Araştırma Makalesi

Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması

Cilt: 28 Sayı: 1 20 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması

Öz

Çalışmada, “ulaştırma ekosistemi” ile “Irak-Türkiye Kalkınma Yolunun” Türkiye ulaşım sistemine ve kalkınmaya etkileri incelenmektedir. “Ulaştırma Ekosistemi” endüstri sistemi içerisinde etkili bir alt sistemdir. Endüstri sistemlerinde genel faktör verimliliği, “tedarik-üretim-teslim” maliyetleri açısından en yakın limanın kullanılmasıyla yakından ilgilidir. Dünya ticari taşımacılığında %85 seviyesinde denizyolları kullanıldığından, ihracata dayalı kalkınmada denizlere bağlanmak stratejik öneme sahiptir Basra-Ovaköy ulaşım yatırımı ile ülkelerimizin çevresinde yer alan Akdeniz, Ege, Karadeniz ve Hint Denizi birbirine bağlanacak, iki ülkede mevcut endüstri sisteminin daha güçlenmesine ve yeni endüstri havzalarının oluşmasına katkıda bulunacaktır. Türkiye kıyılarında 182 liman ve iskele deniz taşımacılığına uygundur ancak çoğu Marmara’da 35 liman daha yoğun olarak kullanılmaktadır. Türkiye’de ulaşım altyapıları Marmara ve özellikle İstanbul limanlarının kullanılmasını önceliğe alan “tek akslı ulaşım paradigması” ile inşa edildiğinden ülke düzeyinde ulaşım yönetimi İstanbul merkezli tek noktadan sağlanmaktadır. Bu durum Anadolu limanlarında elleçleme seviyesini düşürmekte, ticari taşımacılıkta ve endüstriyel üretimde maliyet artışına yol açmakta, Anadolu havzalarımız üretim kabiliyetlerini geliştiremediğinden, ihracata yeterli katkıyı verememektedir. 2030'lardan itibaren, Uzak Doğu'dan gelen hammadde ve ürünlerin Irak, Türkiye-Avrupa arası transit taşımacılığında tüm Anadolu limanlarına erişim kolaylaştığı takdirde, Anadolu havzalarında sanayi üretimi ve ihracatı olumlu yönde etkilenecek, İstanbul'un üretim ve ulaşım yükü azalacak, şehir içi trafik rahatlayacak ve Anadolu limanlarının kullanım kapasitesi artacaktır. Böylece Türkiye'nin net ihracatçı ve güvenli tedarikçi ülke olma hedefi güçlenerek, AB üyeliği yolunda avantaj kazanacaktır. Bu nedenlerle, Türkiye ulaşım yatırımlarında Çukurova, Batı Akdeniz, Ege, Çanakkale Köprüsü, Batı ve Doğu Karadeniz limanlarına erişimi sağlayacak “çok akslı ulaşım” politikalarına geçilmesi önerilmektedir. Yönetimde tasarım ve sistem yaklaşımı metotları ile gerçekleştirilen çalışma kapsamında akademik ve ampirik literatür taraması yapılmış, limanların ithalat-ihracat yük verileri incelenmiş ve benzer projelere sahip Hindistan ülke uygulamaları değerlendirilmiştir. Alanda az sayıda akademik kaynak bulunduğundan çalışma bir özgünlük sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Etik Kurul Gerekmemektedir.

Teşekkür

.

Kaynakça

  1. Kaynakça Akgüngör, A. P., Korkmaz, E. ve Doğan, E. (2024). Kalkınma yolu projesinin ülkeler arası ve bölgesel yolculuk ve yük taleplerine olan etkisi, Ulaştırma ve Altyapı Dergisi, yıl.1 sayı.1, 52-69. ttps://drive.google.com/file/d/1CdFCg1kPAMR0INXtQLUq6g8CmC9gxEvs/view
  2. Badak, S. (2023). Ulaştırma Ekonomisi Lojistik ve Türkiye, Nobel Yayınları Ankara,
  3. Badak, S. (2024). Modern karar verme metodu olarak “Tasarım Yönetimi”, Kamu kararlarında etkinlik, verimlilik ve bir uygulama, Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, Cilt: 7, Sayı 5, 803-826. https://akademikbirikimdergisi.com/index.php/uabd/article/view/300/314
  4. Barda, S. (1982). Ulaştırma Ekonomisi, Menteş Kitapevi, İstanbul
  5. Bardakcı K. (2018). Antikçağ’da Kayseri-Halep Arasındaki Yol Güzergâhları, Cilt:4, Sayı:8, 40-51. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijhe/issue/39012/437375
  6. Coşkun, İ. Dr. Öğr. Üyesi, Çavuşoğlu, R. Prof. Dr., Demirtaş ve D. Uzman Arkeolog, (2021). M.Ö. I. Binde Anadolu ve Mezopotamya Arasında Ticari İlişkiler, İksad yayınevi, Ankara
  7. Çalkaya, M. (2024). İstanbul'da Trafik Sıkışıklığı Yıllık 10 Milyar Dolar Kayba Neden Oluyor. Anadolu Ajansı, 3 Mayıs.
  8. Çamaş, T. (2024). Çin Hindistan Rekabeti ve Kalkınma Yolu, Ulaştırma ve Altyapı, Yıl: 1, Sayı: 1, 146-165. https://drive.google.com/file/d/1GueevrgbgPb5SVR7fR2Kf6G9ai4n8j4D/view

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

28 Kasım 2025

Kabul Tarihi

31 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Badak, S. (2026). Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 375-400. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1831935
AMA
1.Badak S. Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması. AHBVÜ İİBF Dergisi. 2026;28(1):375-400. doi:10.26745/ahbvuibfd.1831935
Chicago
Badak, Sadık. 2026. “Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28 (1): 375-400. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1831935.
EndNote
Badak S (01 Nisan 2026) Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28 1 375–400.
IEEE
[1]S. Badak, “Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması”, AHBVÜ İİBF Dergisi, c. 28, sy 1, ss. 375–400, Nis. 2026, doi: 10.26745/ahbvuibfd.1831935.
ISNAD
Badak, Sadık. “Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28/1 (01 Nisan 2026): 375-400. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1831935.
JAMA
1.Badak S. Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması. AHBVÜ İİBF Dergisi. 2026;28:375–400.
MLA
Badak, Sadık. “Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 28, sy 1, Nisan 2026, ss. 375-00, doi:10.26745/ahbvuibfd.1831935.
Vancouver
1.Sadık Badak. Kamu Kalkınmasında Ulaşımın Etkileri, Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Vizyonundan Limanlar Merkezli, Çok Akslı Ulaşım Paradigması. AHBVÜ İİBF Dergisi. 01 Nisan 2026;28(1):375-400. doi:10.26745/ahbvuibfd.1831935