Practices of Preschool Teachers to Support the Social-Emotional and Cognitive Development of Immigrant Children

Öz

Children with migration experience may have many social and cognitive difficulties. They need to receive qualified education in order to overcome these difficulties, to adapt to their environment and to minimize the risks in their development. In multicultural educational environments where immigrant children live, the practices of preschool teachers are important. This study focuses on how teachers support the social-emotional and cognitive development of immigrant children, which are the areas where they experience the most difficulties. The purpose of this study is to examine the practices of preschool teachers to support the social-emotional and cognitive development of immigrant children in their classrooms. This study was designed with a case study, one of the qualitative research methods. The study group consists of 10 preschool teachers and 27 immigrant children, aged 4 to 6 in their classrooms. The data was obtained through observation and semi-structured interviews. Observations were carried out in each classroom at five different times for approximately 60 minutes. Additionally, individual semi-structured interviews were conducted with the teachers. Data obtained from observation and interview records were analyzed using descriptive analysis. As a result of the study, it has been determined that teachers play the roles of facilitator, standard-setter/evaluator and coach in order to support children's social-emotional skills while they carry out practices in the roles of facilitator, subject expert, standard-setter/evaluator and coach in order to support their cognitive skills. This study confirms that teachers provide immigrant children with a variety of opportunities to support their social-emotional and cognitive development.

Anahtar Kelimeler

• cognitive development
• early childhood
• immigrant children
• teacher practices
• social-emotional developmet

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Göçmen Çocukların Sosyal-Duygusal ve Bilişsel Gelişimlerini Desteklemeye Yönelik Uygulamaları

Öz

Göç deneyimine sahip olan çocuklar sosyal ve bilişsel yönden birçok zorluk yaşamaktadırlar. Bu zorlukların üstesinden gelebilmeleri, çevrelerine uyum sağlayabilmeleri ve gelişimlerinde sahip oldukları risklerin en aza indirilebilmesi için nitelikli bir eğitim almaları gerekmektedir. Göçmen çocukların bulunduğu çokkültürlü eğitim ortamlarında okul öncesi öğretmenlerinin yaptığı uygulamalar önemlidir. Bu çalışma, göçmen çocukların en çok zorluk yaşadıkları alanlardan olan sosyal-duygusal ve bilişsel gelişimlerinin öğretmenler tarafından nasıl desteklendiğine odaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin sınıflarında bulunan göçmen çocukların sosyal-duygusal ve bilişsel gelişimlerini desteklemeye yönelik uygulamalarını incelemektir. Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Çalışma grubu okul öncesi kurumuna devam eden 4-6 yaş arasındaki 10 okul öncesi öğretmeni ve sınıflarındaki 27 göçmen çocuktan oluşmaktadır. Araştırmanın verileri gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Gözlemler her bir sınıfta beş farklı zamanda yaklaşık 60 dakikalık süreler boyunca gerçekleştirilmiştir. Ayrıca öğretmenler ile bireysel yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Gözlem ve görüşme kayıtlarından elde edilen veriler betimsel analiz kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda öğretmenlerin, çocukların sosyal-duygusal becerilerini destekleyebilmek için kolaylaştırıcı, değerlendirici ve koç rollerinde; bilişsel becerilerini destekleyebilmek için kolaylaştırıcı, konu uzmanı, değerlendirici ve koç rollerinde uygulamalar gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Bu çalışma, öğretmenlerin göçmen çocukların sosyal-duygusal ve bilişsel olarak desteklenmesi için onlara çeşitli fırsatlar sunduğunu doğrulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• bilişsel gelişim
• göçmen çocuk
• okul öncesi
• öğretmen uygulamaları
• sosyal-duygusal gelişim

Kaynakça

1. Aboud, F. E., Tredoux, C., Tropp, L. R., Brown, C. S., Niens, U., Noor, N. M., & Una Global Evaluation Group. (2012).
2. Interventions to reduce prejudice and enhance inclusion and respect for ethnic differences in early childhood: A systematic review. Developmental Review, 32(4), 307-336. https://doi.org/10.1016/j.dr.2012.05.001 adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
3. Akan, D., Başar, M., & Çiftçi, M. (2018). Mülteci öğrencilerin bulunduğu sınıflarda öğrenme sürecinde karşılaşılan sorunlar. Kastamonu Education Journal, 26(5), 1571-1578. 26(5), 1571-1578. https://doi.org/10.24106/kefdergi.427432 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
4. Akay, B., Aydın, D. & Şahin, N. (2017). Göç olayının çocuk sağlığı üzerine etkileri. Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi, 7(1), 8-14. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/253452/goc-olayinin-cocuk-sagligi-uzerine-etkileri adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
5. Aksoy, E. (2020). Türkiye’deki Suriyeli çocukların okullaşma durumları. Akademik Hassasiyetler Dergisi, 7(14), 37-51. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akademik-hassasiyetler/issue/58511/801065 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
6. Aktaş Arnas, Y. (2018). Okul öncesi eğitimde fen eğitimi. Vize Yayıncılık.
7. Alabay, E., & Ersay, H. (2020). Sınıflarında farklı kültürden çocuk olan okul öncesi öğretmenlerinin uyguladıkları eğitim programına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 107-134. https://doi.org/10.30561/sinopusd.699738 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
8. Ansari, A., & Crosnoe, R. (2015). Immigration and the interplay of parenting, preschool enrollment, and young children’s academic skills. Journal of Family Psychology, 29(3), 382. https://doi.org/10.1037/fam0000087 adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.

9. Arslan, Ü., & Ergül, M. (2022). Mülteci öğrencilerin eğitimlerinde yaşadıkları sorunlar: Öğretmenlerin perspektifinden bir delphi çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 54, 1-31. https://doi.org/10.9779/pauefd.820780 adresinden 11.02.2023 tarihinde erişilmiştir.
10. Atasoy Çiçek, Ş. (2017). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki Türkçe bilmeyen 3-6 yaş çocuklarının karşılaştıkları sorunlar hakkında öğretmen görüşleri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Doğu Akdeniz Üniversitesi.
11. Avcı, F. (2019). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden mülteci öğrencilerin sınıf ortamında karşılaştıkları sorunlara ilişkin öğretmen görüşleri. Language Teaching and Educational Research, 2(1), 57-80. https://doi.org/10.35207/later.537817 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
12. Aydın Güngör, T., & Pehlivan, O. (2021). Kapsayıcı eğitimin Türk eğitim sistemindeki yeri ve önemi. Studies in Educational Research and Development, 5(1), 48-71. https://serd.artvin.edu.tr/tr/pub/issue/63058/831809 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
13. Bahar, H. H., & Yılmaz, O. (2018). Ahıska, göç ve eğitim. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 3(1), 1-9. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.6c2s11m adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
14. Banks, J. A. (2009). Diversity and citizenship education in multicultural nations. Multicultural Education Review, 1(1), 1–28. https://doi.org/10.1080/23770031.2009.11102861 adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
15. Bodrova, E. & Leong, D. J. (2013). Play and self-regulation: Lessons from Vygotsky. American Journal of Play, 6(1), 111-123. https://eric.ed.gov/?id=EJ1016167 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
16. Brown, P., E. (2008). A review of the literature on case study research. Canadian Journal for New Scholars in Education, 1(1), 1-13. https://journalhosting.ucalgary.ca/index.php/cjnse/article/view/30395 adresinden 11.02.2024 tarihine erişilmiştir.
17. Bulgarelli, D., & Molina, P. (2016). Social cognition in preschoolers: Effects of early experience and individual differences. Frontiers in Psychology, 7(1762), 1-11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.01762 adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
18. Bütün, E., & Mercan Uzun, E. (2016). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki suriyeli sığınmacı çocukların karşılaştıkları sorunlar hakkında öğretmen görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1, 72-83. http://ijeces.hku.edu.tr/tr/pub/issue/22947/175325 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
19. Chiu, M. M., Pong, S. L., Mori, I., & Chow, B. W. Y. (2012). Immigrant students’ emotional and cognitive engagement at school: A multilevel analysis of students in 41 countries. Journal of Youth and Adolescence, 41(11), 1409-1425. https://doi.org/10.1007/s10964-012-9763-x adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
20. Creswell, J. W. (2013). Araştırma deseni. (Çev. S. B. Demir). Eğiten Kitap.
21. Crosnoe, R., & Ansari, A. (2015). Latin American immigrant parents and their children's teachers in U.S. early childhood education programmes. International Journal of Psychology, 50(6), 431-9. 10. https://doi.org/10.1002/ijop.12173 adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
22. Çapçı, S. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin çok kültürlü yeterlilik algıları ve çok kültürlü eğitim uygulamaları. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
23. Eren, Z. (2019). Yönetici ve öğretmen görüşlerine göre göçmen çocukların eğitim sorunları ve çözüm önerileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 213-234. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.43815-476805 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
24. Ergen, H., & Şahin, E. (2019). Sınıf öğretmenlerinin Suriyeli öğrencilerin eğitimi ile ilgili yaşadıkları problemler. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(44), 377-405. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/49680/589679 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
25. Erol, D., & Savaş, Ö. (2022). Okulöncesi dönemdeki risk altındaki çocuklar: Okul öncesi öğretmenlerinin görüşleri. Eğitim ve Bilim, 47(210), 239-258. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2022.10815 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
26. Esen, E., & Yazıcı, Z. (2011). Onlar bizim hemşehrimiz: Uluslararası göç ve hizmetlerin kültürlerarası açılımı. Siyasal Kitabevi.
27. Evcin, S., & Zembat, R. (2021). Okul öncesi öğretmen-çocuk etkileşimlerinin niteliğine etki eden faktörler. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 220-232. https://doi.org/10.29228/tead.14 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
28. Evin Gencel, İ. (2013). Öğretmenlerin öğretim stilleri tercihleri: Türkiye-ABD karşılaştırılması. Turkish Studies-International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(8), 635-648. https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=tammetin&makaleadi=&makaleurl=1883029403_036EvinGencel%C4%B0lke-635-648.pdf&key=16620 11.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
29. Evin Gencel, İ., Erdogan, M., Kolb, A.Y. & Kolb, D. A. (2021). Rubric for experiential training. International Journal of Progressive Education, 17(4), 188-211. https://doi.org/10.29329/ijpe.2021.366.13 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir. Geçici Koruma Yönetmeliği 3/1/2014. Resmi Gazete. (Sayı: 28871). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141022-15-1.pdf adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
30. Gonzalez, N., Andrade, R., Civil, M., & Moll, L. (2001). Bridging funds of distributed knowledge: Creating zones of practices in mathematics. Journal of Education for Students Placed at Risk, 6(1-2), 115- 132. https://doi.org/10.1207/S15327671ESPR0601-2_7 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
31. Goodwin, A. L. (2016). Who is in the classroom now? Teacher preparation and the education of ımmigrant children. Educational Studies, 53(5), 433–449. https://doi.org/10.1080/00131946.2016.1261028 adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
32. Gorski, P., C. (2006). Complicity with conservatism: The de-politicizing of multicultural and intercultural education. Intercultural Education, 17(2), 163–177. https://doi.org/10.1080/14675980600693830 adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
33. Gülay, H. (2011). Anasınıfına devam eden 5-6 yaş grubu çocukların okula uyumlarının sosyal beceriler açısından incelenmesi. e-Journal of New World Sciences Academy, 6(1), 139-146. https://dergipark.org.tr/tr/pub/nwsaedu/issue/19821/212123 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
34. Günek, F. (2020). Mülteci çocuklarla çalışan okul öncesi öğretmenlerinin yaşadığı güçlüklerin çeşitli değişkenler üzerinden incelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Çanakkale 18 Mart Üniversitesi.
35. Gürgah Oğul, İ. (2020). Okul öncesi çocukların matematik gelişimlerinin ev ve okul matematik çevresi bağlamında incelenmesi. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Çukurova Üniversitesi.
36. Gürgah Oğul, İ., & Aktaş Arnas, Y. (2020). Erken dönemde matematik konuşmaları. Yaşadıkça Eğitim, 34(1), 186-199. https://doi.org/10.33308/26674874.2020341171adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
37. Gürgah Oğul, İ., & Telli, N. H. (2023). Preschool teachers’ opinions on the mathematics learning process of immigrant children. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 408-428. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1228637 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
38. Jafari, K. K., Tonğa, N., & Kışla, H. (2018). Suriyeli öğrencilerin bulunduğu sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin görüşleri ve uygulamaları. Academy Journal of Educational Sciences, 2(2), 134-146. https://doi.org/10.31805/acjes.479232 adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
39. Jaramillo, J. A. (1996). Vygotsky's sociocultural theory and contributions to the development of constructivist curricula. Education, 117(1), 133+. https://met512.weebly.com/uploads/4/2/2/5/42253875/anas_article_re-_vygotsky___constructivism.pdf adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
40. Karslı Çalamak, E., & Erdemir, E. (2019). Türkiye’de yaşayan Suriyeli çocuklar ve aileleri: Anlatılmayan karşıt hikâyeler. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, 33(2), 216-246. https://doi.org/10.33308/26674874.2019332119 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
41. Karslı, E., Olkun, S., & Sözen Özdoğan, S. (2022). Çokkültürlü sınıflarda matematik eğitimi: öğretmen uygulamaları üzerine bir inceleme. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 12(1), 123-155. https://doi.org/10.18039/ajesi.926493 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
42. Keles, S., Munthe, E., & Ruud, E. (2021). A systematic review of interventions promoting social inclusion of immigrant and ethnic minority preschool children. International Journal of Inclusive Education, 28(6), 924–939. https://doi.org/10.1080/13603116.2021.1979670 adresinden 17.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
43. Kızılkaya, O. & Ekici, G. (2022). Views of secondary school students on the adaptation of Syrian migrant students in educational environments. The Journal of Turk & Islam World Social Studies, 9 (34), 115-131. https://tidsad.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63900 adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
44. Kolb, A. Y., & Kolb, D. A. (2017). The experiential educator: principles and practices of experiential learning. Experience Based Learning Systems, Inc.
45. Kolb, A. Y., Kolb, D. A., Passarelli, A., & Sharma, G. (2014). On becoming an experiential educator the educator role profile. Simulation & Gaming, 45(2), 204–234. https://doi.org/10.1177/1046878114534383 adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
46. Kolb, A. Y., & Kolb, D. A. (2009). Experiential learning theory: A dynamic, holistic approach to management learning, education and development. In s. J. armstrong & c. V. Fukami (e ds.), The SAGE handbook of management learning, education and development (pp. 42–68). SAGE. https://doi.org/10.4135/9780857021038.n3 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
47. Korkut, B. (2023). Kolb eğitici rol profillerine göre ortaokul matematik öğretmenlerinin eğitici rollerinin öğretim süreçlerine yansımalarının incelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
48. Köksal Akyol, A. (2019a). Erken çocukluk döneminde gelişim 1. Anı Yayıncılık.
49. Köksal Akyol, A. (2019b). Erken çocukluk döneminde gelişim 2. Anı Yayıncılık.
50. Ladd, G. W., Price, J. M., & Hart, C. H. (1988). Predicting preschoolers' peer status from their playground behaviors. Child Development, 59(4), 986–992. https://doi.org/10.2307/1130265 adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
51. Macun, B., & Ulutaş, İ. (2016). Okul öncesi çocuklarının duygusal zekasını desteklemede öğretmenin rolü. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 11(14), 951- 964. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9947 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
52. McDevitt, S., E. (2021). Teaching immigrant children: learning from the experiences of immigrant early childhood teachers. Journal of Early Childhood Teacher Education, 42(2), 123-142, https://doi.org/10.1080/10901027.2020.1818650 adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
53. MEB (2013). Okul Öncesi Eğitim Programı. MEB Basımevi.
54. MEB (2022). Eğitim-Öğretim Yılı Verileri. https://hbogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_01/26165737_goc2022sunu.pdf adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
55. Mevorach, M. (2008). Do preschool teachers perceive young children from immigrant families differently? Journal of Early Childhood Teacher Education, 29(2), 146-156, https://doi.org/10.1080/10901020802059508 adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
56. Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed.). Thousand Oaks, Sage.
57. Nieto, S., & Bode, P. (2008). Affirming diversity: The sociopolitical context of multicultural education (5th ed.). Pearson.
58. Oktay, A. (2000). Yaşamın sihirli yılları: Okul öncesi dönem. Epsilon Yayıncılık.
59. Öçal, T. (2015). Okul öncesi öğrencilerinin matematiksel becerilerini geliştirmede öğretmenlerin rol ve sorumlulukları. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Atatürk Üniversitesi.
60. Ördek İnceoğlu, S., Gürgah Oğul, İ., & Aktaş Arnas, Y. (2017). Suriyeli ebeveynler ile okul öncesi dönemde aile katılım uygulamaları. 5. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Kongresi, Ankara, Türkiye.
61. Parke, R. D., & Gauvain, M. (2009). Child psychology: A contemporary viewpoint. (7th edition). McGraw-Hill Education.
62. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research and evaluation methods (4th edition). Sage.
63. Sağlam, T. Ç., & Beştepe, N. E. (2018). Yaratıcı drama yöntemiyle farklı kültürleri tanıma ve bir arada yaşama çalışmaları. Yaratıcı Drama Dergisi, 13(1), 85-100. https://doi.org/10.21612/yader.2018.006 adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
64. Sakız, H. (2016). Göçmen çocuklar ve okul kültürleri: Bir bütünleştirme önerisi. Göç Dergisi, 3(1), 65-81. https://doi.org/10.33182/gd.v3i1.555 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
65. Saklan, E., & Karakütük, K. (2022). Türkiye’deki Suriyeli eğitim çağı çocuklarının eğitim süreçleri üzerine bir çözümleme. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 51-76. https://doi.org/10.17860/mersinefd.975386 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
66. Sinkkonen, H. M., & Kyttälä, M. (2014) Experiences of finnish teachers working with immigrant students, European Journal of Special Needs Education, 29(2), 167-183, https://doi.org/10.1080/08856257.2014.891719 adresinden 29.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
67. Strickland, M. J., Keat, J. B., & Marinak, B. A. (2010). Connecting worlds: Using photo narrations to connect immigrant children, preschool teachers, and immigrant families. School Community Journal, 20(1), 81-102. https://www.adi.org/journal/ss10/stricklandkeatmarinakspring2010.pdf adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
68. Szente, J., Hoot, J., & Taylor, D. (2006). Responding to the special needs of refugee children: Practical ideas for teachers. Early Childhood Education Journal, 34(1), 15–20. https://doi.org/10.1007/s10643-006-0082-2. adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
69. Tantekin Erden, F., & Tonga, F. E. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin matematik eğitimine ilişkin görüşleri: Matematik öğretimi, cinsiyet farklılıkları, öğretmenin rolü. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(44), 845-862. https://doi.org/10.31795/baunsobed.698618 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
70. Tekin, H. H. (2006). Nitel araştırma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme. Sosyoloji Dergisi, 3(13), 101-116. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iusosyoloji/issue/521/4777 adresinden 11.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
71. Temel, Z. F., Ördek İnceoğlu, S., & Gürgah Oğul, İ. (2017). Suriyeli mülteci çocukların göç sonrası uyum süreci. 5. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Kongresi, Ankara, Türkiye.
72. Topçuoğlu, R. A. (2014). Hayatı değiştirmek için yola çıkanlar–yola çıkınca değişen hayatlar: Bir müracaatçı grubu olarak göçmen çocuklar. Toplum ve Sosyal Hizmet, 25(1), 89-108. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/797693 adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
73. Uluslararası Göç Örgütü (2009). Göç terimleri sözlüğü. Uluslararası Göç Örgütü.
74. Urquia, M., Fafard St-Germain A. A., Godoy, M., Brownell, M., Janus, M. (2023). Child development of kindergarten immigrant and non-immigrant boys and girls in Manitoba, Canada. European Journal of Public Health, 33(Supplement_2), ckad160-1620. https://doi.org/10.1093/eurpub/ckad160.1620 adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
75. Yaşar Ekici, F. (2015). Çocukların göçle birlikte yaşadıkları eğitim sorunları üzerine bir inceleme. Disiplinlerarası Göç ve Göç Politikaları Sempozyumu, İstanbul, Türkiye.
76. Yener, G., & Doğutaş, A. (2024). Okul yönetici ve öğretmenlerinin göçmen ve yabancı uyruklu öğrencilerle yaşadıkları sorunlara ilişkin görüşleri. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(25), 54-80. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3183924 adresinden 24.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
77. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.