ARAZİ ÖRTÜSÜ DEĞİŞİMİNİN MODELLENMESİ: KARABURUN YARIMADASI ÖRNEĞİ

Öz

Yaşadığımız çevrede, ihtiyaçların karşılanabilmesi için insan ve doğa arasında sürekli bir etkileşimin olması kaçınılmaz bir durumdur. Bu etkileşim çerçevesinde kritik nokta, insan ve doğa arasındaki koruma ve kullanma dengesinin sağlanmasıdır. Doğa ile uyumlu, sürdürülebilir bir dengenin kurulabilmesi doğru planlama kararlarının verilmesi ile mümkündür. Çevrenin süreç içerisinde geçirdiği değişimi, bu değişimin sebeplerini ve ortaya çıkardığı sonuçları irdelemek planlama çalışmalarında daha doğru kararların vermesine büyük katkı sağlayacaktır. Bu çalışma kapsamında Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama teknolojileri (UA) kullanılarak Karaburun yarımadası arazi örtüsünün 2000, 2009 ve 2018 yıllarında gösterdiği karakteristik özellikler sınıflandırılmıştır. Arazi örtüsü sınıfları Coordination of Information on the Environment (CORINE) sınıflaması ve literatürdeki çalışmalar referans alınarak; Sulak Alanlar, Su Yüzeyleri, Maki Formasyonu, Frigana Formasyonu, Diğer Ormanlar, Tarım Alanları, Az ya da Hiç Bitki Örtüsü İçermeyen Açık Alanlar, Yapay Yüzeyler olmak üzere 8 ayrı sınıfta değerlendirilmiştir. Sınıflandırma çalışmaları kapsamında kontrollü sınıflandırma tekniklerinden Maximum Likelihood algoritması kullanılmıştır. Sınıflandırma sonrası elde edilen haritalara, 2000-2009 ve 2009-2018 yılları için değişim analizleri uygulanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kontrollü Sınıflandırma,Arazi Örtüsü Değişim Analizi,UA,CBS

Kaynakça

1. Çölkesen, İ., ve Kavzoğlu, T. (2009). İyileştirilmiş Karar Ağaçları İle Uydu Görüntülerinin Sınıflandırılması. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı. Ankara.
2. Erdoğan N., Nurlu, E. & Erdem, Ü. (2010), Karaburun Yarımadası Örneğinde Alan Kullanım Değişimlerinin CLUE-S Yaklaşımı ile Modellenmesi, I. Ulusal Planlamada Sayısal Modeller Sempozyumu. Bildiriler Kitabı, 265- 278, İstanbul.
3. Erdoğan, N. (2011), İzmir İli Örneğinde Peyzaj Değişim Senaryolarına Yönelik Modelleme Yaklaşımı: CLUE-S. Doktora tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
4. Kalafatçıoğlu, A. (1961). Karaburun Yarımadasının Jeolojisi, Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara
5. Kayman, Ö. (2015). Spektral indekslerin arazi örtüsü/kullanımı sınıflandırmasına etkisi: İstanbul, Beylikdüzü ilçesi arazi kullanımı değişimi, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
6. Malkan, İ., E. (2000). Uzaktan algılama yöntemleri ile Köyceğiz bölgesindeki sığla ormanlarının değişim analizi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
7. Nurlu, E., Erdem, Ü., Güvensen, A. ve Erdoğan, N., 2009, CORINE Standartlarına Göre Karaburun Yarımadası Örneğinde Alan Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişiminin Saptanması Üzerine Araştırma, Proje Raporu (yayınlanmamış), E.Ü. Bilimsel Araştırma Fonu, Proje No: 2005ÇSUM-005, İzmir, 55s (yayınlanmamış).
8. Sarıçam, S.,Y. (2007). İzmir il bütününde biyosfer rezerv alanları ve saptanması üzerine araştırmalar “Karaburun Yarımadası örneği”, Doktora Tezi, E.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı.

9. Sunar, F., Özkan, C., OK, A. Ö., Osmanoğlu, B., Uça Avcı, D. ve Berberoğlu, S. (2017). Dijital görüntü işleme. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Basımevi.
10. Turner, M.G. & Ruscher, C.L. Changes in landscape patterns in Georgia, USA. Landscape Ecology vol. 1 no. 4 pp 241-251 (1988)
11. Veryeri, N. (2006). İzmir Körfezi Karaburun Yarımadası’nda Akdeniz Foku habitat biyoçeşitlilik analizi. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü