‘Bursa Siyahı’ İncir Çeşidinde Tek Göz Çeliklerinde Köklenme Özelliklerine IBA Dozları ve Çizme Uygulamalarının Etkileri

Öz

Bu çalışma, 'Bursa Siyahı' çeşidinde tek göz çeliklerinin köklenme performansına etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, farklı IBA (kontrol, 250 ppm, 500 ppm ve 1000 ppm) uygulamaları ile çelik hazırlama yöntemlerinin (kontrol ve çizme) köklenme oranı, kök sayısı, kök uzunluğu, kök kalınlığı ve köklenme skalası üzerine etkileri incelenmiştir. Elde edilen veriler, IBA dozu ve çelik hazırlama şeklinin köklenme başarısını istatistiksel olarak önemli düzeyde etkilediği belirlenmiştir. En yüksek köklenme yüzdesi (%90.90), kök sayısı (10.57 adet/çelik), kök uzunluğu (28.62 mm) ve kök kalınlığı (0.34 mm) 250 ppm IBA uygulamasında elde edilmiştir. Çizme uygulaması köklenme oranını ve kök sayısını artırmış, ancak kök uzunluğu ve kök kalınlığı üzerine önemli bir etkisi bulunmamıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, incirde tek göz çeliklerin uygun IBA uygulamaları ile köklenme performansının artırılabileceğini ve bu yöntemle çoğaltma katsayısının yükseltilebileceğini göstermiştir. Sonuç olarak, özellikle çoğaltma materyalinin sınırlı olduğu koşullarda incir fidanı üretimin için tek göz çeliklerinin kullanılabileceğini söyleyebiliriz.

Anahtar Kelimeler

• İncir çoğaltma
• tek göz çeliği
• adventif kök oluşumu

Effects of IBA Doses and Wounding Treatments on Rooting Characteristics of Single-Node Cuttings in ‘Bursa Siyahı’ Fig Cultivar

Öz

This study was conducted to improve the rooting performance of single-node cuttings in the fig cultivar ‘Bursa Siyahı’. The effects of different IBA concentrations (250, 500, and 1000 ppm) and cutting preparation methods (wounded and unwounded) on rooting percentage, root number, root length, root thickness, and rooting scale were investigated. According to the data, IBA dose and cutting preparation method affected rooting success statistically significantly. The highest rooting percentage (90.90%), root number (10.57), root length (28.62 mm), and root thickness (0.34 mm) were obtained with 250 ppm IBA treatment. Wounding treatment enhanced rooting percentage and root number but had no significant effect on root length and root thickness. The results obtained from this study indicated that rooting performance of single-bud cuttings in fig trees can be improved with appropriate IBA applications, and the propagation coefficient can be increased with this method. As a result, we can say that single-bud cuttings can be used for fig sapling production, especially when propagation material is limited.

Anahtar Kelimeler

• Fig propagation
• single-node cutting
• adventitious root formation

Kaynakça

1. Abacı, A.K., Güler, B. and Gürel, A. (2025). Effect of Medium Compositions and Different Culture Conditions on the Physiological Properties and Clonal Micropropagation of Ficus carica L. cv. Sarılop Plant. Arabian Journal for Science and Engineering. https://doi.org/10.1007/s13369-025-10282-y.
2. Aljane, F. and Nahdi, S. (2014). Propagation of some local fig (Ficus carica L.) cultivars by hardwood cuttings under the field conditions in Tunisia. International Scholarly Research Notices, http://dx.doi.org/10.1155/2014/809450.
3. Antunes, L.E.C., Chalfun, N.N.J., Pasqual, Dutra, L.F. and Cavalcante-Alves, J.M. (2003). Factors affecting on rooting of figs (Ficus carica L.) cuttings. Acta Hortic., 605: 141-146. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2003.605.22
4. Bisi, R.B., Locatelli, G., Barbosa, C.M.A., Pio, R. and Balbi, R.V. (2016). Rooting of stem segments from fig tree cultivars. Acta Scientiarum. Agronomy, 38: 379-385. https://doi.org/10.4025/actasciagron.v38i3.28117
5. Çalışkan, O. and Dalkılıç, Z. (2022). Ancient history and cultural heritage of Ficus carica in Turkey. Ficus carica: Production, Cultivation and Uses, 1-20. https://doi.org/10.52305/TPCS5872
6. Çalışkan, O. ve Polat, A.A. (2012). Bazı incir çeşitlerinin fitokimyasal ve antioksidan özelliklerinin belirlenmesi. Ege Üniv. Ziraat Fak. Dergisi, 49: 201-207.
7. Çobanoğlu, F., Şahin, B., Kocataş, H. ve Özen, H. (2004). Tüplü incir fidanı üretiminde verimlilik ve kalite parametreleri. GOÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 21: 1-8.
8. El-Shiekh, A., Wildung,D.K., Luby, J.J., Sargent, K.L. and Read, P.E. (1996). Long-term effects of propagation by tissue cultureor softwood single-node cuttings on growth habit,yield, and berry weight of ‘Northblue’ Blueberry. J. Amer. Soc. Hort. Sci. 121: 339-342.

9. Eroğlu, A. Ş. (1977). Sarılop ve Göklop İncir çeşitlerinin çelikle üretilmesinde çelik alma zamanı, çelik tipleri ve hormonların etkisi üzerinde araştırmalar. Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Uzmanlık Tezi, Bornova, İzmir
10. Heidari, S., Zamani, Z., and Heirari, M. (2013). Effect of Single-node Cutting Method on Rooting of Pomegranate (Punica granatum). Elixir Hortic. Sci., 58: 14886-14890.
11. Júnior, A.C.P., Ferreira, A.F.A., Boliani, A.C., Monteria, L.N.H., Pavan, B.E., Santoz, T.P. and Rodrigues, M.G.F. (2018). Genetic selection of fig tree (Ficus carica L.) varieties using phenotypic characteristics of rooting and development of softwood cutting. Australian Journal of Crop Science, 12: 2011-2018. https://doi.org/10.21475/ajcs.18.12.12.p1627
12. Karadeniz, T. (2003). A Study on some fruit characteristics and propagations of these by hardwood cuttings of local fig cultivars grown in Ordu (Turkey). Acta Hortic., 605: 107-112. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2003.605.16.
13. Kılıç, D., Bayazit, S. ve Çalışkan, O. (2021). Bursa Siyahı incir çeşidinde odun çeliklerinin köklenmesi üzerine farklı uygulamaların etkileri. In International Agriculture Congress (pp. 133-139).
14. Mafrica, R., Bruno, M., Fiozzo, V., Caridi, R. and Sorgonà, A. (2025). Rooting, Growth, and Root Morphology of the Cuttings of Ficus carica L. (cv. “Dottato”): Cutting Types and Length and Growth Medium Effects. Plants 14: 160. https://doi.org/10.3390/plants1402016
15. Özeker, E. ve İsfandiyaroğlu, M. (2001). Çeşme yarımadasında yellopu oluşturan bazı incir tiplerinin çelikle çoğaltılması. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 38:17-24.
16. SAS Instutite. (2015). Statistical analysis software (version 9.4) [Computer software]. SAS Institute. Tekintaş,
17. F.E. ve Seferoğlu, G. (1998). Propagation of fig by hardwood cuttings in the field conditions (Ficus carica L.). Acta Hortic., 480: 119-120. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.1998.480.18.
18. Tekintaş, F.E., and Seferoğlu, G., (1998). Propagation of fig by hardwood cuttings in the field conditions (Ficus carica L.). Acta Horticulturae 480: 119–120.
19. Thomas, P. and Schiefelbein, J.W. (2005). Roles of leaf in regulation of root and shoot growth from single node softwood cuttings of grape (Vitis vinifera). Annals of Applied Biology 144: 27-37. https://doi.org/10.1111/j.1744-7348.2004.tb00313.x
20. Tikent, A., Bouaouda, K., Laaraj, S., Chebaibi, C., Choubbane, H., Loukili, H., Elfazazi, K., Bouhrim, M., Mothana, R.A., Noman, O.M., Eto, B., Elmarani, A. and Addi, M. (2025). Nutritional value antioxidant strength and antimicrobial efficacy of fig pastes from eastern morocco. Sci Rep 15: 11693. https://doi.org/10.1038/s41598-025-93173-4.
21. Uzunoğlu F., Avcı F., Çalışkan O. ve Mavi K. (2018). Farklı çelik boy ve kalınlıkları ile IBA dozlarının protea çeliklerinin köklenmesi üzerine etkileri. Bahçe 47: 139-144.