İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerine Yönelik Öz Düzenlemeye Dayalı Yazma Ölçeğinin Geliştirilmesi

Öz

Bireyin öğrenme süreçlerine hâkim olması ve kendi öğrenme sürecini yönlendirebilmesi biçiminde tanımlanabilen öz düzenlemenin, yazma ve yazılı anlatım becerilerinin kazanılması ve gelişmesinde önemli bir yeri bulunmaktadır. Yazmanın yaşam boyunca etkili bir şekilde kullanılması, öz düzenlemeye dayalı yazma becerisinin erken yaşlardan itibaren bireylere kazandırılması ile gerçekleşebilir. Bu araştırma kapsamında, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin metin yazma sürecinde öz düzenleme stratejilerini kullanma düzeylerinin belirlenmesine yönelik “Öz Düzenlemeye Dayalı Yazma Ölçeği”nin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Zonguldak’ın Ereğli ilçesinde farklı sosyo-ekonomik düzeydeki üç farklı ilkokulun dördüncü sınıfında öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Çalışma grubu, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 445 öğrenciden, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için ise ölçeğin daha önce uygulanmadığı 158 öğrenciden oluşmaktadır. Geliştirilen ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla sırasıyla AFA ve DFA yapılmış, ayrıca Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. AFA sonucunda tek faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenen 21 maddelik Öz Düzenlemeye Dayalı Yazma Ölçeği’nin faktör yapısını doğrulamak için DFA yapılmıştır. DFA sonucunda, Öz Düzenlemeye Dayalı Yazma Ölçeği için AFA sonucu elde edilen tek faktörlü yapı doğrulanmıştır. Ölçme aracının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı ,891 olarak bulunmuştur. Çalışma sonucunda; beşli likert tipinde, tek faktörden ve 21 maddeden oluşan Öz Düzenlemeye Dayalı Yazma Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir araç olarak ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin öz düzenlemeye dayalı yazma düzeyini belirlemede kullanılabileceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Yazma becerisi
• öz düzenleme
• ölçek geliştirme
• ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri.

Development of Self-Regulation-Based Writing Scale for Primary School Fourth-Grade Students

Öz

Self-regulation, which can be defined as the individual's control of learning processes and the ability to direct their own learning process, has an important place in the acquisition and development of writing and written expression skills. The effective use of writing throughout life can be realized through the acquisition of writing skills based on self-regulation from an early age. The study aims to develop a "Self-Regulated Writing Scale" to determine the level of use of self-regulation strategies by fourth-grade primary school students in the text writing process. The participants of the research are fourth-grade students of three different primary schools with different socio-economic levels in Ereğli, Zonguldak. Exploratory-Factor-Analysis (EFA) and Confirmatory-Factor-Analysis (CFA) were conducted to test the construct validity of the developed scale, and Cronbach's Alpha reliability coefficient was calculated. CFA (n = 158) was conducted to confirm the factor structure of the 21-item scale, which was determined to have a single-factor structure as a result of EFA (n = 445). As a result of CFA, the one-factor structure obtained as a result of EFA for the scale was confirmed. The Cronbach’s Alpha reliability coefficient of the scale was found to be .891. As a result, it can be said that the Self-Regulation-Based Writing Scale, which consists of a five-point Likert-type, single factor, and 21 items, can be used as a valid and reliable tool to determine the level of self-regulated writing of primary school fourth-grade students.

Anahtar Kelimeler

• Writing skill
• self-regulation
• scale development
• primary school fourth-grade students.

Kaynakça

1. Akyol, H. (2014). Programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri. Pegem Akademi.
2. Aydın, S., Özer-Keskin, M. & Yel, M. (2014). Öz-düzenleme ölçeğinin Türkçe uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Journal of Education, 3(1), 24-33. https://doi.org/10.19128/turje.181073
3. Bandura, A. (1991). Social cognitive theory of self-regulation. Organizational Behaviour and Human Decision Processes, 50, 248-287.
4. Boekaerts, M., & Corno, L. (2005). Self‐regulation in the classroom: a perspective on assessment and intervention. Applied Psychology: An International Review, 54(2), 199–231. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2005.00205.x
5. Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136−162). Sage.
6. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32, 470-483.
7. Chalk, J. C., Hagan-Burke, S., & Burke, M. D. (2005). The effects of self-regulated strategy development on the writing process for high school students with learning disabilities. Learning Disability Quarterly, 28(1), 75-87. https://doi.org/10.2307/4126974
8. Cleary, T. J. (2006). The development and validation of the self-regulation strategy inventory—Self-report. Journal of School Psychology, 44(4), 307–322. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2006.05.002

9. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, S. (2018). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LİSREL uygulamaları (5. baskı). Pegem Akademi.
10. Çolakoğlu, Ö. & Büyükekşi, C. (2014). Açımlayıcı faktör analiz sürecini etkileyen unsurların değerlendirilmesi. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 2, 58-64.
11. DeVellis, R. F. (2014). Ölçek geliştirme kuram ve uygulamalar (Çev. T. Totan, 3. baskı). Nobel. (Orijinal çalışma 2012 yılında yayımlandı.)
12. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (3th ed.). Sage.
13. Graham, S., & Harris, K. R. (1993). Self-regulated strategy development: Helping students with learning problems develop as writers. The Elementary School Journal, 94(2), 169-181.
14. Graham, S., & Harris, K. R. (1997). Self-Regulation and writing: Where do we go from here? Contemporary Educational Psychology, 22, 102–114. https://doi.org/10.1006/ceps.1997.0920
15. Graham, S., & Harris, K. R. (2000). The role of self-regulation and transcription skills in writing and writing development. Educational Psychologist, 35(1), 3-12. https://doi.org/10.1207/S15326985EP3501_2
16. Graham, S., Harris, K. R., MacArthur, C., & Santangelo, T. (2018). Self-regulation and writing. In D. H. Schunk & J. A. Greene (Ed.), Handbook of self-regulation of learning and performance (s. 138–152). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315697048
17. Göy, N. (2017). An action research on the development of self-regulated writing strategies of Turkish EFL students. Eurasian Journal of Applied Linguistics, 3(2), 191–204.
18. Hammann, L. (2005). Self-regulation in academic writing tasks. International Journal of Teaching and Learning in Higher Education, 17(1), 15-26.
19. Harris, K. R., & Graham, S. (1999). Programmatic intervention research: Illustrations from the evolution of self-regulated strategy development. Learning Disability Quarterly, 22(4), 251-262. https://doi.org/10.2307/1511259
20. Harris, K. R., Graham, S., Mason, L. H., & Saddler, B. (2002). Developing self-regulated writers. Theory Into Practice, 41(2), 110–115. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4102_7
21. Hu, L., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
22. Kanlapan, T. C. E., & Velasco, J. C. (2009). Constructing a self-regulation scale contextualized in writing. TESOL Journal, 1, 79-94.
23. Kaplan, A., Lichtinger, E., & Gorodetsky, M. (2009). Achievement goal orientations and self-regulation in writing: An integrative perspective. Journal of Educational Psychology, 101(1), 51–69. https://doi.org/10.1037/a0013200
24. Karadağ-Yılmaz, R. & Erdoğan, Ö. (2019). Yazma, yaratıcı yazma eğitimi. H. Akyol & A. Şahin (Ed.), Türkçe öğretimi içinde (ss. 55–80). Pegem Akademi.
25. Kılıç-Çakmak, E., Çebi, A. & Kan, A. (2014). E-öğrenme ortamlarına yönelik “sosyal bulunuşluk ölçeği” geliştirme çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(2), 755–768. https://doi.org/10.12738/estp.2014.2.1847
26. Kilis, S. & Yıldırım, Z. (2018). Online self-regulation questionnaire: validity and reliability study of Turkish translation. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47(1), 233-245. https://doi.org/10.14812/cuefd.298791
27. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). Guilford Press.
28. Magno, C. (2010). Assessing academic self-regulated learning among Filipino college students: The factor structure and item fit. The International Journal of Educational and Psychological Assessment, 5, 61-76.
29. Malpique, A. (2014). Implementing self-regulated strategy development for teaching argumentative writing: A multidimensional approach [Unpublished doctoral dissertation]. University of Lisbon.
30. Malpique, A., & Veiga-Simão, A. M. V. (2015). Assessing self-regulated strategies for school writing: Cross-cultural validation of a triadic measure. Journal of Psychoeducational Assessment, 33(2), 141–153. https://doi.org/10.1177/0734282914547873
31. Muthén, L. K., & Muthén, B. O. (1998–2012). Mplus user’s guide (7th Eds.). CA: Author.
32. Müldür, M. (2017). Öz düzenlemeye dayalı yazma eğitiminin ortaokul öğrencilerinin bilgilendirici metin yazma becerisine, yazmaya yönelik öz düzenleme becerisine ve yazma öz yeterlik algısına etkisi [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
33. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.
34. Özcan, Z. Ç. & Oktay, A. (2017). Biliş üstü beceriler. Pegem Akademi.
35. Öztürk, E. (2007). İlköğretim V. sınıf öğrencilerinin yaratıcı yazma becerilerinin değerlendirilmesi [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
36. Pintrich, P. R. (2000). The role of goal orientation in self-regulated learning. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich & M. Zeidner (Eds.), Handbook of self-regulation (pp. 451–502). Academic Press.
37. Risemberg, R., & Zimmerman, B. J. (1992). Self‐regulated learning in gifted students. Roeper Review, 15(2), 98-101. https://doi.org/10.1080/02783199209553476
38. Santangelo, T., Harris, K. R., & Graham, S. (2007). Self-regulated strategy development: A validated model to support students who struggle with writing. Learning Disabilities: A Contemporary Journal, 5(1), 1–20.
39. Schunk, D. H., & Zimmerman, B. J. (1997). Social origins of self-regulatory competence. Educational Psychologist, 32, 195-208.
40. Schunk, D. H., & Zimmerman, B. J. (2007). Influencing children’s self-efficacy and self-regulation of reading and writing through modeling. Reading & Writing Quarterly, 23(1), 7-25. https://doi.org/10.1080/10573560600837578
41. Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi (4. baskı). Nobel Yayın.
42. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (MEB). (2018). Türkçe dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Devlet Kitapları Müdürlüğü Basım Evi. http://web.deu.edu.tr/ilyas/ftp/turkce_2018.pdf
43. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (MEB). (2019). Türkçe dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Devlet Kitapları Müdürlüğü Basım Evi. http://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195716392253-02-T%C3%BCrk%C3%A7e%20%C3%96%C4%9Fretim%20Program%C4%B1%202019.pdf
44. Temizkan, M. & Erbilen, E. (2020). Öz düzenlemeye dayalı yaratıcı yazma etkinliklerinin öykü yazma becerisi üzerindeki etkisi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 8(1), 32-50. https://doi.org/10.35233/oyea.703204.
45. Topuzkanamış, E. (2014). Yazma stratejileri öğretiminin Türkçe öğretmenliği birinci sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım başarısı ve yazma kaygısına etkisi [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
46. Uyar, Y. (2015). Öz düzenlemeye dayalı okuma becerisinin geliştirilmesi ve anlamaya etkisi [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
47. Ünver, N. (2020). Okulöncesi eğitim programını değerlendirme ölçeği’nin geliştirilmesi. Kastamonu Education Journal, 28(2), 891-909. https://doi.org/10.24106/kefdergi.697826
48. Yalçın, A. & Karadeniz, A. (2016). Relationship between the writing quality and self-regulation skills of secondary education students. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 345–354.
49. Zimmerman, B. J. (1986). Becoming a self-regulated learner: Which are the key subprocesses?. Contemporary Educational Psychology, 11(4), 307-313. https://doi.org/10.1016/0361-476X(86)90027-5
50. Zimmerman, B. J. (1989a). Models of self-regulated learning and academic achievement. In B. J. Zimmerman & D. H. Schunk (Eds.), Self-regulated learning and academic achievement: Theory, research and practice (pp. 1–25). Springer.
51. Zimmerman, B. J. (1989b). A social cognitive view of self-regulated academic learning. Journal of Educational Psychology, 81(3), 329-339.
52. Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory into Practice, 41(2), 64-70.
53. Zimmerman, B. J. (2008). Investigating self-regulation and motivation: Historical background, methodological developments, and future prospects. American Educational Research Journal, 45(1), 166–183. https://doi.org/10.3102/0002831207312909
54. Zimmerman, B. J., & Bandura, A. (1994). Impact of self-regulatory influences on writing course attainment. American Educational Research Journal, 31(4), 845–862. https://doi.org/10.3102/00028312031004845
55. Zimmerman, B. J., & Risemberg, R. (1997). Becoming a self-regulated writer: A social cognitive perspective. Contemporary Educational Psychology, 22(1), 73–101.