Türk İdare Sisteminde Bağımsız İdari Otoritelerin Yeri ve Önemi

Öz

Bürokrasinin yoğunluğu ve aksaklıkları yüzünden klasik idari örgütlenmenin yetersiz kaldığı alanlarda bağımsız düzenleyici yapılara ihtiyaç duyulmuştur. Kamu yönetiminde yaşanan değişim sonucunda yönlendiren ve yol gösteren bir devlet anlayışı hâkim olmaya başlamıştır. Bazı kamu hizmetlerini özel sektöre bırakarak, bu hizmetleri düzenleme ve denetleme noktasında dahil olmaya başlamıştır. Bu doğrultuda oluşturulan “bağımsız idari otoriteler” daha etkin ve ulaşılabilir bir kamu yönetimi anlayışının bir yansıması olarak; sosyal ve ekonomik politikaları dengelemek, halkın refahını yükseltmek ve halka ulaştırılan hizmetlerde rekabeti teşvik ederek, halkın daha makul fiyatlar karşılığında hizmete erişimini sağlamak gibi amaçlarla hareket etmektedirler. Bu bağlamda gerek merkezi yönetimler gerekse yerel yönetimler açısından, büyük önem taşıyan işlevlere sahip olan bağımsız idari otoriteler; hiyerarşik açıdan ne merkezi yönetimin ne de yerel yönetimlerin teşkilat şemasında açık bir konuma sahiptir. Çalışmada bu belirsizliğin giderilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, regülasyon ve bağımsız idari otorite kavramları incelenmekte; ikinci bölümde bağımsız idari otoriteler yapısal ve işlevsel açılardan irdelenmekte; üçüncü ve son bölümde ise bağımsız idari otoritelerin Türk idari sistemi içerisinde ne şekilde konumlandırıldığı değerlendirilmektedir

Anahtar Kelimeler

• Bağımsız İdari Otoriteler
• Türk İdare Sistemi
• Regülasyon

The Position and Importance of Independent Regulation Agencies Within Turkish Administrative Structure

Öz

Due to the intensity and inefficiencies of bureaucracy independent regulatory bodies have been required in areas where traditional administrative organizations insufficient. As a result of the change in public administration, an understanding of the state that directs and guides has begun to dominate. By leaving some public services to the private sector, it has begun to get involved in regulating and supervising these services. The “independent regulatory agencies” established in this context act with the aims of balancing social and economic policies, improving public welfare and promoting competition in the services provided to the public, thus ensuring that the public can access these services at more reasonable prices, reflecting a more efficient and accessible public administration approach. These authorities, which play crucial roles for both central and local governments, do not have a clear position in the organizational charts of either the central or local governments in a hierarchical sense. This study aims to address this ambiguity. İn the first section, the concepts of regulation and independent regulation agency are examined; in the second section independent regulation agencies are analyzed from structural and functional perspectives and in the third section the positioning of independent regulation agencies within the Turkish administrative system is evaluated.

Anahtar Kelimeler

• independent regulation agencies
• regulation
• Turkish administrative system

Kaynakça

1. Balaban, E. Zülfiye (2022). Bağımsız İdari Otorite Olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
2. Den Hertog, Johan (1999) General Theorıes Of Regulatıon Economic Institute/ CLAV, Utrecht University. Encyclopedia of Law and Economics, pp. 223 – 270.
3. Drummond, Paulo and Monsoor, Michael A. (2002). “Macroeconomic Management and The Devolution of Fiscal Powers”. IMF Working Paper, WP/02/76.
4. Duran, Lütfi (1997). “Türkiye’de Bağımsız İdari Otoriteler”, Amme İdaresi Dergisi, 30/1 Mart, 3-10.
5. Ege, İlhan (2020). “Bağımsız İdari Otoriteler (Bağımsız Düzenleyici Kurumlar): Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Örneği”, Kapadokya Akademik Bakış 4(1):1-29.
6. Ercan, H. (2021). “Regülasyon Ekonomisi ve Düzenleyici Ve Denetleyici Kurum Olarak Kamu İhale Kurumu Örneği” Sakarya İktisat Dergisi, 10(2), 140-158.
7. Iliman, Tarık ve Recep Tekeli (2016) “Türkiye’deki Düzenleyici ve Denetleyici Kuruluşlar: İdari Para Cezalarının Hukuksal Zeminlerinin Değerlendirilmesi”, Andan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 23-36.
8. Joskow, Paul L. (1998). “Regulatory Priorities for Reforming Infrastructure Sectors in Developing Countries” Annual World Bank Conference on Development Economics, Washington, D.C., April 20–21.

9. Karakaş, Mehmet (2008). “Devletin Düzenleyici Rolü ve Türkiye’de Bağımsız İdari Otoriteler”, Maliye Dergisi, 154, 99-120.
10. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Kanun Numarası: 6698 (7/4/2016), md.22.
11. Koç, Özgür E., Mete Dibo ve Mustafa A. Gülşen (2021). Devletin Düzenleyici Rolü ve Bağımsız Düzenleyici Kurumlar, Ankara: Akademisyen Kitabevi.
12. Magetti, Martino (2009). “The Role of Independent Regulatory Agencies in Policy-Making: A Comparative Analysis”, Journal of European Public Policy, 16(3) April, 450-470.
13. OECD (1997). The OECD Report on Regulatory Reform: Synthesis, Paris.
14. OECD (2002). Regulatory Policies in OECD Countries: from Interventionism to Regulatory Governance, OECD Reviews of Regulatory.
15. Osborne David and T. Gaebler (1992). Reinventing Government, How the Entrepreneurial Spirit is Transforming the Public Sector, USA: Penguin Books.
16. Petek, Ali (2002). “Kamu Kesiminde Düzenleyici Kurumlar ve Politikalar Üzerine Bir Teorik Çerçeve”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:7, 251-269.
17. Atay, E. Ethem (2006). “Bağımsız İdari Otoriteler ve Türkiye Uygulaması”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C:X S:1,2, 259-293.
18. Sarsıkoğlu, Şenel (2017). “Bağımsız İdari Otoriteler ve İdarenin Bütünlüğü İlkesi Karşısında Durumu”, Mediterranian International Conference on Social Sciences Porgorica, Serbia and Montenegro, Vol:1 No:1, 317-331. Sezen, Seriye (2003). Türk Kamu Yönetiminde Kurullar: Geleneksel Yapılanmadan Kopuş, TODAİE, Ankara 2003.
19. Sobacı, M. Zahid (2006). “Türk İdari Teşkilatındaki ‘Adalar’: Bağımsız İdari Otoriteler”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 55/2 157-180.
20. Şahin, Seçil (2015). Türkiye’de Bağımsız İdari Otoriteler ve Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
21. Tan, Turgut (2002). “Bağımsız İdari Otoriteler veya Düzenleyici Kurullar”, Amme İdaresi Dergisi, 35/2, 11-37.
22. Ulusoy, Ali (1999a). “Bağımsız İdari Kurumlar”, Danıştay Dergisi, Yıl: 29, Sayı: 100, 3-17.
23. Ulusoy, Ali: (1999b) “Türk İdare Sistemi İçerisinde Rekabet Kurumunun Yeri”, Rekabet Kurumu Perşembe Konferansları, Ankara: Rekabet Kurumu Yayınları, 3-30.
24. https://www.bddk.org.tr/KurumHakkinda/Detay/19, 9/12/2022.
25. https://www.btk.gov.tr/kurulus, 6/12/2022.
26. https://www.cbfo.gov.tr/sermaye-piyasalari/sermaye-piyasasi-kurulu, 7/12/2022.
27. https://www.kgk.gov.tr. 10/12/2022.
28. https://www.ndk.gov.tr/ndk-hakkinda, 11/12/2022.
29. https://www.rekabet.gov.tr/Dosya/faaliyet-raporlari/faaliyetraporu2021-20220425160848388-pdf, 11/12/2022.
30. https://www.rekabet.gov.tr/tr/Sayfa/Kurumsal/hakkimizda, 11/12/2022
31. https://www.rekabet.gov.tr/tr/Sayfa/Kurumsal/kurumsal-yapi/rekabet-kurulu/kurul-uyelerinin-atanmasi, 10/12/2022.
32. https://www.rtuk.gov.tr/hakkimizda/1749, 6/12/2022.
33. https://www.seddk.gov.tr, 13/12/2022.
34. https://www2.ihale.gov.tr/kurum/yönetmelikler, 6/12/2022.
35. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/1-1050/kurumun-yapisi, 6/12/2022.
36. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/1-1050/kurumun-yapisi, 9/12/2022
37. https://www.rekabet.gov.tr/Dosya/persembe-konferanslari-yayinlari/perskonfyyn77.pdf, s.4, 3/12/2022.
38. https://dosyalar.kik.gov.tr/genel/IhaleGovTr/2021_Faaliyet_Raporu.pdf, 9/12/2022.