Avrupa Birliği ve Türkiye Perspektifinden Dijital Kamu Yönetimi: E-Yönetişim ve E-Devlet Uygulamaları

Öz

Modern bağlamda, küreselleşme ve dijitalleşme süreçleri, toplumların endüstriyel bir yapıdan bilgi odaklı bir paradigmaya dönüşümüne derin bir şekilde katkıda bulunmuştur. Bu dönüşümle birlikte üretim ve hizmet sunumu gibi yönetim süreçleri dijital teknolojilere dayalı olarak yürütülmektedir. Bu gelişmeler, klasik devlet anlayışının modern devlet anlayışına evrilmesine önemli ölçüde katkı sağlamıştır. Yeni Kamu Yönetimi anlayışı, merkeziyetçi ve hiyerarşik yapıdan uzaklaşıp, iş birliğine dayalı, vatandaş odaklı, şeffaf, hesap verebilir ve katılımcı bir yönetim anlayışını ön plana çıkarmıştır. Bu anlayışla birlikte vatandaşlara sunulan hizmetlerin yalınlaştırılarak erişimin kolaylaştırılmasının yanı sıra, yönetim süreçlerine paydaşların katılımı sağlanmakta; kamu yararı gözetilmekte ve kaynaklar etkin, verimli ve ekonomik şekilde kullanılması sağlanmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada kamu yönetim süreçlerinde eksen değişikliğine yol açan, dijitalleşmenin bir uzantısı olan e-devlet ve e-yönetişim uygulamalarıyla ilgili olarak, Avrupa Birliği ve Türkiye’deki uygulamalar Ele alınarak her iki örnek üzerinden değerlendirmenin yapılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• : E-Yönetişim
• E- Devlet
• Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT)
• Dijital Kamu Yönetimi
• Avrupa Birliği

Digital Public Administration from the Perspective of the European Union and Turkey: E-Governance and E-Government Applications

Öz

In the modern context, the processes of globalisation and digitalisation have profoundly contributed to the transformation of societies from an industrial structure to a knowledge-based paradigm. Along with this transformation, management processes such as production and service delivery are now carried out based on digital technologies. These developments have significantly contributed to the evolution of the classical state concept into the modern state concept. The New Public Management concept has moved away from a centralised and hierarchical structure, bringing to the fore a collaborative, citizen-focused, transparent, accountable and participatory management approach. Along with this approach, in addition to simplifying the services offered to citizens and facilitating access, stakeholders are involved in management processes; public interest is taken into account and resources are used effectively, efficiently and economically. In this context, the study aims to evaluate e-government and e-governance applications, which are an extension of digitalisation and have led to a shift in public administration processes, by examining practices in the European Union and Turkey and comparing the two examples.

Anahtar Kelimeler

• E-Governance
• E-Government
• Information and Communication Technologies (ICT)
• Digital Public Administration
• European Union

Kaynakça

1. Kaynakça Abanumy, A., & Mayhew, P. (2005, June). M-government implications for e-government in developing countries: The case of Saudi Arabia. In The European Conference on e-Government (pp. 1–6).
2. Atçeken, K. (2025). Kentlerin Geleceği için Veri Paylaşımı: Türkiye’deki Dört Büyükşehir Belediyesinin Açık Veri Platformları Üzerine Değerlendirme. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 34(2), 89–118.
3. Ateş, H., & Yavuz, Ö. (2019). Elektronik devletten mobil devlete geçiş: Fırsatlar, tehditler ve uygulama örnekleri. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 14(2), 155–177.
4. Atmaca, K. (2009). E-devlet’ten “olgun devlet”e ya da e-devlet’in olgunlaştırılması. İç Denetçi Dergisi, Dışişleri Bakanlığı Yayını.
5. Adalet Bakanlığı. (2024). Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP). https://www.uyap.gov.tr
6. Atmaca, Ç. (2009). Kamu yönetiminde bilgi teknolojileri kullanımı ve e-devlet uygulamaları. Ankara: TODAİE Yayınları.
7. Anttiroiko, A. V. (2016). City-as-a-platform: The rise of participatory innovation platforms in Finnish cities. Sustainability, 8(9), 922–935.
8. Avrupa Komisyonu. (2006). i2010 e-Government Action Plan: Accelerating eGovernment in Europe for the benefit of all. Avrupa Birliği.

9. Balcı, D., & Akçakaya, M. (2024). Akıllı kent vizyonunda yönetişimden e-yönetişime bir örnek: E-belediye uygulaması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(3), 1227–1252.
10. Bellucci, P., & Nasi, G. (2019). Citizen e-participation in Italy: From digital divide to civic engagement. Information Polity, 24(2), 207–220.
11. Bensghir, T. K. (2000). Bilgi teknolojileri ve örgütsel değişim. Ankara: TODAİE Yayınları.
12. Bertot, J. C., Jaeger, P. T., & Grimes, J. M. (2010). Using ICTs to create a culture of transparency: E-government and social media as openness and anti-corruption tools for societies. Government Information Quarterly, 27(3), 264–271.
13. Cardoso, G., & Seruca, I. (2019). Erasmus+ programında dijital dönüşüm. European Journal of Education, 54(3), 4098–4107.
14. Chadwick, A. (2011). The hybrid media system: Politics and power. Oxford University Press.
15. Christoffersen, L. B. (2021). Denmark’s digital ID: The transition from NemID to MitID. Nordic Journal of Digital Government, 3(1), 1–15.
16. Clift, S. (2003). E-government and democracy: Representation and citizen engagement in the information age (p. 12). Publicus.net. https://www.publicus.net
17. Criado, J. I., Sandoval-Almazán, R., & Gil-García, J. R. (2013). Government innovation through social media. Government Information Quarterly, 30(4), 319–326.
18. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. (2023). 50 soruda CİMER. https://www.cimer.gov.tr/50sorudacimer.pdf
19. Çarıkçı, O., & Yavuz, A. (2010). Türkiye’de e-devlet uygulamaları üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2010(2), 12–25.
20. Çayhan, E. (2008). Bridging the digital divide in Turkey: Internet policy and regulation. Government Information Quarterly, 25(4), 662–683.
21. Çeliksoy, E., & Akça, A. (2023). Türkiye’de kamu yönetiminde yaşanan dijital dönüşüm süreci. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 445–486.
22. Çiçek, S., Çiçek, H. G., & Çiçek, U. (2013, Haziran 28). Kamu hizmetlerinin etkinliğinde e-devlet kullanımı ve beklentileri [PDF]. Trakya Kalkınma Ajansı.
23. Çiçek, A. (2013). E-devlet kavramı ve uygulamaları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(18), 1–13.
24. Demirel, D. (2006). Dijital devlet ve Türkiye’de e-devlet uygulamaları. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 15(3).
25. Demirel, D. (2006). E-devlet ve dünya örnekleri. Sayıştay Dergisi, (61), 83–118.
26. Demirel, D. (2010, Mart). Yönetişimde yeni bir boyut: E-yönetişim. Türk İdare Dergisi, (466), 65–91.
27. Demirkıran, S. (2024). Türkiye’de ve Avrupa Birliği’nde e-devlet üzerine yazılan çalışmaların bibliyometrik analiz ile karşılaştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(2), 1–22.
28. Demirkıran, M. (2025). Türkiye’de dijital dönüşüm ve Avrupa Birliği deneyimi. Kamu Yönetimi Dergisi, 12(1), 20–35.
29. Demirkıran, N. (2024). Dijitalleşme sürecinde e-devlet ve güvenlik. Kamu Yönetimi ve Bilgi Toplumu Dergisi, 6(1), 500–510.
30. Dijital Türkiye. (2025). 2025 yılı kamu hizmetlerinde dijitalleşme raporu. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi.
31. Devlet Planlama Teşkilatı. (2006). E-devlet stratejisi raporu. Ankara: Devlet Planlama Teşkilatı Yayınları.
32. Dunleavy, P., Margetts, H., Bastow, S., & Tinkler, J. (2006). Digital era governance: IT corporations, the state, and e-government. Oxford University Press.
33. Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP). (2024). Kamu İhale Kurumu. https://ekap.kik.gov.tr
34. European Commission. (2006). E-government action plan 2006–2010. Brussels: European Commission.
35. European Commission. (2016). EU eGovernment action plan 2016–2020. Brussels: European Commission.
36. European Commission. (2020). Smart cities and communities initiative (p. 5). https://ec.europa.eu
37. European Commission. (2024). E-devlet kullanım istatistikleri. https://ec.europa.eu
38. European Commission. (2024). eGovernment benchmark 2024: Insight report. Publications Office of the European Union. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/egovernment-benchmark-2024
39. European judicial systems CEPEJ. (2024). Evaluation report: Country profiles 2024 evaluation cycle (2022 data). Council of Europe.
40. European Commission. (2024). Türkiye report 2024 (SWD(2024)696 final): Commission staff working document. https://enlargement.ec.europa.eu/document/download/8010c4db-6ef8-4c85-aa06-814408921c89_en?filename=T%C3%BCrkiye+Report+2024.pdf
41. European Commission. (2025). Digital Decade: eGovernment benchmark 2025. Publications Office of the
42. European Union. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/digital-decade-2025-egovernment-benchmark-2025
43. EU4Digital. (2020). Dijital entegrasyon ve eIDAS uyumu. https://eufordigital.eu
44. EU4Digital. (2020). EU4Digital eTrust and eID framework: Conceptual paper. European Union. https://eufordigital.eu/library/eu4digital-etrust-and-eid-framework-conceptual-paper/
45. Eurostat. (2023). E-government and electronic identification. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=E-government_and_electronic_identification
46. Eurostat. (2024). İnternet erişimi istatistikleri. https://ec.europa.eu/eurostat
47. Erdem, T. (2002). Bilgi toplumu ve kamu yönetimi. Amme İdaresi Dergisi, 35(4), 791–813.
48. Eren, H., & Gelmez, E. (2024). Türkiye ve AB üyesi ülkelerin e-devlet performanslarına göre kümelenmesi: SD tabanlı SAW yöntemiyle değerlendirilmesi. Business & Management Studies: An
49. Erkul, R. E. (2021). Dijital devlet: Yeni kamu yönetimi ve e-devlet uygulamaları. İstanbul: Beta Yayınları.
50. Göksoy, S. (2016). E-yönetişim bağlamında Türkiye’de kamu yönetimi reformu. Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 1955–1970.
51. Göksoy, B. (2016). Yurttaş odaklı yönetim yansımaları ile e-kamu yönetiminde değişimin yönü ve etkileri. 13. Kamu Yönetimi Forumu (KAYFOR), Selçuk Üniversitesi, Konya.
52. Güler, M., & Dövertaş, E. (2014). Elektronik devletten (e-devlet) mobil devlete (m-devlet) geçişte Türkiye’de yerel yönetim uygulamaları. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1), 25–49.
53. Gürsoy, O. (2023). Türkiye’deki Büyükşehir Belediyelerinin Mobil Teknoloji Kullanımlarının Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(38), 666-686.
54. Grigalashvili, N. (2022). Rethinking the e-government concept: Participation and accountability in the digital era. Journal of Public Administration Studies, 11(2), 190–200.
55. Grigalashvili, N. (2023). Network governance and the role of ICT in modern public administration. International Journal of Digital Government, 12(1), 16–21.
56. Grönlund, Å. (2010). Ten years of e-government: The “end of history” and new beginning. In Electronic government (pp. 179–190). Springer.
57. Heeks, R. (2006). Implementing and managing eGovernment: An international text. SAGE Publications. International Journal, 12(4), 838–854. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i4.2440
58. Karakethüdaoğlu, M. (2019). Sistemlerin geliştirilmesinde mobil uygulamalarda kullanıcı geri bildirimlerinin önemi: Türkiye e-Nabız örneği [Yüksek lisans tezi].
59. Kaya, B. (2023). Katılımcı dijital yönetişimde yapısal sorunlar: Türkiye üzerine bir değerlendirme. Kamu Politikaları ve Dijital Dönüşüm Dergisi, 6(2), 110–125.
60. Khouya, Y. (2023). E-governance as a multidimensional framework for participatory democracy. Governance & Information Society, 7(3), 885–889.
61. Klobučar, T. (2019). eIDAS regulation and digital identity in the EU. Journal of Digital Law, 12(4), 930–940.
62. Kubicek, H., & Noack, T. (2010). The path dependency of national electronic identity management systems: A comparison of Germany and Austria. Identity in the Information Society, 3(1), 1–22.
63. Kumar, V., & Sinha, A. P. (2005). Government to citizen online services: A multi-channel model. Journal of Organizational Computing and Electronic Commerce, 15(3), 295–311.
64. Norris, D. F., & Reddick, C. G. (2013). Local e-government in the United States: Transformation or incremental change? Public Administration Review, 73(1), 165–175.
65. Okot-Uma, R. (2005). Electronic governance: Re-inventing good governance. London: Commonwealth Secretariat.
66. OECD. (2003). The e-Government imperative. OECD Publishing.
67. OECD. (2019). Digital government in Chile: Strengthening the institutional and governance framework. OECD Digital Government Studies.
68. OECD. (2023). OECD Public Governance Policy Papers: 2023 OECD Digital Government Index – Key findings on the 2023 DGI overall results. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/2024/01/2023-oecd-digital-government-index_b11e8e8e.html
69. OECD. (2025). Government at a glance 2025: Türkiye country note. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/government-at-a-glance-2025-country-notes_da3361e1-en/turkiye_1daa5faf-en.html
70. Okot-Uma, R. W. O. (2005, April 6). Building cyberlaw capacity for e-governance: Technology perspectives. IUP Journal of Cyber Law, 1(1), 71–84. https://www.iupindia.in/505/IJCL_BuildingCyberlaw71.html
71. Özdemir, E. (2017). Türkiye’de e-belediye uygulamaları ve vatandaş memnuniyeti. Kamu Yönetimi Araştırmaları, 9(3), 40–55.
72. Öz, G. A. (2023). Avrupa Birliği’nde dijital piyasa ve hizmetlerin düzenlenmesine ilişkin güncel gelişmeler ve yansımaları. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 22(2), 427–475.
73. Özmen, A. (2023). Kamu yönetiminde e-devlet dönüşümü. Kamu Politikaları ve Yönetimi Dergisi, 9(1), 1–14.
74. Özer, H. (2025). E-yönetişim uygulamaları ve demokratik katılım. Kamu Yönetimi ve Dijitalleşme Dergisi, 9(1), 468–469.
75. Özer, H., & Önen, M. (2017). E-devlet uygulamaları ve Türkiye örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(61), 154–164.
76. Özer, M. A. (2015). Dijital yönetişim ve kamu yönetiminde dönüşüm. Emek ve Toplum, 6(16), 468–469.
77. Özer, M. A. (2017). Yönetişimden dijital yönetişime: Paradigma değişiminin teknolojik boyutu. HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 6(16), 450–470.
78. Özer, M. A., & Önen, M. (2017). 200 soruda kamu yönetimi (2. baskı). Ankara: Gazi Kitabevi.
79. Özmen, E. (2023). E-devlet söyleminin yeniden tanımlanmasına dönük kavramsal bir deneme: Dijital bürokrasi. Amme İdaresi Dergisi, 56(1), 1–29.
80. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2024). Performans İzleme ve Değerlendirme Sistemi (PERDİS). Ankara: T.C. Cumhurbaşkanlığı.
81. T.C. Dijital Dönüşüm Ofisi. (2025). E-Devlet Kapısı. https://www.turkiye.gov.tr/bilgilendirme?konu=siteHakkinda
82. T.C. Resmî Gazete. (2018, Temmuz 10). 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Sayı: 30474), Madde 525–528. https://www.resmigazete.gov.tr/
83. T.C. Resmî Gazete. (2025, Ocak 8). Siber Güvenlik Başkanlığı Hakkında 177 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Sayı: 32776). https://www.resmigazete.gov.tr/
84. Sayımer, İ., Dondurucu, Z. B., & Küçüksaraç, B. (2019). Dijitalleşen kentlerde yönetişim: Marmara Bölgesi büyükşehir belediyelerinin karşılaştırmalı e-belediyecilik uygulamaları. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (5), 420–443.
85. Seyrekbasan, A. M. (2022, Mart). Küreselleşmenin kamu yönetiminde yarattığı dönüşümün bir yansıması olarak: Yönetişim. TURAN-SAM Uluslararası Bilimsel Hakemli Dergisi, 14(Kış), 496–508.
86. Ulusal Ajans. Erasmus+ ve Avrupa Dayanışma Programı. https://www.ua.gov.tr/
87. United Nations. (2020). United Nations e-government survey 2020: Digital government in the decade of action for sustainable development. United Nations.
88. United Nations. (2022). United Nations e-government survey 2022: The future of digital government. United Nations Department of Economic and Social Affairs.
89. United Nations, Department of Economic and Social Affairs. (2024). E-Government survey 2024: Accelerating digital transformation for sustainable development. United Nations. https://desapublications.un.org/sites/default/files/publications/2024-09/%28Web%20version%29%20E-Government%20Survey%202024%201392024.pdf
90. UNPAN. (2020). United Nations Public Administration Network: E-government knowledge base (p. 33). https://publicadministration.un.org
91. We Are Social. (2025). Digital 2025 global overview report. https://www.coe.int/t/dgap/democracy/activities/ggis/e-governance/default_EN.asp
92. West, D. M. (2004). E-government and the transformation of service delivery and citizen attitudes.
93. Vassil, K. (2015). Estonian e-government ecosystem: Foundation, applications, outcomes. World Development Report 2016 Background Paper. World Bank Group.
94. Villeneuve, J. P. (2018). Transparency in France: From opacity to FranceConnect. International Review of Administrative Sciences, 84(1), 52–69.
95. World Bank. (2004). Data privacy and cybersecurity in e-government. World Bank.
96. World Bank. (2021). Digital government for development: A framework for transformation (p. 22). World Bank Publications.
97. Yılmaz, S., & Demir, H. (2018). Akıllı Kent Teknolojileri ve Türkiye uygulamaları. Teknoloji ve Toplum Dergisi, 5(2), 105–120.
98. Yılmaz, B. (2023). Ağ tabanlı yönetişim ve dijital kamu yönetimi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 21(1), 190–198.
99. Yolcu, T., & Gülbahar, Y. (2025). Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası: 2018–2024 Avrupa Komisyonu tekliflerinde demokrasinin yeri. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 24(1), 195–231.
100. Yurtay, N., Utar, O., Çakıcı, A., & Erat, S. (2015). E-devlet uygulamaları ve gelişim süreci. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, 951–960.