Developmental Psychology, 36(5), 596.
Lundberg, I., Frost, J., & Petersen, O. P. (1988). Effects of an extensive program for stimulating phonological awareness in preschool children. Reading research quarterly, 263-284.
Lundberg, I., Olofsson, Å., & Wall, S. (1980). Reading and spelling skills in the first school years predicted from phonemic awareness skills in kindergarten. Scandinavian Journal of psychology, 21(1), 159-173.
Maclean, M., Bryant, P., & Bradley, L. (1987). Rhymes, nursery rhymes, and reading in early childhood. Merrill-Palmer Quarterly (1982-), 255-281. . Macrae, T., Tyler, A. A., & Lewis, K. E. (2014). Lexical and phonological variability in preschool children with speech sound disorder. American Journal of Speech-Language Pathology.
Marvelli, A. L. (2010). Highlights in the History of Oral Teacher Preparation in America. Volta Review, 110(2).
Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. San Francisco, CA: John Wiley& Sons.
Metsala, J. L. (2011). Repetition of less common sound patterns: A unique relationship to young children's phonological awareness and word reading. International Journal of English Linguistics, 1(2), 3.
Nathan, L., Stackhouse, J., Goulandris, N., & Snowling, M. J. (2004). The development of early literacy skills among children with speech difficulties. Journal of Speech, Language, and Hearing Research.
Nielsen, D. C., & Luetke-Stahlman, B. (2002). Phonological awareness: One key to the reading proficiency of deaf children. American annals of the deaf, 147(3), 11-19.
Oliveira, C., Lousada, M., & Jesus, L. M. (2015). The clinical practice of speech and language therapists with children with phonologically based speech sound disorders. Child Language Teaching and Therapy, 31(2), 173-194.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods . Thousand Oakes.
Rakhlin, N., Cardoso-Martins, C., & Grigorenko, E. L. (2014). Phonemic awareness is a more important predictor of orthographic processing than rapid serial naming: Evidence from Russian. Scientific Studies of Reading, 18(6), 395-414.
Robinson, S. J. (2013). Predicting Third Grade Reading Success from Kindergarten Phonological Awareness (Doctoral dissertation, Walden University).
Robinson, S. (2010). The Effects of Embedded Phonological Awareness Training on the Reading and Spelling Skills of Kindergarten Students. ProQuest LLC. 789 East Eisenhower Parkway, PO Box 1346, Ann Arbor, MI 48106.
Scarborough, H. S. (2001). Connecting early language and literacy to later reading (dis)abilities: Evidence, theory, and practice. In S. B. Neuman & D. Dickinson (Eds.), Handbook of early literacy research (pp. 97–110). New York: Guilford Press.
Schatschneider, C., Francis, D. J., Foorman, B. R., Fletcher, J. M., & Mehta, P. (1999). The dimensionality of phonological awareness: an application of item response theory. Journal of Educational Psychology, 91(3), 439.
Schatschneider, C., Fletcher, J. M., Francis, D. J., Carlson, C. D., & Foorman, B. R. (2004). Kindergarten prediction of reading skills: A longitudinal comparative analysis. Journal of educational psychology, 96(2), 265.
Schuele, C. M., Skibbe, L. E., & Rao, P. K. (2007). Assessing phonological awareness. Assessment in emergent literacy, 275-327.
Snow, C. E., Burns, S. M., & Griffin, P. (1998). Predictors of success and failure in reading. Preventing reading difficulties in young children, 100-134.
Sulzby, E., & Teale, W. (1991). Emergent literacy. Handbook of reading research, 2, 727-757.
Şimşek, H., & Yıldırım, A. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Torgesen, J. K., Wagner, R. J., and Rashotte, C. A. (1994). Longitudinal studies of phonological processing and reading. Journal of Learning Disabilities, 27, 276-286.
Webb, M. Y. L., Schwanenflugel, P. J., & Kim, S. H. (2004). A construct validation study of phonological awareness for children entering prekindergarten. Journal of Psychoeducational Assessment, 22(4), 304-319.
Whitebook, M., & Ryan, S. (2011). Degrees in context (pp. 448-465). New Brunswick, NJ: National Institute of Early Education Research.
Whitehurst, G. J., and Lonigan, C. J. (1998). Child development and emergent literacy, Child Development, 69 (3), 848-872.
Withrow, K. (2014). Preschool Teachers’ Understanding of Phonological Awareness (Doctoral dissertation).
Wright, J., & Jacobs, B. (2003). Teaching phonological awareness and metacognitive strategies to children with reading difficulties: A comparison of two instructional methods. Educational Psychology, 23(1), 17-47. Yeh, S. S., & Connell, D. B. (2008). Effects of rhyming, vocabulary and phonemic awareness instruction on phoneme awareness. Journal of Research in Reading, 31(2), 243-256.
Yıldırım, B. (2015). İçerik Çözümlemesi Yönteminin Tarihsel Gelişimi Uygulama Alanları ve Aşamaları. B. Yıldırım (Der.). İletişim Araştırmalarında Yöntemler: Uygulama ve Örneklerle (s. 105-155), Konya: Literatürk Akademia.
Yopp, H. K. and Yopp, R. H. (2009, January). Phonological awareness is child’s play! Beyond the Journal: Young Children on the Web. Retrieved from http://www.naeyc.org/files/yc/file /200901/BTJPhonologicalAwareness.pdf Yopp, H.K., and Yopp, R.H. (2000). Supporting phonemic awareness development in the classroom. The Reading Teacher, 54, 130-143.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Deniz Akdal ^*
0000-0001-9272-3422
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Temmuz 2020

Gönderilme Tarihi

2 Aralık 2019

Kabul Tarihi

2 Temmuz 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.31592/aeusbed.653877

IZ

https://izlik.org/JA43KD54PK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akdal, D. (2020). Okul Öncesi Öğretmenlerinin “Sesbilgisel Farkındalık” Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 496-515. https://doi.org/10.31592/aeusbed.653877

AMA

1.Akdal D. Okul Öncesi Öğretmenlerinin “Sesbilgisel Farkındalık” Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;6(2):496-515. doi:10.31592/aeusbed.653877

Chicago

Akdal, Deniz. 2020. “Okul Öncesi Öğretmenlerinin ‘Sesbilgisel Farkındalık’ Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (2): 496-515. https://doi.org/10.31592/aeusbed.653877.

EndNote

Akdal D (01 Temmuz 2020) Okul Öncesi Öğretmenlerinin “Sesbilgisel Farkındalık” Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 2 496–515.

IEEE

[1]D. Akdal, “Okul Öncesi Öğretmenlerinin ‘Sesbilgisel Farkındalık’ Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 6, sy 2, ss. 496–515, Tem. 2020, doi: 10.31592/aeusbed.653877.

ISNAD

Akdal, Deniz. “Okul Öncesi Öğretmenlerinin ‘Sesbilgisel Farkındalık’ Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6/2 (01 Temmuz 2020): 496-515. https://doi.org/10.31592/aeusbed.653877.

JAMA

1.Akdal D. Okul Öncesi Öğretmenlerinin “Sesbilgisel Farkındalık” Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;6:496–515.

MLA

Akdal, Deniz. “Okul Öncesi Öğretmenlerinin ‘Sesbilgisel Farkındalık’ Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 6, sy 2, Temmuz 2020, ss. 496-15, doi:10.31592/aeusbed.653877.

Vancouver

1.Deniz Akdal. Okul Öncesi Öğretmenlerinin “Sesbilgisel Farkındalık” Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Temmuz 2020;6(2):496-515. doi:10.31592/aeusbed.653877

A Scoping Review of Research Aiming to Enhance the Early Literacy Skills of Young Turkish Children Through Dialogic Reading

Reading Psychology

https://doi.org/10.1080/02702711.2025.2453195

Özel Gereksinimli Çocuklarla Çalışan Öğretmenlere Çevrimiçi Olarak Verilen Erken Okuryazarlık Eğitiminin Etkisi

Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.29299/kefad.1506813

Okul Öncesi Öğretmenlerinin “Sesbilgisel Farkındalık” Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler

Okul Öncesi Öğretmenlerinin “Sesbilgisel Farkındalık” Kavramına Yönelik Bilgi Düzeyleri ve Sınıf İçi Etkinlikler

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Adaptation of Feelings About School (FAS) Measure to Turkish Culture: Validity and Reliabilitiy Study

An examination of the early literacy skills of five- to six-year-old children who are deaf and hard of hearing

Evaluation of Teachers' Early Literacy Proficiency and In-Class Literacy Practices Based on Child Outputs

Öğretmen Adaylarının Kaynaştırma/Bütünleştirme Eğitimine İlişkin Duygu, Tutum ve Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi

A Scoping Review of Research Aiming to Enhance the Early Literacy Skills of Young Turkish Children Through Dialogic Reading

Özel Gereksinimli Çocuklarla Çalışan Öğretmenlere Çevrimiçi Olarak Verilen Erken Okuryazarlık Eğitiminin Etkisi