Ortaokul Öğrencilerinin Deprem Konusundaki Kavram Yanılgılarının Kavram Karikatürleri ile Giderilmesi

Öz

Bu çalışmanın birinci amacı ortaokul öğrencilerinin deprem ile ilgili kavram yanılgılarını tespit etmektir. İkinci amacı ise kavram karikatürlerinin ortaokul öğrencilerin deprem konusu anlayışlarına etkisini belirlemektir. Bu çalışmada ön test-son test yarı deneysel model kullanılmıştır. Çalışma, Türkiye’nin güneydoğusunda yer alan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 80 ortaokul öğrencisi ile yürütülmüştür. Çalışmada 5. sınıf öğrencilerinin, depremlerin oluşma sebeplerini ve oluşacak depremlere karşın ne gibi önlemler alacaklarına ilişkin bilgilerini tespit etmek amacıyla “Depremi Anlayalım Testi” kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel analizler kullanılmıştır. Kavram karikatürlerinin deney ve kontrol grubu öğrencilerin deprem anlayışları üzerindeki etkisi karşılaştırmasında bağımsız t testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğrencilerin depremlerle ilgili kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra kavram karikatürü tekniği uygulanan deney grubu ile geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubu arasında son test bakımından anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Ancak çalışma sonucunda son test bulgularına göre öğrencilerin depremlerin nasıl oluştuğu ile ilgili kavram yanılgılarının kısmen giderildiği, depremin oluşumu ve nedenleri ile ilgili kavramsal anlayışlarında gelişme gösterdiği belirlenmiştir. Çalışmada kavram karikatürlerinin öğrencilerin deprem anlayışlarında etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Deprem Eğitimi
• Kavramsal Anlama
• Kavram Yanılgıları
• Kavram Karikatürleri

Eliminating Secondary School Students’ Misconceptions About Earthquakes with Concept Cartoons

Öz

The aim of this study is to determine the misconceptions of 5th grade students about earthquakes and to determine the effect of concept cartoons on students' understanding of earthquakes. In this study, pretest-posttest quasi-experimental model was used. The study was conducted with 80 secondary school students studying in a public secondary school located in the southeast of Turkey. In the study, the Let's Understand Earthquake Test was used to determine the knowledge of 5th grade students about the causes of earthquakes and what precautions to take against earthquakes. In the analysis of quantitative data, descriptive analyzes were used in the calculation of percentage and frequency values, and independent t-test was used in the comparison of the experimental and control groups. According to the findings obtained from the research, it was determined that the students had misconceptions about earthquakes. In addition, no significant difference was observed between the experimental group, in which the concept cartoon technique was applied, and the control group, in which the traditional method was applied, in terms of post-test The study concluded that the concept cartoon technique was less effective than anticipated in enhancing students' understanding of earthquakes. Various suggestions were made in line with the findings obtained from the study.

Anahtar Kelimeler

• Earthquake Education
• Conceptual Understanding
• Misconceptions
• Concept Cartoons

Kaynakça

1. Atasoy, Ş. (2017). Kavram Karikatürü. Tatlı, Z. (Ed.). Kavram Öğretiminde Web 2.0. (ss:98-119). Pegem Akademi.
2. Aykaç, N. (2005). “Öğrenme ve Öğretim Sürecinde Aktif Öğrenme Yöntemleri”. Naturel Yayıncılık: Ankara
3. Aydın, F. (2010). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin deprem kavramını algılamaları: Fenomenografik bir analiz. Turkish Studies, 5(3), 801-817.
4. Aydın, F. ve Coşkun, M. (2010). Observation of the students’ “earthquake” percep tions by means of phenomenographic analysis (primary education 7th grade–Turkey). International Journal of the Physical Sciences, 5 (8), 1324- 1330.
5. Balım, A. G., İnel, D. ve Evrekli, E. (2008). The effects the using of concept cartoons in science education on students’ achievement and enquiry learning skill perceptions. Elementary Education Online, 7(1), 188-202
6. Başıbüyük, A. (2004). Study on earthquake knowledge and affecting factors in adults. Journal of Education and Social Sciences 161: 205–18
7. Baysarı, E. (2007). İlköğretim Düzeyinde 5. Sınıf Fen Ve Teknoloji Dersi Canlılar Ve Hayat Ünitesi Öğretiminde Kavram Karikatürü Kullanımının Öğrenci Başarısına, Fen Tutumuna Ve Kavram Yanılgılarının Giderilmesine Olan Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi.
8. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. ve Köklü, N. (2018). Statistics for social sciences. Pegem Academy.

9. Cengizhan, S. (2011). Modüler öğretim tasarımıyla entegre edilmiş kavram karikatürleri hakkında öğretmen adaylarının görüşleri. Eğitim ve Bilim, 36(160), 93-104.
10. Ceylan, Ö. (2015). Fen Öğretı̇mı̇nde Kavram Karı̇katürü Kullanımının 7. Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarına Ve Bilişsel Yapılarına Etkisinin İncelenmesi̇.Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya
11. Chin, C., ve Teou, L. Y. (2009). Using concept cartoons in formative assessment: Scaffolding students’ argumentation. International Journal of Science Education, 31(10), 1307-1332.
12. Cin, M., Kara, H. ve Demir, A.(2009). Depremin büyüklüğü ve şiddeti konusundaki yanılgıların kavramsal değişim materyali ile giderilmesi. Uluslararası Deprem Sempozyumu, 17-19 Ağustos 2009 Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
13. Çavuş, R. ve Balçın, M. D. (2020). Deprem eğitim merkezi gezisinin ortaokul öğrencilerinin depreme yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(2), 55-72.
14. Dabell, J. (2008). Sing concept cartoons. Mathematics Teaching Incorporating Micromath.
15. Dalacosta, K., Kamariotaki Paparrigopoulou, M., Palyvos, J.A. ve Spyrellis, N. (2009). Multimedia application with animated cartoons for teaching science in elementary education. Computers ve Education, 52, 741–748.
16. Demirkaya, H. (2007). İlköğretim öğrencilerinin deprem kavramı algılamaları ve depreme ilişkin görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 68-76.
17. Doğanay, A. (Ed.). (2017). Öğretim İlke ve Yöntemleri, Pegem Akademi.
18. Dove, J. (1998). Students' alternative conceptions in Earth science: A review of research and implications for teaching and learning. Research Papers in Education, 13(2), 183-201
19. Ekici, F., Ekici, E. ve Aydın, F., (2007). Utility of Concept Cartoons in Diagnosing and Overcoming Misconceptions Related to Photosynthesis. International Journal of Environmental ve Science Education, 2(4), 111–124
20. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS. SAGE Publications Ltd. London, 264-315.
21. Gaeta, M., Loia, V., Mangione, G. R., Orciuoli, F., Ritrovato, P., & Salerno, S. (2014). A methodology and an authoring tool for creating Complex Learning Objects to support interactive storytelling. Computers in Human Behavior, 31, 620-637. https://doi.org/10.1016/j.chb.2013.07.011
22. George, D. ve Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: a simple guide and reference, 17.0update 10/e. Pearson Education.
23. Kabapınar, F. (2005). Effectiveness of teaching via concept cartoons from the point of view of constructivist approach. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 5, 1, 135-146
24. Kırıkkaya, E. B., Ünver, A. O. ve Çakın, O. (2011). Teachers Views on the Topic of Disaster Education at the Field on Elementary Science and Technology Curriculum. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(1); 24-42
25. Laçin-Şimşek, C. (2007). Children’s ideas about earthquakes. Journal of Environ mental ve Science Education, 2(1), 14-19.
26. Martinez, Y. M. (2004). Does The K-W-L Reading Strategy Enhance Student Understanding in Honors High School Science Classroom?.(Unpublished masters thesis). Fullerton: California State University
27. MEB. (2018). Fen Bilimleri Dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. (07.05.2023) http://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx
28. Naylor, S. ve Keogh, B. (2013). Concept Cartoons: What Have We Learnt? Vol. 10. The Journal of Turkish Science Education
29. Izadkhah, Y. O., & Gibbs, L. (2015). A study of preschoolers' perceptions of earthquakes through drawing. International Journal of Disaster Risk Reduction, 14, 132-139. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2015.06.002
30. Oğuz, A. (2005). Surveying American and Turkish middle school students’ existing knowledge of earthquakes by using a systemic network. Unpublished doctoral dissertation, Ohio State University, USA.
31. Öcal, A. (2005). İlköğretim sosyal bilgiler dersinde deprem eğitiminin değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 169-184.
32. Özdemir, Ü., Ertürk, M., Güner, İ., ve Koca, M. K. (2002). İlköğretimde deprem ve depremin zararlarından korunma yollarının önemi. Doğu Coğrafya Dergisi, 7, 109-131
33. Özşahin U. E.(2009). Karikatürlerle Coğrafya Öğretimi. Marmara Coğrafya Dergisi, 20, 101-121.
34. Ross, K. E. K. & Schuell, T. (1993). Children’s beliefs about earthquakes. Science Education, 77(2), 191-205.
35. Santos-Reyes, J., Santos-Reyes, G., Gouzeva, T., & Velazquez-Martinez, D. (2017). Schoolchildren's earthquake knowledge, preparedness, and risk perception of a seismic-prone region of Mexico. Human and Ecological Risk Assessment: An International Journal, 23(3), 494-507. https://doi.org/10.1080/10807039.2016.1188368
36. Saka, A., Akdeniz, A. R., Bayrak, R. ve Asilsoy, Ö., (2006). Canlılarda enerji dönüşümü” ünitesinde karşılaşılan yanılgıların giderilmesinde kavram karikatürlerinin etkisi. VII. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi. Ankara.
37. Savaşcı-Açıkalın, F. ve Uludüz, H. (2013). Fifth grade elementary students' conceptions of earthquakes. Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching, 14(2),1-18.
38. Sharpe, J. ve Kelman, I. (2011). Improving the disaster-related component of secondary school geography education in England. International Research in Geographical and Environmental Education, 20(4), 327-343.
39. Sheppard, J. (2002). Research into the application of constructivist principles to science education through ıdentifying more ınclusive and motivating learning startegies. The Westfield Premier’s Education Scholarship.
40. Sözcü, U. ve Aydınözü, D. (2019). Doğal afet okuryazarlığı bağlamında öğretim programlarındaki afetlerle ilişkili kazanımların incelenmesi. Turkish Studies-Educational Sciences, 14(5), 2639-2652.
41. Şimşek, C. L. (2007). Children’s ideas about earthquakes. Journal of Environmental & Science Education, 2(1), 14-19
42. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (sixth). Pearson, Boston
43. Tsai, C.-C. (2001). Ideas About Earthquakes After Experiencing A Natural Disaster In Taiwan: An Analysis Of Students’ Worldviews. International Journal of Science Education, 23(10), 1007-1016