TR
EN
Lise Öğrencilerinin Akran Zorbalığına Maruz Kalma Düzeylerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi
Öz
Zorbalık dünya çapında yaygın bir sorundur ve büyük ölçekli araştırmalar çocukların yaklaşık %25'inin okulda zorbalığa uğradığını bildirmektedir. Zorbalık davranışı ülke çapında eğitimciler için önemli bir sosyal ve sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Okul zorbalığı ile ilgili çok fazla söylem olmasına rağmen, önceki çalışmalar birey, ebeveyn ve öğretmen değişkenleri gibi faktörlerin yordayıcı etkisini açıklamada sınırlıdır. Okul sisteminin paydaşları olan aile, öğretmen ve öğrencilerle ilgili faktörlerin akran zorbalığı ile ilişkisinin anlaşılması bu konuda alınması gereken önlemlere ışık tutması açısından önemlidir. Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinde aile (sosyoekonomik statü ve sosyal destek), öğretmen (sınıf içi disiplin, öğretmen desteği, öğretmen dönütü ve öğretmen ilgisi) ve öğrenci (dayanıklılık, hedef yönelimi ve rekabetçilik) faktörlerinin akran zorbalığı ile ilişkilerini incelemek ve bu faktörlerin akran zorbalığına maruz kalma düzeylerini ne kadar yordadığını ortaya koymaktır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu çalışmanın verileri PISA uygulamasından alınmıştır. Hiyerarşik regresyon analizinin kullanıldığı çalışmaya 6368 lise öğrencinin verileri dâhil edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, ailenin sosyal desteği zorbalığa maruz kalmanın en önemli yordayıcısıdır. Sosyoekonomik statü ile zorbalığa maruz kalma arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Sınıf içi disiplini iyi sağlayan, öğrencilerine destek veren ve öğrencisiyle ilgilenen öğretmenlerin sınıflarında daha az zorbalık davranışı görülmektedir. Dayanıklılık düzeyi yüksek öğrenciler zorbalığa daha az maruz kalmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allen, K. P. (2010). Classroom management, bullying, and teacher practices. Professional Educator, 34(1), 1-15.
- Andreou, E., Vlachou, A., & Didaskalou, E. (2005). The roles of selfefficacy, peer interactions and attitudes in bully-victim incidents: implications for intervention policy-practices. School Psychology International, 26, 545–562. https://doi.org/10.1177/0143034305060789
- Arastaman, G., & Balci, A. (2013). Investigation of high school students' resiliency perception in terms of some variables. Educational Sciences: Theory and Practice, 13(2), 922-928.
- Argyrous, G. (1997). Statistics for social research (1. baskı). MacMillan Education: Melbourne.
- Arıkan, S., Özer, F., Şeker, V., & Ertaş, G. (2020). The importance of sample weights and plausible values in large-scale assessments. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 11(1), 43-60. https://doi.org/10.21031/epod.602765
- Arseneault, L., Bowes, L., & Shakoor, S. (2010). Bullying victimization in youths and mental health problems:‘Much ado about nothing’?. Psychological Medicine, 40(5), 717-729.
- Ayas, T., & Pişkin, M. (2011). Lise öğrencileri arasındaki zorbalık olaylarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü bakımından incelenmesi. İlköğretim Online, 10(2), 550-568.
- Aypay, A., Durmuş, E., & Aybek, E. C. (2016). Akran zorbalığı, okul tükenmişliği ve ebeveyn izlemesi arasındaki ilişki. Journal of International Social Research, 9(43), 1389-1396. https://doi.org/10.17719/jisr.20164317709
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
23 Mart 2022
Gönderilme Tarihi
2 Kasım 2020
Kabul Tarihi
17 Şubat 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 22 Sayı: 1
APA
Süzük, E., & Akınci, T. (2022). Lise Öğrencilerinin Akran Zorbalığına Maruz Kalma Düzeylerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 62-79. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022..-819947
AMA
1.Süzük E, Akınci T. Lise Öğrencilerinin Akran Zorbalığına Maruz Kalma Düzeylerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi. BAİBÜEFD. 2022;22(1):62-79. doi:10.17240/aibuefd.2022.-819947
Chicago
Süzük, Erol, ve Tuncay Akınci. 2022. “Lise Öğrencilerinin Akran Zorbalığına Maruz Kalma Düzeylerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22 (1): 62-79. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022. -819947.
EndNote
Süzük E, Akınci T (01 Mart 2022) Lise Öğrencilerinin Akran Zorbalığına Maruz Kalma Düzeylerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22 1 62–79.
IEEE
[1]E. Süzük ve T. Akınci, “Lise Öğrencilerinin Akran Zorbalığına Maruz Kalma Düzeylerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi”, BAİBÜEFD, c. 22, sy 1, ss. 62–79, Mar. 2022, doi: 10.17240/aibuefd.2022..-819947.
ISNAD
Süzük, Erol - Akınci, Tuncay. “Lise Öğrencilerinin Akran Zorbalığına Maruz Kalma Düzeylerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22/1 (01 Mart 2022): 62-79. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022. -819947.
JAMA
1.Süzük E, Akınci T. Lise Öğrencilerinin Akran Zorbalığına Maruz Kalma Düzeylerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi. BAİBÜEFD. 2022;22:62–79.
MLA
Süzük, Erol, ve Tuncay Akınci. “Lise Öğrencilerinin Akran Zorbalığına Maruz Kalma Düzeylerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 22, sy 1, Mart 2022, ss. 62-79, doi:10.17240/aibuefd.2022. -819947.
Vancouver
1.Erol Süzük, Tuncay Akınci. Lise Öğrencilerinin Akran Zorbalığına Maruz Kalma Düzeylerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi. BAİBÜEFD. 01 Mart 2022;22(1):62-79. doi:10.17240/aibuefd.2022. -819947
Cited By
Ergenlerin Akran Zorbalığı Algıları ile Öğretmenlerin Akran Zorbalığına İlişkin Tutumlarının İncelenmesi
MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.33206/mjss.1159316