Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, bilimsel çalışmalarda en yüksek etik standartları korumak amacıyla Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) ve Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) tarafından belirlenen uluslararası etik ilkeleri benimsemekte ve uygulamaktadır Bu kapsamda dergimizin yayın politikası, aşağıda çerçevesi çizilen etik kurallar ve süreçler etrafında yürütülmektedir.

ARAŞTIRMA ETİĞİ

Bilimsel araştırmanın tasarlanması, yürütülmesi ve verilerin toplanması süreçlerinde uyulması gereken temel kurallar şunlardır:

• Veri Bütünlüğü ve Dürüstlük: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak (Sahtecilik) ve araştırma sonuçlarını destek alınan kuruluşların çıkarları doğrultusunda şekillendirmek (Çarpıtma) kesinlikle yasaktır.
• Etik Kurul İzni ve Rıza: Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket, mülakat ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızası alınmalıdır. İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara, hasta haklarına ve hayvan refahına uyulması zorunludur. Gerekli çalışmalar için "Etik Kurul Onayı" alınmalı ve bu durum makalede belgelenmelidir.
• Veri Gizliliği: Araştırma ve deneylerde diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgilerin gizliliğine riayet edilmeli, bu bilgiler yalnızca izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanılmalıdır. Araştırmanın gerçekleştirildiği ülke mevzuatına, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) hükümleri başta olmak üzere kişisel verilerin işlenmesine ve korunmasına ilişkin yürürlükteki tüm kanun ve mevzuata uyulması zorunludur.
• Mevzuata Uygunluk: Araştırmalar, ulusal mevzuata ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili hükümlerine aykırı yürütülemez. Yetkili birimlerden alınması gereken yazılı izinler, çalışmalara başlanmadan önce tamamlanmalıdır.

YAYIN ETİĞİ

Yayın etiği, bilimsel araştırmanın makale formatına dönüştürülmesi, değerlendirilmesi ve yayımlanması süreçlerinde yazar, hakem ve editörlerin uymakla yükümlü olduğu standartları kapsar.

Yazarlar İçin Etik İlkeler

• Özgünlük ve İntihal: Gönderilen çalışmalar bütünüyle özgün olmalıdır. Başkalarının fikir, metot veya verilerini uygun atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek ve henüz kabul edilmemiş çalışmaları sahibinin izni olmadan kullanmak yayın etiği ihlalidir.
• Çoklu Yayın ve Dilimleme: Mükerrer yayınlar ile araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde uygun olmayan parçalara ayrılarak yapılan yayınlar kabul edilemez. Bir çalışma, eşzamanlı olarak başka bir derginin değerlendirme sürecine gönderilemez.
• Yayın Sınırı ve Akademik Çeşitlilik: Dergimizde akademik özgünlük ve çeşitliliğin korunması amacıyla, bir ciltte aynı yazarın (sorumlu yazar veya eş yazar fark etmeksizin) birden fazla çalışması yayımlanmaz.
• Yayın Sıklığı Kısıtı: Dergide makalesi yayımlanan bir yazarın, değerlendirme süreci tamamlanmış olan bir diğer makalesi en erken bir yıl sonra yayımlanabilir.
• Kurum İçi Yayın Kotası: Derginin bir sayısında yayımlanacak kurum içi yazarlara (Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi akademik ve idari personeli ile enstitü öğrencilerine) ait makalelerin oranı ilgili sayıdaki toplam makale sayısının en fazla %20'si olabilir.
• Kapsam Dışı Çalışmalar: Yüksek lisans tezlerinden türetilen çalışmalar dergimiz tarafından değerlendirmeye kabul edilmemektedir.
• Yazarlık Katkısı: Yalnızca çalışmanın içeriğine aktif katkı sağlayan kişiler yazar olarak gösterilmelidir. Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmada unvan/kurum güncellemeleri hariç yazar ekleme, çıkarma veya sıra değişikliği talep edilemez.
• Finansman Beyanı: Destek alınarak yürütülen araştırmalarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkıları açıkça belirtilmelidir.

Hakemler İçin Etik İlkeler

• Uzmanlık, Zaman Çizelgesi ve Değerlendirme Sınırı: Hakemler yalnızca uzmanlık alanlarına giren ve belirtilen süre zarfında inceleyebilecekleri makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir. Bir hakem, derginin aynı sayısında yalnızca bir makaleye hakemlik yapabilir. Sadece makaleye göz atmak amacıyla hakemlik kabul edilip sonrasında çekilmek akademik etik prensiplerine aykırıdır.
• Tarafsızlık ve Çıkar Çatışması: Değerlendirmeler dürüst, tarafsız ve adil yapılmalıdır. Hakem, yazar ile yakın çalışma geçmişi veya benzer bir araştırma yürütülmesi gibi çıkar çatışması durumlarında dergi idaresini bilgilendirmeli ve hakemlikten çekilmelidir.
• Görevlendirme Kısıtı: Derginin ilgili sayısında yazar olarak yer alan kişiler, çıkar çatışması oluşturabileceğinden söz konusu sayıda hakem olarak görevlendirilmez.
• Üslup ve Yapıcı Eleştiri: Düşmanca, itham edici veya aşağılayıcı kişisel yorumlardan kaçınılmalı, yazarın özgün anlatımına doğrudan müdahale edilmemelidir. Ret kararı verilmesi halinde nesnel gerekçeli bir rapor sunulmalıdır.
• Gizlilik: Değerlendirme sürecine ve metne dair tüm detaylar gizli tutulmalıdır. Eserde yer alan yayımlanmamış bilgiler, yazarın izni olmaksızın hakemin kendi araştırması veya üçüncü şahısların avantajı için kullanılamaz.

Editörler İçin Etik İlkeler

• Editoryal Bağımsızlık ve Karar Alma: Makaleyi kabul veya ret kararı bütünüyle makalenin bilimsel değerine, özgünlüğüne ve derginin kapsamına dayanır.
• Hakem Sürecinin Yönetimi: Editörler, alanında yetkin ve etik ilkelere bağlı hakemleri atamakla yükümlü olup çıkar çatışmalarını engellemek adına gerekli objektif önlemleri alır. Editörün katkı sağladığı bir makalenin dergiye sunulması halinde değerlendirme süreci bir başka editör tarafından yürütür.
• Hata Düzeltme ve Etik İhlaller: Dergide yayımlanmış makalelerde temel bilimsel hatalar veya etik ihlal tespit edildiğinde, editörler YÖK Yönergesi ile COPE, DOAJ ve OASPA standartları doğrultusunda hareket ederek düzeltme (erratum) yayımlama veya makaleyi geri çekme süreçlerini işletir.

HAKEMLİK SÜRECİ

Dergimiz, makalelerin değerlendirilmesinde şeffaf ve uluslararası geçerliliği olan Çift Kör Hakemlik (Double-Blind Peer Review) yöntemini uygulamaktadır.

• Ön İnceleme ve İntihal Kontrolü: Sisteme yüklenen çalışmalar ilk olarak Editörler Kurulu tarafından dergi kurallarına, kelime sınırlarına, kurum içi yayın kotasına (%20) ve APA 7 formatına uygunluk açısından incelenir. Dergimiz tüm çalışmalar için iThenticate, intihal.net veya Turnitin üzerinden alınmış ve gönderilen metnin tamamını gösteren bir intihal raporu talep etmektedir. Kaynakça ve doğrudan alıntılar dâhil olmak üzere azami benzerlik sınırı %20 olarak belirlenmiştir. %20 intihal sınırını aşan, yüksek lisans tezinden üretilen veya yazar bilgileri gizlenmeden yüklenen çalışmalar hakem sürecine geçilmeden reddedilir.
• Hakem Atama Süreci: Ön incelemeyi başarıyla geçen makaleler, çalışmanın konusu dikkate alınarak alanında uzman en az iki hakeme yönlendirilir. Çift kör hakemlik prensibi gereğince yazarların ve hakemlerin kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur.
  • Kurumsal ve Akademik Bağımsızlık İlkesi: Makalenin gönderim kaynağı ne olursa olsun (kurum içi veya kurum dışı gönderiler fark etmeksizin), yazarın kurumu ile hakemlerin kurumu kesinlikle aynı olamaz. Ayrıca yazar ile hakem arasında lisansüstü tez danışmanlığı, ortak yazarlık, proje çalışması gibi herhangi bir akademik iş birliği veya çıkar çatışması ilişkisinin bulunmamasına kesin bir biçimde dikkat edilir.
• Değerlendirme Aşaması: Hakemlerden makaleyi bilimsel yöntem, literatüre katkı, bulguların tutarlılığı ve sonuçların geçerliliği açısından değerlendirmeleri beklenir. Hakem raporları, "Kabul", "Majör Revizyon", “Minör Revizyon” veya "Ret" kararlarıyla birlikte dergi sistemine işlenir.
• Revizyon ve Nihai Karar: Makalenin yayımlanabilmesi için en az iki hakemin olumlu görüş bildirmesi esastır. Bir olumlu ve bir olumsuz rapor durumunda, ilgili alan editörünün takdiri uyarınca makale üçüncü bir hakeme gönderilir yahut “Ret” kararı verilebilir. Hakemler tarafından revizyon talep edilen çalışmalar için yazarlara tanınan süre maksimum 30 gündür. Revizyonlar tamamlandıktan sonra editör, hakem raporlarını ve yazarın yaptığı güncellemeleri inceleyerek, gerekli görülmesi veya hakemlerin bu yönde bir talebi bulunması doğrultusunda metni tekrar ilgili hakemlerin değerlendirmesine sunabilir yahut doğrudan “Kabul” nihai kararını verir.