The Role of Psychological Capital in the Impact of Workplace Friendship on Employee Voice

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 3, 889 - 912, 18.12.2025

Meral Bektaş , Şerife Karagöz

https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1595658

Öz

Workplace friendship facilitates the development of stronger social bonds among employees, which in turn enhances their tendency to voice their opinions. Psychological capital, by strengthening psychological resources such as self-efficacy, optimism, hope, and resilience, promotes this interaction and enables employees to express their voice more effectively. The aim of this study is to determine the mediating role of psychological capital in the relationship between workplace friendship and employee voice. The research was conducted with the participation of white-collar employees, utilizing a quantitative research method. In the data collection process, a survey method was employed, and convenience sampling was used. Descriptive statistics, reliability analyses, normality tests, and relationships between variables were examined using SPSS 22.0 software. To test the construct validity of the scales and the model created in line with the research objectives, structural equation modeling (SEM) and mediation (indirect effect) analyses were conducted using AMOS 24.0 software. The results of the analysis indicated that psychological capital plays a mediating role in the relationship between workplace friendship and employee voice.

Anahtar Kelimeler

workplace frienship , psychology capital , employee voice

İş Yeri Arkadaşlığının Çalışan Sesliliği Üzerindeki Etkisinde Psikolojik Sermayenin Rolü

Öz

İş yeri arkadaşlığı, çalışanlar arasında daha sağlam sosyal bağların kurulmasına olanak tanımakta ve bu durum, çalışanların seslerini duyurabilme eğilimlerini güçlendirmektedir. Psikolojik sermaye ise, bireylerin öz yeterlilik, iyimserlik, umut ve dayanıklılık gibi psikolojik kaynaklarını pekiştirerek, bu etkileşimi teşvik etmekte ve çalışanların sesliliklerini daha etkin bir biçimde ifade etmelerine olanak sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, iş yeri arkadaşlığının çalışan sesliliği üzerindeki etkisinde psikolojik sermayenin aracı rolünü belirlemektir. Beyaz yakalı çalışanın katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada, nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sürecinde, verilerin toplanması için anket yöntemi kullanılmış olup, örnekleme yöntemi olarak kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. SPSS 22.0 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistikler, güvenilirlik analizleri, normal dağılım testleri ve değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ölçeklerin yapı geçerliliklerini ve araştırmanın amacı doğrultusunda oluşturulan modelin test edilmesi için AMOS 24.0 programı kullanılarak yapısal eşitlik modeli (YEM) ve aracılık rolü (dolaylı etki) analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda, iş yeri arkadaşlığının çalışan sesliliği üzerindeki etkisinde psikolojik sermayenin aracı rol üstlendiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

iş yeri arkadaşlığı , psikolojik sermaye , çalışan sesliliği

Kaynakça

• Alparslan, A. M., Çiçek, H., & Soydemir, S. (2015). Birey-örgüt uyumunu güçlendiren öncül: İşyeri arkadaşlığı. Akdeniz İİBF Dergisi, 32, 175–194.
• Arslan, A., & Yener, S. (2016). İşgören sesliliği ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması çalışması. Journal of Management and Economics Research, 14(1), 173-191.
• Avey, J. B., Reichard, R. J., Luthans, F., & Mhatre, K. L. (2011). Meta-analysis of the impact of positive psychological capital on employee attitudes, behaviors, and performance. Human Resource Development Quarterly, 22, 127-152. https://doi.org/fdwzn9
• Avey, J. B., Wernsing, T. S., & Luthans, F. (2008). Can positive employees help positive organizational change? Impact of psychological capital and emotions on relevant attitudes and behaviors. Journal of Applied Behavioral Science, 44(1), 48-70.
• Berman, E. M., West, J. P., & Richter, M. N. Jr. (2002). Workplace relations: Friendship patterns and consequences (according to managers). Public Administration Review, 62(2), 217-230.
• Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. Wiley.
• Bowen, F., & Blackmon, K. (2003). Spirals of silence: The dynamic effects of diversity on organizational voice. Journal of Management Studies, 40(6), 1393-1417.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (21. Baskı). Pegem Akademi.
• Caplan, R. D., Cobb, S., French, J. R. P., Harrison, R. V., & Pinneau, S. R. (1975). Job demands and worker health. NIOSH Research Report, HEW Publication.
• Ceyhan, S., & Okun, O. (2021). Psikolojik sermaye ile çalışan sesliliği arasındaki ilişkide algılanan stresin aracılık rolü: Hizmet sektöründe bir araştırma. OPUS- Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18(39), 255-276. http://dx.doi.org/10.26466/opus.835768
• Cullen, F. T. (1994). Social support as an organizing concept for criminology: Presidential address to the Academy of Criminal Justice Sciences. Justice Quarterly, 11(4), 527-559. https://doi.org/10.1080/07418829400092421 Çelebi, M. A. (2024). Çalışan sesliliğinin iş yerindeki mutluluğa etkisi ve iş arkadaşlığının aracılık rolü. Mevzu–Sosyal Bilimler Dergisi, 11, 463-493. Çetin, F., & Basım, H. N. (2012). Örgütsel psikolojik sermaye: Bir ölçek uyarlama çalışması. Amme İdaresi Dergisi, 45(1), 121-137.
• Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları (3. basım). Pegem Akademi.
• Fasbender, U., Burmeister, A., & Wang, M. (2023). Managing the risks and side effects of workplace friendships: The moderating role of workplace friendship self-efficacy. Journal of Vocational Behavior, 143, 103875. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2023.103875
• Gürbüz, S., & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (5. basım). Seçkin Yayıncılık.
• Hirschman, A. O. (1970). Exit, voice, and loyalty: Responses to decline in firms, organizations, and states. Harvard University Press.
• Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. The American Psychologist, 44(3), 513-524. https://doi.org/10.1037/0003-066X.44.3.513
• Kanten, P., Pazarcık, Y., Kanten, S., & Durmaz, M. G. (2020). İşyeri arkadaşlığının prososyal kural ihlali davranışı üzerindeki etkisinde affetme ikliminin rolü. Turizm Akademik Dergisi, 7(2), 241-254.
• Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (24. basım). Nobel Yayın Dağıtım.
• Kaya, G., & Eskin Bacaksiz, F. (2022). The relationships between nurses’ positive psychological capital, and their employee voice and organizational silence behaviors. Perspectives in Psychiatric Care, 58(4), 1793–1800. https://doi.org/10.1111/ppc.12811
• Kuriakose, V., & Bishwas, S. K. (2023). Family incivility and organisational citizenship behaviour: Roles of negative rumination, workplace friendship, and optimism. Evidence-based HRM, ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/EBHRM-09-2022-0220
• Lee, J. H. J., & Ok, C. (2011). Effects of workplace friendship on employee job satisfaction, organizational citizenship behavior, turnover intention, absenteeism, and task performance. Graduate Student Research Conference in Hospitality and Tourism, 1-5.
• Luthans, F., & Youssef, C. M. (2004). Human, social, and now positive psychological capital management: Investing in people for competitive advantage. Organizational Dynamics, 33(2), 143-160. https://doi.org/10.1016/j.orgdyn.2004.01.002
• Luthans, F., Avolio, B. J., Avey, J. B., & Norman, S. M. (2007a). Positive psychological capital: Measurement and relationship with performance and satisfaction. Personnel Psychology, 60, 541-572. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.2007.00083.x
• Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J. (2007). Psychological capital: Developing the human competitive edge. Oxford University Press.
• Mahmood, A., Seth, M., Srivastava, S., Jain, A. K., & Laaser, K. (2024). A study on abusive supervision–turnover intention relationship: A mediated-moderated model of voice behavior and workplace friendship. Leadership & Organization Development Journal, ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/LODJ-10-2023-0596
• Maynes, T. D., & Podsakoff, P. M. (2014). Speaking more broadly: An examination of the nature, antecedents, and consequences of an expanded set of employee voice behaviors. Journal of Applied Psychology, 99(1), 87-99. https://doi.org/10.1037/a0034684
• Morrison, E. W. (2011). Employee voice behavior: Integration and directions for future research. Academy of Management Annals, 5(1), 373–412. https://doi.org/10.1080/19416520.2011.574506
• Morrison, E. W. (2014). Employee voice and silence. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 1(1), 173-197. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-031413-091328
• Ng, T. W. H., & Feldman, D. C. (2012). Employee voice behavior: A meta-analytic test of the conservation of resources framework. Journal of Organizational Behavior, 33, 216-234. https://doi.org/10.1002/job.754
• Okun, O., & Büyükbeşe, T. (2019). The association between employee voice, psychological capital, and well-being among NATO workers: A multinational study from the perspective of positive organizational behavior. Akdeniz İİBF Dergisi, 19(2), 391-414.
• Ozbay, F., Johnson, D. C., Dimoulas, E., Morgan, C. A., Charney, D., & Southwick, S. (2007). Social support and resilience to stress: From neurobiology to clinical practice. Psychiatry Edgmont, 4(5), 35-40. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2921311/
• Öztürk, F. & Çiçek, H. (2023). Psikolojik sağlamlığın işgören performansı üzerindeki etkisinde öz-şefkatin aracı rolü. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 363-381.
• Öztürk, F. & Çiçek, H. (2025). Algılanan örgütsel desteğin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisinde çalışan sesliliğinin aracı rolü. Alanya Akademik Bakış, 9(2), 623-638. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1609195
• Öztürk, F., Taş, D., Yiğit, K. & Çiçek, H. (2025). Algılanan otantik liderlik ve iş yeri arkadaşlığının iş performansı üzerine etkisi. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, 32(2), 265-285. https://doi.org/10.18657/yonveek.1538461
• Premeaux, S. F., & Bedeian, A. G. (2003). Breaking the silence: The moderating effects of self-monitoring in predicting speaking up in the workplace. Journal of Management Studies, 40(6), 1537-1562. https://doi.org/10.1111/1467-6486.00390
• Prihatsanti, U., Handoyo, S., & Ardi, R. (2020). I am sure I can speak up: The role of efficacy employee voice. In Proceedings of the 3rd International Conference on Psychology in Health, Educational, Social, and Organizational Settings (ICP-HESOS 2018)-Improving Mental Health and Harmony in Global Community, 224-229.
• Prihatsanti, U., Handoyo, S., Ardi, R., & Meliala, P. T. (2020). The role of psychological capital on employee voice: Conservation resources framework. Health Community Psychology, 9, 184-195.
• Saltalı, A. Ö., & Küçükşen, K. (2024). Examining job stress, psychological resilience, and workplace friendships predicting presenteeism in health professionals in the context of gender. Journal of General Health Sciences, 6(1), 110-124. https://doi.org/10.51123/jgehes.2024.116
• Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55(1), 5-14.
• Shin, D., Woodwark, M. J., Konrad, A. M., & Jung, Y. (2022). Innovation strategy, voice practices, employee voice participation, and organizational innovation. Journal of Business Research, 147, 392-402. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.05.053
• Sias, P. M., Heath, R. G., Perry, T., Silva, D., & Fix, B. (2004). Narratives of workplace friendship deterioration. Journal of Social and Personal Psychology, 21(3), 321-340. https://doi.org/10.1177/0021886304267117
• Sias, P. M., Pedersen, H., Gallagher, E. B., & Kopaneva, I. (2012). Workplace friendship in the electronically connected organization. Human Communication Research, 38(3), 253-279. https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.2012.01436.x
• Snyder, C. R., Irving, L. M., & Anderson, J. R. (1991). Hope and health. In C. R. Snyder (Ed.), Handbook of social and clinical psychology (pp. 285-305). Oxford University Press.
• Turgut, T., & Agun, H. (2016). The relationship between organizational justice and organizational cynicism: The mediating role of psychological capital and employee voice. Journal of Behavior at Work, 1(1), 15-26. https://doi.org/10.17580/jbw.2016.0102
• Uluçay, E., & Zengin, Y. (2020). İşyeri arkadaşlığı ve işgören performansı arasındaki ilişki: Bir araştırma. Turkish Business Journal, 1(1), 29-50. https://doi.org/10.2139/tbj.2020.1.1.29
• Van Dyne, L., & Le Pine, J. A. (1998). Helping and voice extra-role behavior: Evidence of construct and predictive validity. Academy of Management Journal, 41, 108-119. https://doi.org/10.5465/256900
• Van Dyne, L., Ang, S., & Botero, I. C. (2003). Conceptualizing employee silence and employee voice as multidimensional constructs. Journal of Management Studies, 40(6), 1359-1392. https://doi.org/10.1111/1467-6486.00384
• Wang, S., Liu, Y., Lou, Z., & Chen, Y. (2024). The double-edged sword of workplace friendship: Exploring when and how workplace friendship promotes versus inhibits voice behavior. The Journal of General Psychology, 1-35. https://doi.org/10.1080/00221309.2024.1950607
• Wang, Y., Zheng, Y., & Zhu, Y. (2018). How transformational leadership influences employee voice behavior: The roles of psychological capital and organizational identification. Social Behavior and Personality: an international journal, 46(2), 313-321. https://doi.org/10.2224/sbp.6382
• Yeşilkuş, F., Özbozkurt, O. B., & Korkmazyürek, H. (2022). Psikolojik sermayenin işe angaje olma üzerindeki etkisinde pozitif ses çıkartma davranışının aracılık rolü. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 48, 185-202. https://doi.org/10.17180/pusb.934436
• Yin, K., Sun, J. M., Zhang, K. L., & Chen, L. N. (2018). The effect of workplace friendship on voice behavior: A moderated mediation model. Management Review, 30, 132-141. https://doi.org/10.14120/j.cnki.cn11-5057/f.2018.04.012
• Yoloğlu, N., & Urgan, S. (2022). Örgütsel iletişim iklimi ile çalışan sesliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi: 19 Mayıs Üniversitesi çalışanları örneği. The Journal of Social Sciences, 58(58), 115-129. https://doi.org/10.16993/sosyalbilimler.999