The Use of Artificial Intelligence Technologies in a Participatory Management Framework: A Case Study Based on Country Examples

Öz

This study examines how Artificial Intelligence (AI) technologies are being applied in various fields, scopes, and roles by linking them to participatory governance approaches, based on country experiences. The opportunities that AI technologies will create in participatory governance and decision-making processes in the coming years, and the extent to which governments will benefit from these opportunities, are topics of interest. To this end, AI technologies experienced in Denmark, Romania, and Saudi Arabia in terms of participatory governance and decision-making processes were analyzed using case study methods. The countries' total democracy, political participation, political culture, and e-participation index scores were used as determining variables in the analysis. The findings revealed that the motivation of countries to use AI technologies in both decision-making and participatory processes is generally related to their political participation and political culture scores. Furthermore, the difference between e-participation scores and the use of AI technologies in participatory processes stems from the type of regime and governance culture. Furthermore, it was determined that AI technologies were examined in the participatory governance model of the sample countries in terms of political participation, decision support, and citizenship; and that their roles were evaluated as political parties, advisory bodies, and passive representation.

Anahtar Kelimeler

• participatory governance
• artificial intelligence
• e-participation

Katılımcı Yönetim Çerçevesinde Yapay Zekâ Teknolojilerinin Kullanımı: Ülke Örnekleri Üzerinden Vaka Analizi

Öz

Bu çalışma, Yapay Zeka (YZ) teknolojilerini katılımcı yönetim anlayışıyla ilişkilendirerek, ülke deneyimleri üzerinden hangi uygulama alanlarında, hangi kapsamda ve hangi rol modelinde kullanılmaya çalışıldığını incelemektedir. Gelecek yıllarda yönetime katılım ve karar verme süreçlerinde YZ teknolojilerinin yaratacağı olanaklar ve hükümetlerin bu olanaklardan ne derece yararlanacağı merak edilen bir konudur. Bu amaçla Danimarka, Romanya ve Suudi Arabistan’da katılımcı yönetim ve karar alma süreçleri açısından deneyimlenen YZ teknolojileri vaka analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Ülkelerin toplam demokrasi, siyasal katılım, siyasal kültür ve e-katılım endeks puanları analiz kapsamında belirleyici değişkenler olarak kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde ülkelerin genel olarak YZ teknolojilerini gerek karar verme gerekse katılımcı süreçlerde kullanım motivasyonlarının siyasal katılım ve siyasal kültür puanlarıyla ilişkili olduğu, e-katılım puanıyla YZ teknolojilerinin katılımcı süreçlerde kullanımı arasındaki farklılığın rejim tipi ve yönetişim kültüründen kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca YZ teknolojilerinin incelenen ülke örnekleri üzerinden katılımcı yönetim modelinde siyasal katılım, karar destek ve vatandaşlık kapsamında ele alındığı; rol olarak ise siyasal parti, danışmanlık ve pasif temsil şeklinde değerlendirildiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• katılımcı yönetim
• yapay zeka
• e-katılım

Kaynakça

1. Abed, S. S. (2024). Understanding the Determinants of Using Government AI-Chatbots By Citizens in Saudi Arabia. International Journal of Electronic Government Research (IJEGR), 20(1), 1-20.
2. Ağaoğulları, M. A. (2013). Kent Devletinden İmparatorluğa (7. b.). Ankara: İmge Kitabevi.
3. Ağaoğulları, M. A., & Köker, L. (2004). İmparatorluktan Tanrı Devletine (5. b.). Ankara: İmge Kitabevi.
4. Benjamin, R. (2019). Race after Technology: Abolitionist Tools for the New Jim Code. Medford, MA:Polity.
5. Borchers, M., Cao, T.-B., Tavanapour, N., Bittner, E., (2024). Designing AI-Based Systems to Support the Analysis of Citizens' Inputs from E-Participation. ECIS 2024 Proceedings.
6. Brodie, E., Cowling, E., & Nissen, N. (2009). Katılımı Anlamak: Bir Literatür Taraması. TEPAV. Şubat 2025 tarihinde http://www.sp.gov.tr/upload/Sayfa/47/files/katilimi-anlamak-web.pdf adresinden alındı
7. Bruun, M. H. (2024). Algorithmic Governance, Public Participation and Trust: Citizen–State Relations in A Smart City Project. Social Anthropology/Anthropologie sociale, 32(4), 13-30. https://doi.org/10.3167/saas.2024.320402
8. Christiensen, L.B., Johnson R. B. ve Turner L. A. (2020). Araştırma yöntemleri desen ve analiz (3. Baskı). A. Alpay (Çev. Ed.), Anı Yayıncılık.

9. Coeckelbergh, M. (2024). Democracy as Communication: Towards a Normative Framework for Evaluating Digital Technologies. Contemporary Pragmatism, 21(2), 217-235. https://doi.org/10.1163/18758185-bja10088
10. Erbaş, M.S. (2023). Türk Kamu Yönetiminde Stratejik Yönetim ve Dijital Dönüşüm Bağlamında Yapay Zekanın Kullanımı. Türk İdare Dergisi, S. 96, 185-215
11. Ergun, T. (2004). Kamu Yönetimi Kuram Siyasa Uygulama. TODAİE.
12. Eryılmaz, B. (2016). Kamu Yönetimi Düşünceler-Yapılar-Fonksiyonlar-Politikalar (9. Baskı). Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
13. Eroğlu, H. T. (2006). Yönetime Katılma Biçimleri Ve Yerel Yönetimlerde Demokratik Mekanizmalar. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 6(11), 190-206.
14. Etzioni, A., & Etzioni, O. (2017). Incorporating Ethics İnto Artificial İntelligence. The Journal of Ethics, 21, 403-418.
15. Güler, B. A. (2005). Yeni Sağ ve Devletin Değişimi. Ankara: İmge Kitabevi.
16. Gunkel, D. J. (2018). Robot Rights. Mit Press.
17. Haenlein, M., & Kaplan, A. (2019). A brief history of artificial intelligence: On the past, present, and future of artificial intelligence. California Management Review, 61(4), 5-14.
18. Ekinci, E., & Karakoyunlu, İ. (2022). Verimlilik Ve Yapay Zekâ Arasındaki İlişki: Herbert A. Simon’un Yönetim Düşüncesi Üzerinden Bir İnceleme. Türk İdare Dergisi, S. 94, 65-87.
19. Jungherr, A. (2023). Artificial Intelligence and Democracy: A Conceptual Framework. Social Media + Society, 9(3). https://doi.org/10.1177/20563051231186353
20. Kapani, M. (2002). Politika Bilimine Giriş. 14. Basım. Ankara: Bilgi Yayınevi.
21. Karkın, N. (2012). E-Katılım kavramı ve süreci: Kamu siyasa oluşum sürecine vatandaş katkısının olabilirliği. Sosyoekonomi, 17 (17), 41-62.
22. Karkın, N., & Cezar, A. (2024). The Generation of Public Value Through E-Participation İnitiatives: A Synthesis of The Extant Literature. Government Information Quarterly, 41(2), 101935.
23. Keleş, R., Erbay, Y. ve Görmez, K. (2020). Türkiye’de ve Avrupa’da Yerel Temsil ve Katılım. Ankara: İmge Kitabevi.
24. Kışlalı, A. T. (2003). Siyasal Sistemler Siyasal Çatışma ve Uzlaşma. 6. Baskı. Ankara: İmge Kitabevi
25. Kim, S., & Lee, J. (2012). E‐participation, transparency, and trust in local government. Public Administration Review, 72(6), 819-828.
26. Koskimies, E., & Kinder, T. (2024). Mutuality in AI-enabled new public service solutions. Public Management Review, 26(1), 219-244. https://doi.org/10.1080/14719037.2022.2078501
27. Krausová, A., & Hazan, H. (2013, November 12-14). Creating Free Will in Artificial İntelligence. [Conference presentation] Beyond AI: Artificial Golem Intelligence, Pilsen, Czech Republic. https://www.beyondai.zcu.cz/files/BAI2013_proceedings.pdf (Erişim: 13.09.2025)
28. Kuşseven, A. (2022). Kamu Politikalarında Dürtme Yaklaşımı Ve Yapay Zekânın Kullanımı. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 4 (1), 59-77.
29. Lahdili, N., Önder, M., & Nyadera, I. N. (2024). Artificial intelligence and citizen participation in governance: Opportunities and threats. Amme İdaresi Dergisi, 57 (3), 202-229.
30. Mäntymäki, M., Minkkinen, M., Birkstedt, T., & Viljanen, M. (2022). Defining organizational AI governance. AI and Ethics, 2(4), 603-609.
31. McCarthy, J., Minsky, M. L., & Rochester, N. (1955, 31 Ağustos). The Dartmouth Summer Research Project On Artificial İntelligence. http://jmc.stanford.edu/ articles/dart mouth/dartmouth.pdf (Erişim: 28.01.2025).
32. Nedelcu, R. M. (2025). Artificial Intelligence in Romania: Romanians’ perception of Artificial Intelligence. Perspective Politice, 18(1-2), 73-90.
33. Nemitz, P. (2018). Constitutional Democracy and Technology İn The Age of Artificial İntelligence. Philosophical Transactions of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences, 376 (2133).
34. OECD (2003a), The E-Government Imperative, Paris: OECD.
35. OECD (2003b). Promises and Problems of E-Democracy; Challenges of Citizen On-Line Engagement. Paris: OECD.
36. OECD (2019), Artificial Intelligence in Society, OECD Publishing, Paris.
37. Önder, M. ve Saygılı, H. (2018). Yapay Zeka ve Kamu Yönetimine Yansımaları. Türk İdare Dergisi, 90 (487), 629-670.
38. Önder, M. (2020). Yapay Zekâ: Kavramsal Çerçeve”, Demir, İbrahim(ed.), Disiplinlerarası Politika Vizyonu ve Stratejiler 2020, Iksad Publishing House, ss. 91-102.
39. Örselli, E., Bayrakçı, E., & Karabulut, N. (2018). E-Demokrasiyi E-Katılım Üzerinden Okumak: Kavramsal Bir Analiz. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6(14), 108-127.
40. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3. Baskı). Sage Publication Ltd.
41. Porwol, L., Garcia Pereira, A., & Dumas, C. (2023). Transforming e-participation: VR-dialogue–building and evaluating an AI-supported framework for next-gen VR-enabled e-participation research. Transforming Government: People, Process and Policy, 17(2), 233-250.
42. Putman, R. (1995). Bowling Alone: America’s Declining Social Capital. Journal of Democracy 6 (1), 65-78.
43. Risse, M. (2019). Human rights and artificial intelligence: An urgently needed agenda. Human Rights. Quarterly 41, 1-16.
44. Robertson, J. (2014). Human rights vs. robot rights: Forecasts from Japan. Critical Asian Studies, 46(4), 571-598.
45. Romberg, J., & Escher, T. (2024). Making sense of citizens’ input through artificial intelligence: A review of methods for computational text analysis to support the evaluation of contributions in public participation. Digital Government: Research and Practice, 5(1), 1-30.
46. Royo, S., Yetano, A., & Acerete, B. (2014). E-Participation and Environmental Protection: Are Local Governments Really Committed? Public Administration Review, 74(1), 87–98. http://www.jstor.org/stable/24029382
47. Sæbø, Ø., Rose, J., & Flak, L. S. (2008). The shape of eParticipation: Characterizing an emerging research area. Government İnformation Quarterly, 25(3), 400-428.
48. Simon, H. A. (1974), “Yönetimde Yeni Karar Verme Bilimi”, Çev. M. Tosun, Amme İdaresi Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 3.
49. Zambak, A. F. (2018). Free Will and Artificial Intelligence. MetaZihin: Yapay Zeka ve Zihin Felsefesi Dergisi, 1(2), 167-181. Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/pub/metazihin/issue/41232/ 494812
50. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Katılım. Sozluk.gov.tr Güncel Türkçe Sözlük içinde. 29 Aralık 2024, tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden erişilmiştir.
51. Uzun, M.M., Yıldız, M., & Önder, M. (2022). Big Questions of Artificial Intelligence (AI) in Public Administration and Policy. Journal of Political Sciences, 31(2), 423-442. https://doi.org/10.26650/siyasal.2022.31.1121900
52. Verba, S., & Nie, N. H. (1972). Participation İn America: Political Democracy And Social Equality. New York: Harper and Row.
53. Wirtz, B. W., Daiser, P., & Binkowska, B. (2016). E-participation: A Strategic Framework. International Journal of Public Administration, 41(1), 1–12. https://doi.org/10.1080/01900692.2016.1242620
54. Wirtz, B. W., Weyerer, J. C., & Geyer, C. (2019). Artificial İntelligence And The Public Sector—Applications And Challenges. International Journal of Public Administration, 42(7), 596-615.
55. World Bank, https://documents1.worldbank.org/curated/en /746721616045333426/p df/ Artifi cial-Intelligence-in-the-Public-Sector-Summary-Note.pdf (Erişim: 01.09.2023)