MESLEK LİSELERİNDE DİSİPLİN SORUNLARI, NEDENLERİ VE ÇÖZÜMÜ: BİR DURUM ANALİZİ

Öz

Bu araştırma meslek liselerinde yaşanan öğrenci kaynaklı disiplin sorunlarının neler olduğunu, bunların nedenlerini ve çözümü konusunda nelerin yapılabileceğini, öğretmen görüşlerine dayalı olarak belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma grubu, Mersin ili merkez ilçelerindeki meslek liselerinde görev yapan 269 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler Güner’in (2009) geliştirdiği "Öğretmenlerin Disiplin Anlayışları ve Disiplin Uygulamaları" veri toplama aracıyla elde edilmiş, betimsel istatistikler, t-testi ve ANOVA test teknikleri ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, meslek lisesi öğretmenleri, dersi dinlememe, derste izinsiz konuşma ve derslere ilgisizliği öncelikli disiplin sorunları olarak görmektedirler. Disiplini bozan davranışların nedenleri olarak, TV ve internetteki olumsuz örnekler, öğrencilerin gelişim özellikleri ve aile içi problemler gösterilmiştir. Öğretmenler disiplin problemlerini çözmek amacıyla genellikle, öğrenci aileleriyle iletişim kurmakta, öğrencilerin olumlu davranışlarını çoğaltıcı olumlu geribildirimler vermekte ve öğrencilerin sosyal faaliyetlere katılımını desteklemektedir. Cinsiyet, öğretmenlik alanı, kıdem değişkenleri görüşler üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmazken, okuldaki görev süresi ve disiplin kurulunda görev alma değişkenlerine göre görüşler anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Okulda disiplin
• meslek lisesi
• öğretmenler

DISCIPLINE PROBLEMS IN VOCATIONAL HIGH SCHOOL, CAUSES AND SOLUTIONS: A CASE STUDY

Öz

This study aims to determine discipline problems resulted from students at the vocational schools and the solution to these problems by being based on perceptions of teachers at vocational high school according to variables like gender, seniority, tenure in the current school, being a member of discipline board and field of teaching. The study group consists of 269 teachers at the vocational high schools in Mersin. The data was collected via "Teachers’ Perceptions of Discipline and Practice of Discipline" scale, developed by Güner (2009). In analysis of data, descriptive statistics, t-test and ANOVA were used. According to findings, vocational high school teachers have regarded students’ behaviors like not listening to lectures, talking without permission and indifference to course as primary disciplinary problems. Many negative samples on TV and internet, developmental characteristics of students and family problems are regarded as reasons for behavior disrupting discipline In order to solve these discipline problems, teachers communicate with students' families, and give feedback to stimulate positive behaviors of students, supportstudents to participate in social activities. While there is no statistically significant difference among perceptions of teachers according to variables like gender, field of teaching, seniority, there is a statistically significant difference among perceptions of teachers according to variableslikethe tenurein the current school, being a member ofdiscipline board.

Anahtar Kelimeler

• Discipline in the school
• vocational school
• teachers

Kaynakça

1. Althusser, L. (1991). İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları. Çev: Y. Alp, M. Özışık, İstanbul: İletişim Yayınları.
2. Apple, M. W. (2006). Eğitim ve iktidar. Çev: E. Bulut, İstanbul: Kalkedon Yayınları.
3. Atcı, A. (2004). İlköğretim 1. kademe öğretmenlerinin sınıf içi problem davranışlara yönelik müdahalelerinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
4. Atıcı, M. (2006). İlköğretim öğrencilerinin davranış problemleriyle baş etme konusunda öğretmen-psikolojik danışman işbirliğine ilişkin görüşlerin karşılaştırılması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 25, 55- 65.
5. Ball, S. J. (1993). Education policy, power relations and teachers' work. British Journal of Educational Studies, 41 (2), 106-121.
6. Ball, S. J. 1997. Good school/bad school: paradox and fabrication. British Journal of Sociology of Education, 18 (3) 317-336.
7. Bernstein, B. (1990). The Sutructuring of pedagogic discourse. Class, codes and control. Routlege. London and Newyork.
8. Bilir, A., Kuru, S., ve Tezcan, F. (2007). Muğla ili ortaöğretim okullarında disiplin uygulamalarına ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 21-35.

9. Bourdieu, P. (1984). Classes and classifications. In Distinctions:A Social Critique of the Judgment of Taste. Conclusion. Harvard University Press.
10. Bourdieu, P. (1986). The Forms of capital. Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education. In Richardson (Ed.), New York: Greenwood.
11. Burden, P. E. (1995). Classroom management and discipline. Methods to facilitate Cooperation and Instraction. USA: Longman Publishers.
12. Eren, E. (2006). Yönetim ve organizasyon (çağdaş ve küresel yaklaşımlar). İstanbul: Beta Yayınevi.
13. Freire, P. (2008). Ezilenlerin pedagojisi. Çev: D. Hattatoğlu ve E. Özbek, Ankara: Ayrıntı Yayınları.
14. Goodman, J. F. (2007). School discipline, buy-in and belief. Ethics and Education,2 (1), 3- 23.
15. Güner, Ü. (2009). Meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerin disiplin anlayışları ve disiplin uygulamaları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
16. Ilgar, L. (2005). Eğitim yönetimi, okul yönetimi, sınıf yönetimi (3. Baskı). İstanbul: Beta Yayınları
17. Johnson, J. (2002). Do communities want smaller schools? Educational Leadership, 59 (5), 42-48.
18. Karakütük, K., Tunç, B., Bülbül, T., Özdem, G., Taşdan, M., Çelikkaleli, Ö., ve Bayram, A. (2012). Türkiye'de genel ortaöğretim okullarının büyüklüğüne göre fiziksel koşulların yeterliği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 45 (2), 183-204.
19. Karakütük, K., Tunç, B., Bülbül, T., Özdem, G., Taşdan, M., Çelikkaleli, Ö., ve Bayram, A. (2014). Examining the relationship between school size and school climate in public high schools, (Genel ortaöğretim okullarının büyüklüğü ile okul iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 39 (171), 304-316.
20. Kilimci, S. (2009). Teachers’ perceptions on corporal punishment as a method of discipline in elementary schools. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2 (8), 242- 251.
21. Klonsky, M. (2002). How smaller schools prevent school violence. Educational Leadership,59 (5), 65-72.
22. Kök, M. (2007).Ortaöğretim kurumlarındaki öğretmen, rehber öğretmen ve yöneticilerinin ortaöğretim kurumları ödül ve disiplin yönetmeliğindeki ceza gerektiren davranışlar ile cezalara ilişkin görüşleri. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
23. Lee, V. E., & Burkam, D. T. (2003). Dropping out of high school: the role of school organization and structure. American Educational Research Journal,40 (2), 353- 393.
24. Maya, İ. (2004). Mesleki-teknik liselerde istenmeyen öğrenci davranışlarına gösterilen öğretmen tepkileri. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı 6-9 Temmuz 2004 İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Malatya.
25. Pittman, R. B.,& Haughwout, P. (1987). Influence of high school size on dropout rate. Educational Evaluation and Policy Analysis, 9 (4), 337-343.
26. Raby, R. (2012). School Rules. Obedience, discipline and elusive democracy. University of Toronto Pres. Canada.
27. Sarıtaş M. (2003). Sınıf yönetimi ve disiplinle ilgili kurallar geliştirme. Sınıf yönetiminde yeni yaklaşımlar (Edt. Küçükahmet, L.). 3. Baskı, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
28. Sarpkaya, P. (2007). Yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilere göre resmi liselerdeki öğrenci disiplin sorunlarının nedenleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 (22), 110-121.
29. Siyez, D. M. (2009). Liselerde görev yapan öğretmenlerin istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik algıları ve tepkileri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25 (1), 67-80.
30. Tauber, R. T. (2007). Clasroom Management: Sound theory and effective pratice. Greenwood Publishing Group, Westport.
31. Thrupp, M. (1998). Exploring the politics of blame: School inspection and its contestation in New Zelland and England. Comparative Education, 34 (2), 195-209.
32. Van Houtte, M.,& Stevens, P. A. J. (2008). Sense of futility the missing link between track position and self-reported school misconduct. Youth and Society, 2, 245-264.
33. Ward, C. M. (1998). Student discipline and alleviating criminal behavior in the inner City. The Urban Review, 30 (1), 29-48.