Determination of Agricultural and Quality Characteristics of Some Varieties of Lavandula angustifolia L.

Öz

Lavender holds a very important place among medicinal plants in the world, and increasing its cultivation and yield is crucial. This study was conducted to determine the agricultural and quality characteristics of 4-year-old lavender plants grown under the ecological conditions of Kahramanmaraş. The Sevtapolis, Drujba, and Hemus varieties belonging to the L. angustifolia Mill. species were used as material in this study. To determine the agricultural and quality characteristics of lavender varieties that had reached full bloom; Plant height (55.80-57.16 cm), canopy width (71.26-78.60 cm), spike length (11.03-16.73 cm), spike stem length (29.43-32.10 cm), number of main branches (3.30-3.80/plant), number of flowering branches (42.56-47.40/plant), number of flowers per spike (28.33-31.46/spike), number of nodes per spike (5.13-6.06/spike), number of flowers per node (20.46-23.73/node), fresh stem flower yield (277.36-346.48 kg/da), dry stem flower yield (123.93-148.05 kg/da), essential oil content (2.98-3.95%), and essential oil yield. (4.40-4.92 L/da) was determined. Looking at the results obtained from the study; it was observed that Hemus and Drujba varieties stood out in terms of fresh stem flower yield and dry stem flower yield, which are yield characteristics, while Sevtapolis variety stood out in terms of essential oil content, which is a quality characteristic.

Anahtar Kelimeler

• Lavandula angustifolia
• Hemus
• Drujba
• Sevtapolis
• essential oil content

Lavandula angustifolia L. Türüne Ait Bazı Çeşitlerin Tarımsal ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Lavanta tıbbi ve aromatik bitkiler arasında önemli bir yere sahip olup, çiçek veriminin iyileştirilmesi ve tarımının yaygınlaştırılması önem arz etmektedir. Bu çalışmada Kahramanmaraş ekolojik koşullarında yetiştirilen ve 4 yaşına gelen lavanta bitkilerinin tarımsal ve kalite özellikleri belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak L. angustifolia Mill. türüne ait olan Sevtapolis, Drujba ve Hemus çeşitleri kullanılmıştır. Tam çiçeklenme dönemine gelen lavanta çeşitlerinde tarımsal özellikler ve kalite özelliklerinin belirlenmesi için; bitki boyu (55.80-57.16 cm), kanopi genişliği (71.26-78.60 cm), başak uzunluğu (11.03-16.73 cm), başaklı sap uzunluğu (29.43-32.10 cm), ana dal sayısı (3.30-3.80 adet/bitki), çiçekli dal sayısı (42.56-47.40 adet/bitki), başakta çiçek sayısı (28.33-31.46 adet/başak), başakta boğum sayısı (5.13-6.06 adet/başak), boğumda çiçek sayısı (20.46-23.73 adet/boğum), taze saplı çiçek verimi (277.36-346.48 kg/da), kuru saplı çiçek verimi (123.93-148.05 kg/da), uçucu yağ oranı (%2.98-3.95) ve uçucu yağ verimi (4.40-4.92 L/da) belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara bakıldığında; verim özelliklerinde olan taze saplı çiçek verimi ve kuru saplı çiçek verimi bakımından Hemus ve Drujba çeşitlerinin öne çıktığı, kalite özelliklerinden olan uçucu yağ oranı bakımından ise Sevtapolis çeşidinin öne çıktığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Lavandula angustifolia
• Hemus
• Drujba
• Sevtapolis
• uçucu yağ oranı

Kaynakça

1. Akdoğan, M. (2022). Orta Anadolu koşullarında farklı lavanta (Lavandula sp.) tür ve çeşitlerinin tarımsal ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi. (Tez No. 768070) [Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi].
2. Akdoğan, M., Uranbey, S., ve Erdem, S. A. (2022). Determination of agricultural and technological characteristics of different lavender (Lavandula angustofolia Mill.) genotypes in ecological conditions of Çorum province. Turkish Journal of Food and Agriculture Sciences. 4(1), 18-24. https://doi.org/10.53663/turjfas.1116239
3. Aksoy Üçüncü, G. (2024). Bayburt ili ekolojik koşullarında yetiştirilen lavanta (Lavandula angustifolia L.) bitkisine farklı dozlarda uygulanan mikrobiyal gübrenin verim ve verim unsurları ile kalite özelliklerine etkisi. (Tez No. 868387) [Yüksek Lisans Tezi, Bayburt Üniversitesi].
4. Anonim. (2020). Lavanta Tarımı ve Endüstrisi Fizibilite Raporu, Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı.
5. Anonim. (2022a). Kahramanmaraş İl Meteoroloji İstasyonunda ölçülen 2022 ve 1980-2022 uzun yıllara ait iklim verileri.
6. Anonim. (2022b). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi. USKİM laboratuvarı toprak analiz sonuçları.
7. Arabacı, O. ve Bayram, E. (2005). Aydın ekolojik koşullarında lavanta (Lavandula angustifolia Mill.)’nın bazı agronomik ve kalite özellikleri üzerine bitki sıklığı ve azotlu gübrenin etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2(2), 13-19.
8. Asal, A. (2022). Bazı lavanta (Lavandula angustifolia Mill.) çeşitlerinde morfogenetik varyabilitenin belirlenmesi. (Tez No. 712902) [Yüksek Lisans Tezi, Harran Üniversitesi].

9. Aslan, S. (2021). Humik asit ve azotlu gübre uygulamalarının lavanta (Lavandula angustifolia Mill.) bitkisinin bazı verim ve kalite özelliklerine etkisi. (Tez No. 685699) [Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi].
10. Atalay, A. T. (2008). Konya ekolojik şartlarında yetiştirilen lavanta (Lavandula angustifolia L.)’da farklı dozlarda uygulanan organik ve inorganik azotlu gübrelerin verim ve kalite özellikleri üzerine etkileri. (Tez No. 178565) [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi].
11. Balcı, O. (2019). Karaisalı ekolojik koşullarında lavanta (Lavandula angustifolia Mill.)'nın birinci yılda (tesis yılı) verim ve uçucu yağ oranı için uygun hasat zamanının belirlenmesi. (Tez No. 594119) [Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi].
12. Balyemez, Ö.E. (2014). Harran ovası koşullarında farklı lavanta (Lavandula spp.) türlerinin verim ve bazı bitkisel özelliklerinin belirlenmesi. (Tez No. 373894) [Yüksek Lisans Tezi, Harran Üniversitesi].
13. Batiha, G.E.S., Teibo, J.O., Wasef, L., Shaheen, H.M., Akomolafe, A.P., Teibo, T.K.A., Alkuraishy, H.M., AlGarbeeb, A.I., Alexiou, A., ve Papadakis, M. (2023). A review of the bioactive components and pharmacological properties of Lavandula species. Naunyn-Schmiedeberg's Archives of Pharmacology. 396, 877-900. doi: 10.1007/s00210-023-02392-x. Epub 2023 Feb 11.
14. Baydar, H. (2020). Tıbbi ve aromatik bitkiler bilimi ve teknolojisi. Gözden geçirilmiş 8. Basım. Nobel Akademik Yayıncılık, 420s.
15. Baytop. T. (1999). Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi (Geçmişte ve Bugün), İlaveli 2. Baskı, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul. 480s.
16. Çelik Albayrak, B. (2022). Lavanta (Lavandula sp.)’da dikim sıklığı ve gübre formulasyonlarının bazı agronomik ve kalite özelliklerine etkilerinin belirlenmesi. (Tez No. 373894) [Doktora Tezi Dicle Üniversitesi].
17. Detar, E., Nemeth, E. Z., Gosztola, B., Demjan, I., ve Pluhar, Z. (2020). Effects of variety and growth year on the essential oil properties of lavender (Lavandula angustifolia Mill.) and lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.). Biochemical Systematics and Ecology, 90, 104020. https://doi.org/10.1016/j.bse.2020.104020
18. Hamila, A. (2023). Kemalpaşa ekolojik koşullarında lavanta (Lavandula angustifolia Mill.) bitkisinde farklı hasat zamanlarının agronomik özelliklere ve uçucu yağ oranına etkisinin belirlenmesi. (Tez No. 805332) [Yüksek Lisans Tezi Ege Üniversitesi].
19. JMP. (2010). JMP User Guide, Release 10 Copyright © 2010, SAS Institute Inc., Cary, NC, USA, ISBN 978-1-59994-408-1.
20. Kalyoncu, M. (2021). Çanakkale koşullarında organik olarak yetiştirilen lavanta çeşitlerinde bitki sıklığının verim ve kalite üzerine etkileri. (Tez No. 665269) [Doktora Tezi Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi].
21. Kara, N. (2011). Uçucu yağ üretimine uygun lavanta (Lavandula sp.) çeşitlerinin belirlenmesi ve mikroçoğaltım olanaklarının araştırılması, (Tez No. 309706) [Doktora Tezi Süleyman Demirel Üniversitesi].
22. Karık, Ü., Çiçek, F. ve Çınar, O. (2017). Menemen ekolojik koşullarında lavanta (Lavandula spp.) tür ve çeşitlerinin morfolojik, verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Anadolu, J. of Aarı, 27(1), 17-28.
23. Munoz-Bertomeu, J., Arrillaga, I. ve Segura J. (2007). Essential oil variation within and among natural populations of Lavandula latifolia and its relation to their ecological areas. Biochemical Systematics and Ecology. 35(8), 479-488. https://doi.org/10.1016/j.bse.2007.03.006.
24. Özer, P.C., Ferahoğlu, E. ve Kırıcı, S. (2023). Çukurova koşullarında lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Losiel) ekotip ve çeşitlerinde verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 37(1), 17-33. https://doi.org/10.20479/bursauludagziraat.1121688.
25. Özyazıcı, G. ve Kevseroğlu, K. (2019). Mentha spicata L., Origanum onites L., Melissa officinalis L. ve Lavandula angustifolia Mill. bitkilerinde uçucu yağ oranı üzerine ontogenetik ve diurnal varyabilitenin etkileri, Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi. 6(3), 285-294. https://doi.org/10.19159/tutad.594468.
26. Sönmez, Ç. ve Okkaoğlu, H. (2019). Çukurova ekolojik koşullarında lavender (Lavandula angustifolia Mill.) de diurnal varyabilitenin bazı verim ve kalite özelliklerine etkisinin belirlenmesi, Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi. 7(3), 531-535. https://doi.org/10.24925/turjaf.v7i3.531-535.2377.
27. Sönmez, Ç., Şimşek Soysal, A.Ö., Okkaoğlu, H., Karık, Ü., Taghıloofar, A.H. ve Bayram, E. (2018). Determination of some yield and quality characteristics among individual plants of lavender (Lavandula angustifolia Mill.) populations grown under mediterranean conditions in Turkey. Pak. J. Bot., 50(6), 2285-2290.
28. Türkaslan, Z. (2022). Bazı lavanta (Lavandula angustifolia Mill.) çeşitlerinde ontogenetik varyabilitenin belirlenmesi. (Tez No. 770712) [Yüksek Lisans Tezi Harran Üniversitesi].