Araştırma Makalesi

Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü

Cilt: 28 Sayı: 1 20 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü

Öz

Çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin yapay zekâ kullanım algısıyla ilişkili bireysel faktörleri incelemektir. Akademik motivasyonun içsel ve dışsal boyutları ile öz-yeterliğin yapay zekâ kullanım algısıyla olan ilişkileri ampirik olarak analiz edilmektedir. Araştırma, geleceğin iş gücünü oluşturması beklenen üniversite öğrencileri örneklemi üzerinde yürütülmüş ve veriler çevrimiçi anket yöntemiyle 584 katılımcıdan elde edilmiştir. Veriler SPSS ve AMOS yazılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sürecinde tanımlayıcı istatistikler, güvenirlik analizleri, regresyon analizleri ile doğrulayıcı faktör analizi ve ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleriyle, güvenirliği ise Cronbach alfa katsayılarıyla değerlendirilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğu, çarpıklık ve basıklık değerleri üzerinden incelenmiştir. Elde edilen bulgular, içsel motivasyon, dışsal motivasyon ve öz-yeterliğin yapay zekâ kullanım algısıyla pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymaktadır. Regresyon analizleri, bu değişkenlerin birlikte ele alındığında yapay zekâ kullanım algısındaki varyansın anlamlı bir bölümünü açıkladığını göstermektedir. Çalışma, yapay zekâ kullanım algısını bireysel psikolojik kaynaklar üzerinden ele alarak teknoloji kabul literatüründe mikro düzeydeki açıklamalara özgün bir teorik ve yönetsel katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Çalışma için Gazi Üniversitesi Etik Kurulu’ndan 02 sayılı ve 03.02.2026 tarihli etik kurul onayı alınmıştır.

Kaynakça

  1. Acosta-Enriquez, B. G., Vargas, C. G. A. P., & Jordan, O. H. (2024). Exploring attitudes toward ChatGPT among college students. Computers & Education: Artificial Intelligence. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666920X24001231
  2. Amabile, T. M. (1993). Motivational synergy: Toward new conceptualizations of intrinsic and extrinsic motivation in the workplace. Human Resource Management Review, 3(3), 185–201. https://doi.org/10.1016/1053-4822(93)90012-S
  3. Ayanwale, M. A. (2025). Building trust in AI-powered assessment through explainable machine learning models. Proceedings of the ACM Global on Computing. https://doi.org/10.1145/3736251.3747313
  4. Aykan, E. B. (2025). Üniversite Öğrencilerinde Akademik Güdülenme, Özyeterlilik ve Hedef Yönelim Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 16(3), 298-307.
  5. Aypay, A. (2010). Genel Öz-Yeterlik Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 113–131.
  6. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall.
  7. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
  8. Bennett, S., Maton, K., & Kervin, L. (2008). The “digital natives” debate: A critical review of the evidence. British Journal of Educational Technology, 39(5), 775–786. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2007.00793.x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Ticaret (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

10 Şubat 2026

Kabul Tarihi

8 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Erdal Akyüz, N. (2026). Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 283-316. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1886236
AMA
1.Erdal Akyüz N. Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü. AHBVÜ İİBF Dergisi. 2026;28(1):283-316. doi:10.26745/ahbvuibfd.1886236
Chicago
Erdal Akyüz, Nazik. 2026. “Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28 (1): 283-316. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1886236.
EndNote
Erdal Akyüz N (01 Nisan 2026) Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28 1 283–316.
IEEE
[1]N. Erdal Akyüz, “Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü”, AHBVÜ İİBF Dergisi, c. 28, sy 1, ss. 283–316, Nis. 2026, doi: 10.26745/ahbvuibfd.1886236.
ISNAD
Erdal Akyüz, Nazik. “Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28/1 (01 Nisan 2026): 283-316. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1886236.
JAMA
1.Erdal Akyüz N. Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü. AHBVÜ İİBF Dergisi. 2026;28:283–316.
MLA
Erdal Akyüz, Nazik. “Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 28, sy 1, Nisan 2026, ss. 283-16, doi:10.26745/ahbvuibfd.1886236.
Vancouver
1.Nazik Erdal Akyüz. Yapay Zekâ Kullanım Algısının Bireysel Belirleyicileri: Akademik Motivasyon ve Öz-Yeterliğin Rolü. AHBVÜ İİBF Dergisi. 01 Nisan 2026;28(1):283-316. doi:10.26745/ahbvuibfd.1886236