Araştırma Makalesi

Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri

Cilt: 23 Sayı: 1 25 Mart 2023
PDF İndir
TR EN

Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri

Öz

Bu çalışmanın amacı Dweck (1986, 1999, 2006) ve öğrencileri (Blackwell vd. 2007; Paunesku vd., 2015; Yeager & Dweck, 2012) tarafından teorileştirilen gelişim odaklı zihniyet inançları konusuna ilişkin, ortaokul öğrencileri üzerinde psikometrik özellikleri araştırılmış bir ölçek geliştirmektir. Ölçek verileri; 2020-2021 eğitim öğretim yılında Türkiye’nin Batı Karadeniz Bölümü’nde bulunan bir ilin dört farklı ortaokulunda öğrenim gören toplam 1213 öğrenciden elde edilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sürecinde (AFA) 556, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sürecinde 657 katılımcı ortaokul öğrencisi yer almıştır. AFA ön analizlerine göre KMO değerinin .848 ve Bartlett küresellik testinin ise .01 düzeyinde anlamlı olduğu görülmüştür (χ2=1649,016, df= 45, p=.00). Açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre ortaya çıkan iki faktörlü yapı toplam varyansın %55,233’ünü açıklayabilmiştir. Analizler sonucunda sabit ve gelişim zihniyeti kavramlarıyla etiketlenen 9 maddelik iki faktörlü yapı DFA çalışmaları sonucunda doğrulanmıştır. DFA’ya ilişkin uyum iyiliği indeksleri incelendiğinde iki faktörlü 9 maddelik ölçek modelinin PCMIN/DF (=2,452), GFI (=.979), RMSEA (=.047), CFI (=.984), NFI (=.974), IFI (=.984) ile mükemmel; RMR (=.058) ile de iyi bir uyuma sahip olduğu saptanmıştır. Başka bir ifadeyle AFA ile ortaya konulan iki faktörlü hipotez modeli DFA ile doğrulanmıştır. Ölçeğin tamamı için Cronbach alpha güvenirlik katsayısı .85; birinci alt boyut (gelişim zihniyeti) için .85, ikinci alt boyut (sabit zihniyet) için ise .81 olarak hesaplanmıştır. Mevcut bulgular ışığında psikometrik özellikleri incelenmiş, sabit zihniyet ve gelişim zihniyeti olarak isimlendirilen, 9 maddelik 6’lı likert formu olan “Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği”nin ortaokul öğrencilerinin “örtük zihniyet inançları”nı ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abramson, L. Y., Seligman, M. E., & Teasdale, J. D. (1978). Learned helplessness in humans: Critique and reformulation. Journal of Abnormal Psychology, 87(1), 49–74. Doi:10.1037/0021-843x.87.1.49
  2. Ames, C. ve Archer, J. (1988). Achievement goals in the classroom: Students' learning strategies and motivation processes. Journal of Educational Psychology, 80, 260-267.
  3. Aronson, J., Fried, C. B., & Good, C. (2002). Reducing the effects of stereotype threat on african american college students by shaping theories of ıntelligence. Journal of Experimental Social Psychology, 38(2), 113–125. Doi:10.1006/jesp.2001.1491
  4. Bandura, A. (1977). Social Learning Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
  5. Blackwell, L. S., Trzesniewski, K. H., & Dweck, C. S. (2007). Implicit Theories of Intelligence Predict Achievement Across an Adolescent Transition: A Longitudinal Study and an Intervention. Child Development, 78(1), 246–263. Doi:10.1111/j.1467-8624.2007.00995.x
  6. Burnette, J. L., Knouse, L. E., Vavra, D. T., O’Boyle, E., & Brooks, M. A. (2020). Growth mindsets and psychological distress: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 101816. Doi: 10.1016/j.cpr.2020.101816
  7. Büyüköztürk, Ş. (2014). Veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
  8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

16 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

16 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 23 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Erden, B., & Yıldız, S. (2023). Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 98-117. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1162857
AMA
1.Erden B, Yıldız S. Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri. BAİBÜEFD. 2023;23(1):98-117. doi:10.17240/aibuefd.2023.-1162857
Chicago
Erden, Bayram, ve Sevilay Yıldız. 2023. “Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23 (1): 98-117. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023. -1162857.
EndNote
Erden B, Yıldız S (01 Mart 2023) Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23 1 98–117.
IEEE
[1]B. Erden ve S. Yıldız, “Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri”, BAİBÜEFD, c. 23, sy 1, ss. 98–117, Mar. 2023, doi: 10.17240/aibuefd.2023..-1162857.
ISNAD
Erden, Bayram - Yıldız, Sevilay. “Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23/1 (01 Mart 2023): 98-117. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023. -1162857.
JAMA
1.Erden B, Yıldız S. Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri. BAİBÜEFD. 2023;23:98–117.
MLA
Erden, Bayram, ve Sevilay Yıldız. “Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 1, Mart 2023, ss. 98-117, doi:10.17240/aibuefd.2023. -1162857.
Vancouver
1.Bayram Erden, Sevilay Yıldız. Gelişim Odaklı Zihniyet İnançları Ölçeği Geliştirme Çalışması ve Psikometrik Özellikleri. BAİBÜEFD. 01 Mart 2023;23(1):98-117. doi:10.17240/aibuefd.2023. -1162857

Cited By