Türkiye’de Okul Öncesi Dönemde Dijital Medya Araştırmaları: 2014-2024 Yıllarına İlişkin Bir İnceleme

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de okul öncesi dönemde dijital medya ile ilgili 2014-2024 yılları arasında yapılmış araştırmaları bütüncül bir yaklaşımla inceleyerek bu araştırmaların; yıllara, araştırma türlerine, lisansüstü eğitim tezlerinin üniversitelere ve anabilim dallarına, yöntemsel özelliklerine, ele aldıkları bağımlı ve bağımsız değişkenlere göre dağılımlarını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen çalışmalar doküman incelemesi yöntemiyle incelenmiştir. Veri toplama sürecinde, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi, Google Scholar, DergiPark ve Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (ULAKBİM) çevrimiçi veritabanlarında “dijital medya” ve “okul öncesi dönem” temelli anahtar kelimeler kullanılarak tarama yapılmıştır. Araştırmaya, erişime açık ve Türkçe yayımlanmış 46 makale, 35 yüksek lisans tezi, 3 doktora tezi, 3 bildiri ve 2 uzmanlık tezi olmak üzere toplamda 89 çalışma dâhil edilmiştir. Çalışmalar, araştırmacılar tarafından geliştirilen "Dijital Medya Üzerine Çalışma İnceleme Formu” doğrultusunda belirlenen kriterlere göre incelenmiş; elde edilen veriler betimsel içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, dijital medya üzerine yapılmış çalışmaların en yoğun 2022 yılında (f=15), en az 2014 ve 2016 yılları arasında (f=4) yayımlanırken, büyük ölçüde makale formatında (f=46), en az ise uzmanlık tezi (f=2) şeklinde olduğu belirlenmiştir. Yöntemsel açıdan incelendiğinde, çalışmaların çoğunlukla nicel desenle (f=49) yürütüldüğü, karma desenin (f=17) ise görece daha az tercih edildiği ve örnek seçiminde en sık kolay ulaşılabilir örneklemenin (f=28) kullanıldığı görülmüştür. Hedef kitle açısından bakıldığında, çalışmaların çoğunlukla ebeveynlere (f=30) ve çocuklara (f=30) odaklandığı; en az da çocuk ve kardeşlerini (f=1) kapsayan çalışmaların yapıldığı saptanmıştır. Veri toplama araçları bakımından bahsi geçen çalışmalarda ölçeklerin (f=46) yaygın olarak kullanıldığı, gözlem yönteminin ise (f=7) daha sınırlı yer aldığı ortaya konmuştur. En sık kullanılan ölçeğin Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği (f=15), en az kullanılan ölçeklerin de Saldırganlık Yönelim Ölçeği ile Problem Çözme Becerileri Ölçeği olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, okul öncesi dönemde dijital medya kullanımının etkilerini daha kapsamlı bir biçimde ele alan, nitel ve karma desenlerle desteklenen, veri toplama araçları açısından çeşitlendirilmiş araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu doğrultuda, dijital medya kullanımına yönelik aile ve çocuk merkezli müdahale programlarının geliştirilmesi, bu programların etkililiğinin deneysel çalışmalarla değerlendirilmesi ve ayrıca Türkiye’nin farklı bölgelerinde yürütülecek araştırmalarla bölgesel gereksinimlerin belirlenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Okul öncesi dönem
• Dijital medya
• Sistematik derleme
• Medya kullanımı

Digital Media Research in the Preschool Period in Turkey: A Review of the Years 2014-2024

Öz

The purpose of this study is to examine research conducted in Turkey on digital media in the preschool period between 2014 and 2024 using a holistic approach, and to reveal the distribution of these studies according to year, research type, the universities and departments where graduate theses were completed, methodological characteristics, and the dependent and independent variables they addressed. To achieve this objective, studies identified through criterion sampling were analyzed using the document review method. During the data collection process, a search was conducted in the online databases of the Higher Education Council’s National Thesis Center, Google Scholar, DergiPark, and the National Academic Network and Information Center (ULAKBİM) using the keywords “digital media” and “preschool period.” A total of 89 studies were included in the research, comprising 46 open-access articles published in Turkish, 35 master’s theses, 3 doctoral dissertations, 3 conference papers, and 2 specialist theses. The studies were reviewed according to criteria established in the “Digital Media Study Review Form” developed by the researchers; the data obtained were analyzed using descriptive content analysis. The results of the study revealed that studies on digital media were published most frequently in 2022 (f=15) and least frequently between 2014 and 2016 (f=4); they were predominantly in the form of articles (f=46) and least frequently as specialist theses (f=2). From a methodological perspective, it was observed that the majority of the studies were conducted using a quantitative design (f=49), while mixed-methods designs (f=17) were relatively less common, and convenience sampling (f=28) was the most frequently used sampling method. In terms of the target audience, it was found that the studies mostly focused on parents (f=30) and children (f=30); the fewest studies (f=1) included both children and their siblings. In terms of data collection tools, it was revealed that scales (f=46) were widely used in the studies in question, while the observation method (f=7) was used to a more limited extent. It was concluded that the most frequently used scale was the Digital Game Addiction Tendency Scale (f=15), while the least frequently used scales were the Aggression Orientation Scale and the Problem-Solving Skills Scale. Based on these findings, there is a need for research that addresses the effects of digital media use in the preschool period more comprehensively, supported by qualitative and mixed-methods designs, and utilizing a variety of data collection tools. In this regard, it is recommended that family- and child-centered intervention programs targeting digital media use be developed, that the effectiveness of these programs be evaluated through experimental studies, and that regional needs be identified through research conducted in different regions of Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Preschool period
• Digital media
• Systematic review
• Media use

Kaynakça

1. Ahmetoğlu, E., Acar, İ. H., & Aral, N. (2017). Penn etkileşimli akran oyun ölçeği öğretmen formunun (PEAOÖ-Ö) uyarlama çalışması. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 104–119.
2. Alisinanoğlu, F., & Özbey, S., (2009). Anaokulu ve anasınıfı davranış ölçeğinin geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Mesleki Eğitim Dergisi, 4(1), 173–198.
3. Alper, İ. T. (2024). Okul öncesi dönemde dijital medya ve mobilleşme. İçinde I. F. Ata (Ed.), Mobil dönüşüm: Medya ve eğitim pratikleri (145–165). Eğitim Yayınevi.
4. American Academy of Pediatrics (2016). Media and young minds. Pediatrics, 138(5), e20162591. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2591
5. Anderson, D. R., & Subrahmanyam, K. (2017). Digital screen media and cognitive development. In S. L. Calvert & B. J. Wilson (Eds.), The Wiley handbook of children, adolescents, and media. Wiley-Blackwell.
6. Arslan, E., Bütün, P., Doğan, M., Dağ, H., Serdarzade, C. & Arıca, V. (2014). Çocukluk çağında bilgisayar ve internet kullanımı. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi, 4(3), 195–201. https://doi.org/10.5222/buchd.2014.195
7. Aşkın Bozkurt, B. (2023). İletişim teknolojileri çağında ebeveynlik pratikleri: Erken çocukluk döneminde medya kullanımı (Doktora tezi), Hacettepe Üniversitesi.
8. Atabay, E., & Albayrak, M. (2020). Okul öncesi dönem çocuklarına oyunlaştırma ile algoritma eğitimi verilmesi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 8(3), 856–868. https://doi.org/10.21923/jesd.672232

9. Bağatarhan, T. (2023). Okul öncesi dönem çocuklarında dijital oyun bağımlılık eğilimi ve problem davranışları, Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(5), 179-193. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1342294
10. Bakırcı, B. (2024). Okul öncesi dönem 48-72 aylık çocukların dijital medya ekranını problemli kullanımlarının ve sosyal becerilerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi.
11. Bastırmacı, Ş. (2022). 48-72 aylık çocukların annelerinin, ebeveynlik tutumları ile ebeveyn-çocuk medya aracılık rolleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), İstanbul Medipol Üniversitesi.
12. Bay, D. N. (2022). The perspective of preschool teachers on the use of digital technology. Southeast Asia Early Childhood Journal, 11(2), 87-111. https://doi.org/10.37134/saecj.vol11.2.6.2022
13. Bers, M. U. (2020). Coding as a playground: Programming and computational thinking in the early childhood classroom (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003022602
14. Bilgi, A. (2005). Bilgisayar oyunu oynayan ve oynamayan ilköğretim öğrencilerinin saldırganlık, depresyon ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), Marmara Üniversitesi.
15. Bronfenbrenner, U., & Morris, P. A. (2006). The Bioecological Model of Human Development. In R. M. Lerner & W. Damon (Eds.), Handbook of child psychology: Theoretical models of human development (6th ed.), (pp. 793–828). John Wiley & Sons.
16. Budak, K. S., & Işıkoğlu, N. (2022). Dijital oyun bağımlılık eğilimi ve ebeveyn rehberlik stratejileri ölçeklerinin geliştirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 55(3), 693–740. https://doi.org/10.30964/auebfd.939653
17. Cengiz Saltuk, M., & Erciyes, C. (2020). Okul öncesi çocuklarda teknoloji kullanımına ilişkin ebeveyn tutumlarına dair bir çalışma Yeni Medya Elektronik Dergi, 4(2), 106–120. https://izlik.org/JA23XD66PX.
18. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research methods in education (8th ed.). Routledge.
19. Cordes, C., & Miller, E. (2000). Fool's gold: A critical look at computers in childhood. Alliance for Childhood.
20. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). Sage.
21. Çalhan, C. (2023). Ebeveynlerin medya aracılık rolleri ile okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılık eğilimi arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi), Mardin Artuklu Üniversitesi.
22. Çiçek, E. N. (2024). Etkileşimli kitap okumanın 48-72 aylık çocukların erken okuryazarlık becerileri ve yürütücü işlevleri üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi), Bartın Üniversitesi.
23. Çorapçı, F., Aksan, N., Arslan-Yalçın, D., & Yağmurlu, B. (2010). Okul öncesi dönemde duygusal, davranışsal ve sosyal uyum taraması: Sosyal yetkinlik ve davranış değerlendirme-30 Ölçeği. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 17(2), 63-74.
24. Einarsdóttir, J. (2007). Research with children: Methodological and ethical challenges. European Early Childhood Education Research Journal, 15(2), 197–211. https://doi.org/10.1080/13502930701321477
25. Ergüleç, F., & Kiremit, R. F. (2019). Tablet bilgisayarların okul öncesi dönemde resim çiziminde kullanılması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(1), 17-36. https://doi.org/10.17244/eku.447167
26. Ergüney, M. (2017). İnternetin okul öncesi dönemdeki çocuklar üzerindeki etkileri hakkında bir araştırma. Ulak Bilge Dergisi, 5(17), 1917-1938. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-05-17-10
27. Erkol, Y., & Küçük, S. (2023). Çocuklarda problemli medya ve dijital oyun kullanımı: Hastaneye yatış deneyiminin etkisi ve hemşirelik yaklaşımları. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 4(1), 31–42.
28. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2015). How to design and evaluate research in education (9th ed.). McGraw-Hill.
29. Furuncu, C., & Öztürk, E. (2020). Problemli medya kullanım ölçeği Türkçe formunun geçerlik güvenirlik çalışması: Çocuklarda ekran bağımlılığı ölçeği ebeveyn formu. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(3), 535–566. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202043237
30. Gough, D., Oliver, S., & Thomas, J. (2012). An introduction to systematic reviews. Sage.
31. Gökçen, A. (2023). Çocukların ekran kullanım özellikleri, dijital oyun bağımlılık eğilimleri, sosyal yetkinlik ve davranış durumları ve ebeveyn rehberlik stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), Pamukkale Üniversitesi.
32. Gözen, G., Karakaş, N., Şahin, C., Özpoyraz, E., Altundal, M. ve Acar, I. H., (2021). Erken çocuklukta teknolojik cihazlar aracılığı ile öğrenme. (Çocuk Gelişim ve Öğrenme Çalışmaları Laboratuvarı), Özyeğin Üniversitesi.
33. Günüç, S., & Atli, S. (2018). 18-24 Aylık bebeklerde teknolojinin etkisine yönelik ebeveyn görüşleri. Addicta: The Turkish Journal on Addiction, 5(2), 205–226. https://doi.org/10.15805/addicta.2018.5.2.0047
34. Hinkley, T., Brown, H., Carson, V., & Teychenne, M. (2018). Cross-sectional associations of screen time and outdoor play with social skills in preschool children. PLoS ONE, 13(4), e0193700. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0193700
35. Hinkley, T., Salmon, J., Okely, A. D., Crawford, D., & Hesketh, K. (2012). Preschoolers’ physical activity, screen time, and compliance with recommendations. Medicine & Science in Sports & Exercise, 44(3), 458–465. https://doi.org/10.1249/MSS.0b013e318233763b
36. Hirsh-Pasek, K., Zosh, J. M., Golinkoff, R. M., Gray, J. H., Robb, M. B., & Kaufman, J. (2015). Putting education in “educational” apps: Lessons from the science of learning. Psychological Science in the Public Interest, 16(1), 3–34. https://doi.org/10.1177/1529100615569721
37. Holloway, D., Green, L. & Stevenson, K. (2015). Digitods: Toddlers, touch screens and Australian family life. M/C Journal, 18(5). https://doi.org/10.5204/mcj.1024
38. Hu, Y. X., Xing, B., Wang, H. J., Hania, A., & Wang, Z. D. (2023). Screen time and children: the relationship between preschool children’s household screen media experience and executive functioning. Open Journal of Social Sciences, 11, 470-485. https://doi.org/10.4236/jss.2023.116031
39. Huffstetter, M., King, J. R., Onwuegbuzie, A. J., Schneider, J. J., & Powell-Smith, K. A. (2010). Effects of a computer-based early reading program on the early reading and oral language skills of at-risk preschool children. Journal of Education for Students Placed at Risk (JESPAR), 15(4), 279–298. https://doi.org/10.1080/10824669.2010.532415
40. Işıkoğlu Erdoğan, N. (2019). Dijital oyun popüler mi? Ebeveynlerin çocukları için oyun tercihlerinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 46(46), 1–17. https://doi.org/10.9779/pauefd.446654
41. Işıkoğlu, N., & Ergenekon, E. (2021). Bebeklerin teknolojik araçları kullanmalarıyla ilgili anne görüşleri. Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 54(1), 117-140. https://doi.org/10.30964/auebfd.767338
42. İnci, M. A., & Kandır, A. (2017). Okul öncesi eğitimde dijital teknolojinin kullanımıyla ilgili bilimsel çalışmaların değerlendirilmesi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 1705–1724. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.335370
43. Jogezai, N. A., Koroleva, D., & Baloch, F. A. (2023). Teachers’ digital competence in the post COVID-19 era: The effects of digital nativeness, and digital leadership capital. Contemporary Educational Technology, 15(4), ep466. https://doi.org/10.30935/cedtech/13620
44. Kara, D. (2023). Okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı eğilimleri ile akran oyun davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), Bursa Uludağ Üniversitesi.
45. Kaynak, K. B., Kan, A., & Kurtulmuş, Z. (2016). 36-72 aylık çocuklara yönelik "saldırganlık yönelim ölçeği" geliştirme çalışması. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(3), 1457–1474. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9385
46. Kelekçi Olgun, M. (2017). Okul öncesi dönemde dijital yolla sanat eğitimini destekleyen örnek bir çalışma. Beykoz Akademi Dergisi, 5(2), 123–133. https://doi.org/10.14514/BYK.m.21478082.2017.5/2.123-133
47. Kılıç, A. O. (2017). 1-60 ay arası çocuklarda mobil medya cihazı kullanımı (Uzmanlık tezi), Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi.
48. Kılınç, S. (2015). Okul öncesi çağındaki çocukların teknoloji kullanımı hakkında ebeveyn görüşlerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), Dumlupınar Üniversitesi.
49. Lerner, C., & Barr, R. (2014). Screen sense: Setting the record straight. Zero to Three, 35(4), 1–10.
50. Lissak, G. (2018). Adverse physiological and psychological effects of screen time on children and adolescents: Literature review and case study. Environmental Research, 164, 149–157. https://doi.org/10.1016/j.envres.2018.01.015
51. Livingstone, S., & Blum-Ross, A. (2020). Parenting for a digital future: How hopes and fears about technology shape children’s lives. Oxford University Press.
52. Madigan, S., Browne, D., Racine, N., Mori, C., & Tough, S. (2019). Association between screen time and children’s performance on a developmental screening test. JAMA Pediatrics, 173(3), 244–250. https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2018.5056
53. Mansız, A. S., & Kolburan, G. (2022). Di̇ji̇tal oyunlar i̇le şiddet ve saldırganlık arasındaki ilişki. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(83), 1389–1407. https://doi.org/10.17755/esosder.842442
54. Merdin, E. (2023). Türkiye’de erken çocukluk döneminde dijital medya kullanımı ile ilgili gerçekleştirilmiş lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 114, 8092–8098. https://doi.org/10.29228/sssj.71556
55. Millî Eğitim Bakanlığı (2013). Okul öncesi eğitimi programı. Millî Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü.
56. Nikken, P., & Schols, M. (2015). How and why parents guide the media use of young children. Journal of Child and Family Studies, 24(11), 3423–3435. https://doi.org/10.1007/s10826-015-0144-4
57. OECD (2025). How’s life for children in the digital age?. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/0854b900-en.
58. Oğuz, V., & Köksal Akyol, A. (2014). Problem çözme becerisi ölçeği (PÇBÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 105–122. https://doi.org/10.14812/cufej.2015.006
59. Omrak, C. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarının bağlanma örüntüleri ve duygu düzenleme becerilerinin teknoloji kullanımıyla ilişkisi (Yüksek lisans tezi), Maltepe Üniversitesi.
60. Oral Paksoy, S. A., & Arslan, E. (2021). Okul öncesi dönem çocuklarının televizyon izleme ve bilgisayar oynama sürelerinin görsel-motor entegrasyonu açısından incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 379–390. https://doi.org/10.21666/muefd.714669
61. Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD] (2023). Empowering young children in the digital age. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/50967622-en.
62. Ömeroğlu, E., Büyüköztürk, Ş., Aydoğan, Y., Çakan, M., Kılıç Çakmak, E., Özyürek, A., Gültekin Akduman, G., Günündi,
63. Y., Kutlu, Ö., Çoban, A., Yurt, Ö., Koğar, H., & Karayol, S. (2014). Okul öncesi sosyal beceri değerlendirme ölçeği öğretmen formunun geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik analizleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 3(8), 37–46.
64. Öner, D. (2020). Erken çocukluk döneminde teknoloji kullanımı ve dijital oyunlar: okul öncesi öğretmen görüşlerinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(14), 138–154. https://doi.org/10.29129/inujgse.715044
65. Özdemir Ürün, B. C., & Oğuz Atıcı, V. (2022). Okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyunlara ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Pearson Journal of Social Sciences & Humanities, 7(17), 38–54. https://doi.org/10.46872/pj.439
66. Özgörü, H., Tutar, Ş., & Şensoy, Ö. (2024). Ebeveynlerin gözünden çocuklarının problemli medya kullanımı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(4), 620–629. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1490099
67. Özkan, A. (2016). Dijital medya ve sosyalleşme: sosyalleşmenin yeni boyutları (Doktora tezi), Sakarya Üniversitesi.
68. Özkan, B. (2017). Anne görüşlerine göre 5-6 yaş çocukların bilgisayar/tablet kullanım düzeyleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(54), 390–399. https://doi.org/10.16992/ASOS.12893
69. Öztürk, B. G. (2021). Okul öncesi dönem çocuklarının sosyal beceri ve problem davranışları ile teknolojik cihaz kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), Gazi Üniversitesi.
70. Panjeti-Madan, V. N., & Ranganathan, P. (2023). Impact of screen time on children’s development: Cognitive, language, physical, and social and emotional domains. Multimodal Technologies and Interaction, 7(5), 52. https://doi.org/10.3390/mti7050052
71. Patton, M. (2015). Qualitative research and evaluation methods (4th ed.) Sage.
72. Paudel, S., Jancey, J., Subedi, N., & Leavy, J. (2017). Correlates of mobile screen media use among children aged 0–8: A systematic review. BMJ Open, 7, e014585. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2016-014585
73. Petticrew, M., & Roberts, H. (2006). Systematic reviews in the social sciences: A practical guide. Blackwell.
74. Piaget, J. (1964). Cognitive development in children: Piaget development and learning. Journal of Research in Science Teaching, 2(3), 176–186. http://dx.doi.org/10.1002/tea.3660020306
75. Plowman, L. & Stephen, C. (2014). Digital play. In L. Brooker, M. Blaise, & S. Edwards (Eds.), The SAGE handbook of play and learning in early childhood (pp. 330–341). Sage.
76. Plowman, L., McPake, J. & Stephen, C. (2012) Extending opportunities for learning: The role of digital media in early education. In S. Suggate & E. Reese (Eds.), Contemporary debates in child development and education (pp. 95–104). Routledge.
77. Radesky, J. S., & Christakis, D. A. (2016). Increased screen time: Implications for early childhood development and behavior. Pediatric Clinics of North America, 63(5), 827–839. https://doi.org/10.1016/j.pcl.2016.06.006
78. Rideout, V. (2017). The common sense census: Media use by kids age zero to eight in America, a common sense media research Study. Inter-university Consortium for Political and Social Research. https://doi.org/10.3886/ICPSR37491.v2
79. Rosen, L. D., Lim, A. F., Felt, J., Carrier, L. M., Cheever, N. A., Lara-Ruiz, J. M., & Rokkum, J. (2014). Media and technology use predicts ill-being among children, preteens and teenagers independent of the negative health impacts of exercise and eating habits. Computers in Human Behavior, 35, 364–375. http://dx.doi.org/10.1016/j.chb.2014.01.036
80. Sabuncu, F. H., Çukurbaşı Çalışır, E., Genç, G., & Özarslan, Y. (2023). Türkiye’de eğitim teknolojileri araştırmalarındaki eğilimler. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 51, 26–36. https://doi.org/10.5152/AUJKKEF.2023.22162
81. Seferoğlu, S. S. & Akbıyık, C. (2009). Bilgisayar öğretmenlerinin bakış açısıyla yönetici ve öğretmen beklentileri. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 497–514.
82. Stamatios, P. (2022). Can preschoolers learn computational thinking and coding skills with scratchjr? A systematic literature review. International Journal of Educational Reform, 33(1), 28–61. https://doi.org/10.1177/10567879221076077
83. Şahin, B. (2022). Okul öncesi dönem çocuklarının sosyal becerilerinin dijital oyun oynama özelliklerine göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi), Maltepe Üniversitesi.
84. Şahin, C., & Korkmaz, Ö. (2011). İnternet bağımlılığı ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 101–115.
85. Şahin, M. C., Taş, I., Oğul, İ. G. Çilingir, E. & Keleş, O. (2015). Tablet bilgisayarların okul öncesi eğitimde destek materyali olarak kullanılmasının incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 335–348. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2015.15.2-5000161327
86. Şen, M., Demir, E., Teke, N., & Yılmaz, A. (2020). Erken çocukluk ebeveyn medya aracılık ölçeği geliştirme çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 228–265. https://doi.org/10.21764/maeuefd.646852
87. Şimşek, Z. C., Canbeldek, M., & Işıkoğlu, N. (2023). Ebeveynlerin pandemi sürecinde dijital ebeveynlik uygulamalarına yönelik deneyimleri. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 55, 250–271. https://doi.org/10.53444/deubefd.1221315
88. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson.
89. Toksoy, K. (2018). Dijital medyanın 18 ay–3 yaş arasındaki çocukların gelişimine etkisi (Uzmanlık tezi), Gazi Üniversitesi Hastanesi.
90. Toran, M., Ulusoy, Z., Aydın, B., Deveci, T., & Akbulut, A. (2016). Çocukların dijital oyun kullanımına ilişkin annelerin görüşlerinin değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2263–2278.
91. Tosuntaş, Ş. B., Emirtekin, E., & Süral, İ. (2019). Eğitim ve öğretim teknolojileri konusunda yapılan tezlerin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 9(1), 85–93.
92. Tutkun, O. (2021). Internet access, use and sharing levels among students during the teaching learning process. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 10(3), 152–160.
93. Ünsal, A. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarının duygusal zekâsı ve dijital oyun bağımlılıklarının incelenmesi (Yüksek lisans tezi), Gazi Üniversitesi.
94. Üstündağ, A. (2019). 4-6 yaş arası çocuklar tarafından tercih edilen dijital oyunlar. ÇKÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 1–19. https://izlik.org/JA77EX38RG
95. Veldman, S. L. C., Altenburg, T. M., Chinapaw, M. J. M., & Gubbels, J. S. (2023). Correlates of screen time in the early years (0–5 years): A systematic review. Preventive Medicine Reports, 33(1), 102214. https://doi.org/10.1016/j.pmedr.2023.102214
96. Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118-144. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003
97. Werling, A. M., Kuzhippallil, S., Emery, S., Walitza, S., & Drechsler, R. (2021). Problematic use of digital media in children and adolescents with a diagnosis of attention-deficit/hyperactivity disorder compared to controls: A meta-analysis. Journal of Behavioral Addictions, 11(2), 1–15. https://doi.org/10.1556/2006.2022.00007
98. Yazıcı, E., Keskin, H. K. & Gelişli, Y. (2022). Covid-19 pandemisinde uzaktan eğitim: okul öncesi öğretmenlerinin sürece ilişkin görüşleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(2), 1371–1408. https://doi.org/10.17152/gefad.1120321
99. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.
100. Yıldırım, İ. (2021). Sosyal medya, dijital bağımlılık ve siber zorbalık ekseninde değişen aile ilişkileri üzerine bir değerlendirme. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(5), 1237–1258. https://doi.org/10.18506/anemon.892144
101. Yıldız, K. H., & Akyel, Y. (2024). Okul öncesi dönem çocukları ve ilkokul öğrencilerinin teknoloji kullanım düzeylerinin incelenmesi. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 7(5), 354–372. https://doi.org/10.26677/TR1010.2024.1397
102. Yılmaz, D., & Güney, R. (2021). Medyanın çocuklar üzerindeki etkileri ve kullanımına ilişkin öneriler. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(4), 486–494. https://doi.org/10.46483/deuhfed.829839
103. Yılmaz, K. (2024). Okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı ve iletişim becerilerinde annelerinin sosyal medya bağımlılıklarının aracı rolü (Yüksek lisans tezi), Marmara Üniversitesi.
104. Yiğit, E. & Günüç, S. (2020). Çocukların dijital oyun bağımlılığına göre aile profillerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 144–174. https://doi.org/10.33711/yyuefd.691498