Consequences of Corporate Social Responsibility on Organisational Behaviour in National Publication (A Meta Analysis Study)

Öz

Having positive effects in terms of organisational results makes the concept of corporate social responsibility important. For this reason, it is important to determine the universal validity of the results of the studies on the subject. Accordingly, the study is based on the empirical data and meta-analysis of the outcome variables related to corporate social responsibility (CSR) of national or international publications selected from Turkey through the JAMOVI programme. Thus, it is aimed to reveal the results of corporate social responsibility in detail. In this context, the analysis was carried out with 57 studies, 65 single data and 15,487 samples, which were found suitable for meta-analysis and included in the research. In the research, there are 6 concepts deemed appropriate for meta-analysis. Accordingly, it was determined that there is a positive relationship between organisational commitment, which is the most frequently associated concept with corporate social responsibility, and corporate social responsibility. At the same time, a positive and high relationship was found between corporate social responsibility and corporate image, job satisfaction, organisational citizenship, corporate reputation and organisational identification. It is thought that this study will contribute to the field in terms of providing a comprehensive and up-to-date version of corporate social responsibility through empirical studies in the national literature.

Anahtar Kelimeler

• Corporate social responsibility
• meta-analysis
• results of corporate social responsibility
• corporate social responsibility in national literature

Ulusal Yayınlarda Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Örgütsel Davranış Üzerindeki Sonuçları (Bir Meta Analiz Çalışması)

Öz

Örgütsel sonuçlar açısından olumlu etkilerinin bulunması kurumsal sosyal sorumluluk kavramını önemli kılmaktadır. Bu sebeple konu hakkında yapılan çalışmaların sonuçlarının evrensel geçerliliğinin tespit edilmesi önem arz etmektedir. Bu doğrultuda çalışma, JAMOVI programı aracılığıyla Türkiye'den seçilen ulusal veya uluslararası yayınların kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) ile ilgili sonuç değişkenlerinin deneysel verilerine ve meta-analizine dayanmaktadır. Böylelikle kurumsal sosyal sorumluluğun sonuçlarını detaylı bir şekilde ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda meta analize uygun bulunan ve araştırmaya dahil edilen 57 çalışma, 65 tekil veri ve 15.487 örneklem ile analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırmada meta-analiz için uygun görülen 6 kavram bulunmaktadır. Buna göre kurumsal sosyal sorumluluk ile en sık ilişkilendirilen kavram olan örgütsel bağlılık ile kurumsal sosyal sorumluluk arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda kurumsal sosyal sorumluluk ile kurumsal imaj, iş tatmini, örgütsel vatandaşlık, kurumsal itibar ve örgütsel özdeşleşme arasında pozitif ve yüksek bir ilişki bulunmuştur. Bu çalışmanın, ulusal literatürdeki deneysel çalışmalar aracılığıyla kurumsal sosyal sorumluluğun kapsamlı ve güncel bir versiyonunu sunması açısından alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal sosyal sorumluluk
• meta-analiz
• kurumsal sosyal sorumluluğun sonuçları
• ulusal yazında kurumsal sosyal sorumluluk

Kaynakça

1. Studies included in the meta-analysis are indicated with *. *Açıkgöz, H. (2022). Kurumsal itibar ve kurumsal sosyal sorumluluk arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli
2. *Akar, Y. (2024) The effect of employer brand and perceived corporate social responsibility performance on job satisfaction, organizational commitment, and intention to leave. Yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
3. *Ateşoğlu, H. (2018). Kurumsal sürdürülebilirliğin kurumsal sosyal sorumluluk bağlamında kurumsal itibar üzerindeki etkisine yönelik algının araştırılması. Yüksek lisans tezi, İstanbul Arel Üniversitesi, İstanbul.
4. *Atsan, M. (2017). Kurumsal sosyal sorumluluk algılamalarının örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi: Konya Organize Sanayi Bölgesinde bir araştırma. Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
5. *Avşar, Y. (2020). Çalışanların kurumsal sosyal sorumluluk algısının iş tatminine olan etkisi: Telekomünikasyon şirketleri üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul.
6. *Ayan, S. (2024). Bankacılık sektöründe kurumsal sosyal sorumluluk algısının örgütsel bağlılık üzerine olan etkisi. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, İstanbul.
7. *Aydemir Şahin, B. (2023) İşletmelerde halkla ilişkiler ve kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetleriyle kurumsal imaj arasındaki ilişki: Özel bir bankanın müşterileri arasında gerçekleştirilen bir alan araştırması. Yüksek lisans tezi, Giresun Üniversitesi, Giresun.
8. *Bakan, İ., Doğan, İ. F., Koçdemir, M., & Oğuz, M. (2018). Kurumsal sosyal sorumluluk, kurumsal imaj ve iş tatmini ilişkisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(12), 205-226.

9. *Bala, Y., & Utlu, N. (2020). İnovasyon ve Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Kurumsal İmaj Üzerindeki Etkisi: Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 162-179.
10. *Bayraktaroğlu, S., Yılmaz, S. E., & Can, M. (2014). Kurumsal sosyal sorumluluk algısının örgütsel bağlılığa etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(3), 99-122.
11. *Bezci, M. S. (2021) Influence of CSR perceptions on OCB: The mediating role of trustworthiness. Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
12. *Bilgetekin, A. C. (2019). Kurumsal sosyal sorumluluk çalışmalarının çalışanların kurumsal itibar algısına etkisi; Gıda sektöründen iki kuruma yönelik karşılaştırmalı bir araştırma. Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
13. *Boğan, E. (2020). Otel çalışanlarının kurumsal sosyal sorumluluk algısının işveren çekiciliği ve duygusal bağlılık üzerine etkisi: Kurumsal itibarın aracılık rolü. Alanya Akademik Bakış, 4(2), 381-398.
14. *Coşkun, H. M. (2007) The contribution of corporate social responsibility to organizational identification. Yüksek lisans tezi ,Marmara Üniversitesi, İstanbul.
15. *Çalışır, Z. (2019). Kurumsal sosyal sorumluluk ve kurumsal imaj arasındaki ilişki: Bir alan araştırması, Yüksek lisans tezi Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş.
16. *Çekmecelioğlu, H. G., & Dinçel, G. (2014). Çalışanların kurumsal itibara ilişkin algıları ve bu algıların örgütsel kıvanç, örgütsel bağlılık ve iş tatmini üzerindeki etkileri: Doğu Marmara Bölgesi plastik ambalaj sanayi üzerinde bir araştırma. Business and Economics Research Journal, 5(2), 79-94.
17. *Çelik, Y., & Baran, M. (2017). Çalışanların işletmenin kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerine yönelik algısı ile iş tatmini arasındaki ilişki ve kimya/boya sektöründe bir araştırma. İş'te Davranış Dergisi, 2(1), 63-79.
18. *Çiftçioğlu, B. A., & Gök, B. (2018). Kurumsal sosyal sorumluluğun kurumsal itibara etkisi ve bir uygulama. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 183-196.
19. *Çoşkun, H. M. (2007). The contribution of corporate social responsibility to organizational identification. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
20. *Demir, H. H. (2021) Kurumsal Sosyal Sorumluluk Ve Kurumsal İtibar İlişkisi: Vakıf Üniversiteleri Örneği, İktisadi ve İdari Bilimlerden Seçkin Araştırmalar, 122.
21. *Demir, R., & Türkmen, E. (2014). Çalışanların kurumsal sosyal sorumluluk algılarının örgüte bağlılıkları üzerindeki etkisinin incelenmesine yönelik bir araştırma. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 47-59.
22. *Erbir, M. (2022). Algılanan Kurumsal Sosyal Sorumluluk Düzeyinin İş Doyumu Üzerindeki Etkisinin Çok Boyutlu Olarak İncelenmesi, Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama. Bilimsel Gelişmeler Işığında Yönetim Ve Strateji Araştırmaları, 159.
23. *Erden, P. (2011). Çalışanların kurumsal sosyal sorumluluk algılarının örgütsel bağlılıkları üzerine etkisi: Karşılaştırmalı bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
24. *Erkman, T., & Şahinoğlu, F. (2012). Kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerine ilişkin çalışan algıları ile örgütsel bağlılığın hizmet sektöründe incelenmesi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(2), 267-294.
25. *Genç, T. (2019). Sağlık çalışanlarının kurumsal sosyal sorumluluk algılarının örgütsel bağlılık ve iş tatminine etkisinin araştırılması. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
26. *Güler, M. (2019). İşletmelerde yönetim kurulu yapısı ile kurumsal sosyal sorumluluk ve kurumsal itibar ilişkisi. Yüksek lisans tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya.
27. *Güleryüz, İ. (2019). Kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin kurumsal itibar üzerine etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
28. *Gündoğdu, A., & Şeşen, H. (2022). Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Örgütsel Bağlılık İlişkisinde Kurumsal İtibarın Aracılık Etkisi. İş ve İnsan Dergisi, 9(2), 101-114.
29. *İman Çam, Y. (2010). Kurumsal sosyal sorumluluk ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki üzerine bir uygulama. Yüksek lisans tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya.
30. *Kaçın, A. (2019). Kurumsal sosyal sorumluluk ve çalışanların örgüte bağlılığı arasındaki ilişki bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
31. *Kalender, Y. (2024). Kurumsal sosyal sorumluluk algısının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinde yöneticiye duyulan güvenin aracılık rolü. Yüksek lisans tezi, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Kütahya.
32. *Kalfaoğlu, S., İraz, R., & Kurnaz, G. (2018). Kurumsal sosyal sorumluluk ve inovasyon performansının örgütsel bağlılığa etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 21(2), 393-406.
33. *Kaplan, A. (2018). Kurumsal sosyal sorumluluk ve kurumsal itibar algılamalarının örgütsel özdeşleşme üzerine etkisi. Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
34. *Karabekiroğlu, A. (2016). Kurumsal sosyal sorumluluk çalışmaları yapılan kurumlarda çalışan memnuniyeti ve çalışan bağlılığı. Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul.
35. *Karadirek, G. (2023). Sosyal Sorumluluk ve Prososyal Motivasyon ile İşe Bağlılık ve İşkoliklik Arasındaki İlişkide Bir Aracılık Modeli. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 78-104.
36. *Karanfil, S., & Demirelli, A. E. (2024). Çalışanların Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algıları ve Örgütsel Bağlılık Boyutları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 16(2), 567-585.
37. *Karayel, M., & Yalman, Y. (2016). Kurumsal Sosyal Sorumluluk Boyutlarının Kurumsal İtibara Etkisi, Sivas İli İşletmelerinde Bir Araştırma. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3), 221-233.
38. *Kaya, Ş. (2022). Kurumsal sosyal sorumluluk algısının örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi: Bir havayolu işletmesinde kabin memurları uygulaması. Yüksek lisans tezi, İbn Haldun Üniversitesi, İstanbul.
39. *Kerse, G., & Seçkin, Z. (2017). Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algısının Örgütsel Vatandaşlık Davranışına Etkisi: İmalat Sektörü Çalışanları Üzerinde Ampirik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(3), 839-853.
40. *Keskin, T. (2020). Kurumsal sosyal sorumluluk ile kurumsal itibar arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
41. *Kılınç, İ. (2018). Kurumsal itibar açısından sosyal sorumluluk uygulamaları: Türkiye’deki çevreci sivil toplum örgütleri üzerine bir araştırma. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2022(47), 229-261.
42. *Kızıl, S., & Naktiyok, A. (2019). Yöneticilerin stratejik liderlik davranışlarının kurumsal itibar algısı üzerine etkisinde kurumsal sosyal sorumluluğun (KSS) rolü. Istanbul Business Research, 48(1), 64-83.
43. *Küllük, S. (2021). Yeşil tedarik zinciri yönetiminin kurumsal sosyal sorumluluk ve kurumsal itibar üzerindeki etkisi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul.
44. *Özbek, K. (2019). Kurumsal sosyal sorumluluk uygulamaları ve kamu sektöründe çalışan memnuniyeti ile çalışan bağlılığı üzerine bir araştırma, Yüksek lisans tezi, İstanbul Esenyurt Üniversitesi, İstanbul.
45. *Özdemir, H. Ö. (2007). Çalışanların kurumsal sosyal sorumluluk algılamalarının örgütsel özdeşleşme, örgütsel bağlılık ve iş tatminine etkisi: OPET çalışanlarına yönelik uygulama. Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
46. *Özkaya, Ş., & Tayfun, A. (2023). Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algılamalarının Örgütsel Özdeşleşme Ve Sanal Kaytarma Davranışına Etkisi: Otel İşletmeleri Üzerine Bir Araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(4), 3121-3140.
47. *Saç, Ö. (2009). Kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin çalışanların örgütsel bağlılığına etkisi üzerine Bandırma yerelinde bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
48. *Sanduk, A. (2015). Kurumsal sosyal sorumluluk, örgütsel özdeşleşme ve zaman yönelimi arasındaki ilişkiler üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
49. *Sanrı, Ö., & Kamanlı, A. İ. (2020). Çalışanların Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algısının İş Tatmini Ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisi: Gemi Acentelerinde Bir Uygulama. Akademik Hassasiyetler, 7(13), 489-504.
50. *Selek, S. (2019). Social value orientation as a moderator between corporate social responsibility and organizational citizenship behavior. Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
51. *Serinikli, N. (2017). Çalışanların Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algılarının Örgütsel Bağlılıkları İle İlişkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (31), 285-301.
52. *Sönmez, B. (2017) Örgütsel vatandaşlık davranışının oluşumunda kurumsal sosyal sorumluluk algısının motivasyonel rolü: Yeşim Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. örneği. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
53. *Tekin. İ. K. (2019). Çalışanlardaki kurumsal sosyal sorumluluk algılarının kurumsal marka imajı ve itibarına etkisi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul.
54. *Türker, D. (2006). The Impact of employee perception of corporate social responsibility on organizational commitment: A scale development study. Yüksek lisans tezi Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
55. *Uzunkaya, H. (2019). Kurumsal sosyal sorumluluk algısı ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki: Artvin Çoruh Üniversitesi Hopa Yerleşkesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesine yönelik bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Avrasya Üniversitesi, Trabzon.
56. *Yalman, Y. (2021). Çalışanlara Dönük Kurumsal Sosyal Sorumluluk Faaliyetlerinin Kurumsal İtibara Etkisi: Sivas’ ta Bir İmalat İşletmesi Örneği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(4), 3685-3710.
57. *Yalman, Y., & Çonkar, K. (2020). Türkiye’de, İşletmelerin Çalışanlarına Yönelik Kurumsal Sosyal Sorumluluk Faaliyetlerinin Kurumsal İtibara Etkisi/Corporate Reputation The Effect Of Corporate Social Responsibility For Operations Employees Of Enterprises In Turkey. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 4(2), 393-408.
58. Akgemci, T., Çelik, A., & Özgener, Ş. (2001). Sosyal denetim kavramına genel bir yaklaşım (değerlendirme). İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 23, 9-21.
59. Ateşoğlu, İ., & Türker, Ö. (2010). Konaklama İşletmelerinin Sosyal Sorumluluk Faaliyetlerine Yaklaşımı: Muğla İli Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(3), 207-226.
60. Atinc, G., Darrat, M., Fuller, B., & Parker, B. (2010). Perceptions of organizational politics: A meta-analysis of theoretical antecedents. Journal of Managerial Issues, 22(4), 494-513.
61. Battal, F., & Karabey, C. (2020). Kurumsal sosyal sorumluluk, kurumsal itibar, profesyonel etik standartlar ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiler. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34(2), 603-629.
62. Bay, E. (2006). İsteğe bağlı kurumsal sosyal sorumluluk bileşeninin Türkiye kapsamında incelenmesi . Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
63. Bayraktaroğlu, S., Yılmaz, S., & Can, M. (2014). Kurumsal sosyal sorumluluk algısının örgütsel bağlılığa etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi,, 2(3), 99-122.
64. Bayram, L. (2005). Yönetimde yeni bir paradigma: Örgütsel bağlılık. Sayıştay dergisi, 59, 125-139.
65. Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
66. Branco, M. C., & Rodrigues, L. L. (2006). Corporate social responsibility and resource-based perspectives. Journal of Business Ethics, 69(2), 111–132. https://doi.org/10.1007/s10551-006-9071-z
67. Begg, C., & Mazumdar, M. (1994). Operating characteristics of a rank correlation test for publication bias. Biometrics,, 50, 1088-1101.
68. Bowen, H. (1953). Social responsibilities of the businessman. University of Iowa Press.
69. Carroll, A. (1991). The Pyramid of Corporate Social Responsibility:Toward the Moral Management of Organizational Stakeholders. Business Horizons, 4, 39-48.
70. Campbell, J. L. (2007). Why would corporations behave in socially responsible ways? An institutional theory of corporate social responsibility. Academy of Management Review, 32(3), 946–967.
71. Charyyev, E., & Karabey, C. N. (2022). Geçiş Ekonomilerinde Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Ahlaki Bozulma ve İçsel Motivasyon Arasındaki İlişkiler. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 9(1), 57-78.
72. Chen, Z. (2001). Further investigation of the outcomes of loyalty to supervisor: Job satisfaction and intention to stay. Journal of managerial psychology, 16(8), 650-660.
73. Cho, S., Johanson, M., & Guchait, P. (2009). Employees intent to leave: A comparison of determinants of intent to leave versus intent to stay. International journal of hospitality management, 28(3), 374-381.
74. Cohen, J. (1992). Quantitative methods in psychology: A power primer. Quantitative methods in psychology: A power primer., 112(1), 155-159.
75. Cohen, J., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). New York: Routledge/Taylor & Francis Group.
76. Çalışkan, O., & Ünüsan, Ç. (2011). Otel çalışanlarının kurumsal sosyal sorumluluk algısının iş tatmini ve işte kalma niyetine etkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 22(2), 154-166.
77. Dahlsrud, A. (2008). How Corporate Social Responsibility is Defined: An Analysis of 37 Definitions. Corporate Social Reponsibility and Environmental Management, 15, 1-13.
78. Davis, K. (1960). “Can Business Afford to Ignore Social Responsibilities?”. California Management Review, 2(3), 70-76.
79. Demir, R., & Türkmen, E. (2014). Çalışanların kurumsal sosyal sorumluluk algılarının örgüte bağlılıkları üzerindeki etkisinin incelenmesine yönelik bir araştırma. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 47-59.
80. DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48(2), 147–160.
81. Donaldson, T., & Preston, L. E. (1995). The stakeholder theory of the corporation: Concepts, evidence, and implications. Academy of Management Review, 20(1), 65–91.
82. Ersöz, H. (2007). Türkiye’de Kurumsal Sosyal Sorumluluk Anlayışının Gelişiminde Meslek ve Sivil Toplum Kuruluşları. İstanbul: İstanbul Ticaret Odası Yayınları.
83. Farooq, O., Rupp, D. E., & Farooq, M. (2017). The multiple pathways through which internal and external corporate social responsibility influence organizational identification and multifoci outcomes: The moderating role of cultural and social orientations. Academy of Management Journal, 60(3), 954–985.
84. Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Cambridge university press. Field, A., & Gillett, R. (2010). How to do a meta-analysis. British Journal of Mathematical & Statistical Psychology, 63(3), 665-694.
85. Gursoy, D., Boğan, E., Dedeoğlu, B., & Çalışkan, C. (2019). Residents' perceptions of hotels' corporate social responsibility initiatives and its impact on residents' sentiments to community and support for additional tourism development. Journal of Hospitality and Tourism Management, 39, 117-128.
86. Güven, S. (2016). Kurumsal iletişim bağlamında kurumsal sosyal sorumluluk ve etik ilişkisi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (26), 133-154.
87. Glavas, A., & Piderit, S. K. (2009). How does doing good matter? Effects of corporate citizenship on employees. Journal of Corporate Citizenship, 36, 51–70.
88. Halıcı, A. (2001). İşletmelerde Sosyal Sorumluluk Stratejileri: Çanakkale İli'nde Bir Araştırma. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 8(1), 11-28.
89. Huang, M., & Cheng, Z. (2016). Strategies to enhance consumers’ identification with a service firm. Journal of Services Marketing, 30(4), 449-469.
90. Invernizzi, D., Locatelli, G., & Brookes, N. (2017). Managing social challenges in the nuclear decommissioning industry: A responsible approach towards better performance. International Journal of Project Management, 35(7), 1350-1364.
91. Kart, N. & Pelit, E. (2023). Otel İşletmelerinde Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve İşe Adanmışlık: Afyonkarahisar Örneği (Corporate Social Responsibility and Work Engagement in Hotel Businesses: Afyonkarahisar Case). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(3), 1941-1969.
92. Kazancı, M. (2007). Kamuda ve Özel Sektörde Halkla İlişkiler (7 b.). Ankara: Turhan.
93. Kerr, G., Johnston, K., & Beatson, A. (2008). A framework of corporate social responsibility for advertising accountability: The case of Australian government advertising campaign. Journal of Marketing Communications, 14(2), 155-169.
94. Lee, S., & Heo, C. (2009). Corporate social responsibility and customer satisfaction among US publicly traded hotels and restaurants. International Journal of Hospitality Management, 28(4), 635-637.
95. McWilliams, A., & Siegel, D. (2001). Corporate social responsibility: A theory of the firm perspective. Academy of management review, 26(1), 117-127.
96. Midttun, A. (2007). Corporate Responsibility from a Resource and Knowledge Perspective. Towards a Dynamic Reinterpretation of C(S)R: are Corporate Responsibility and Innovation Compatible or Contradictory? Corporate Governan, 7(4), 401-413.
97. Mungan, T. T. (2019). Çalışanların kurumsal sosyal sorumluluk algısı ile işte kalma niyetleri arasındaki ilişki ve havacılık sektöründe bir araştırma. Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
98. Öksüz, S. (2022). İş yaşam kalitesi ve kurumsal sosyal sorumluluk algısının işe adanmışlık üzerindeki etkisinin incelenmesi: Zincir otel işletmeleri üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Rize.
99. Özaslan, E. (2006). Sosyal Sorumluluk Projelerinin Desteklenmesinde Etik Değerlerin Rolü Üzerine Karşılaştırmalı Bir Araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
100. Özkan, O. S., & Üzüm, B. (2021). Kurumsal Sosyal Sorumluluk İş Stresini Azaltabilir Mi?. In International Marmara Social Sciences Congress (Spring 2021) (p. 210).
101. Serra-Cantallops, A., Peña-Miranda, D., Ramón-Cardona, J., & Martorell-Cunill, O. (2018). Progress in research on CSR and the hotel industry (2006-2015). Cornell Hospitality Quarterly, 59(1), 15-38.
102. Seyitoğulları, O., & Bilen, A. (2020). Kurumsal Sosyal Sorumluluk Üzerine Bir Literatür Taraması. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 3(2), 195-205.
103. Stahl, M., & Grigsby, D. (1997). Strategic management: total quality and global competition.
104. Tripathy, S., & Rath, N. (2011). Practice of corporate social responsibility in NALCO and the perceptions of employees and the public: A case study. South Asian Journal of Management, 18(4), 44-61.
105. Türk Dil Kurumu. (2024). http://tdkterim.gov.tr/bts/. adresinden alındı.
106. Valentine, S., & Fleischman, G. (2008). Ethics programs, perceived corporate social responsibility and job satisfaction. Journal of Business Ethics, 77(2), 159–172. https://doi.org/10.1007/s10551-006-9306-z
107. Uğurlu, K., Kafa, N. & Pajo, A. (2021). Otel Çalışanlarının Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algılamalarının İşte Kalma Niyetleri İle İlişkisinin Belirlenmesi (Determination Of The Relationship Between Corporate Social Responsibility Perceptions Of Hotel Employees And Their Intentions To Stay At Work). Journal Of Tourism & Gastronomy Studies, 9(4), 2928-2950.
108. Ya, R. (2019). Kurumsal sosyal sorumluluk algısının işe adanmışlık üzerindeki etkisinde kişi-örgüt uyumunun aracı rolü: Türkiye ve Kamboçya karşılaştırması. Yüksek Lisans tezi. Marmara Üniversitesi, İstanbul. Yamak, S. (2009). Kurumsal Sosyal Sorumluluk: Yerel Farklılıklar, Küresel Aynılıklar. Yönetim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 95-101.
109. Yıldırım, Y., Göktepe, S., Bayram, A., & Akova, O. (2021). Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Örgütsel Adalet ve Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisi: İstanbul’da Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Araştırma. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 4(2), 343-360.