Araştırma Makalesi

Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış

Cilt: 15 Sayı: 2 27 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış

Öz

Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin siyasal rıza düzeylerinin belirlenmesi ve siyasal rıza düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin benimsendiği bu araştırmanın örneklemini 402 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Siyasal Rıza Ölçeği kullanılmış, elde edilen verilerin analizinde t testi ve ANOVA uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda öğrencilerin siyasal rıza düzeylerinin genel olarak yüksek olduğunu; özellikle “sorumluluk” ve “doğruluk” boyutlarında çok yüksek düzeyde rıza geliştirdikleri görülmüştür. Ayrıca üniversite öğrencilerinin siyasal rıza ve alt boyutlarından olan sorumluluk, doğruluk, yetkinlik ve özgür irade düzeylerinde cinsiyet ve sosyal medya kullanım sıklığı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık saptanmamış; ancak yaşanılan yer ve oy kullanma deneyimi değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmalar bulunmuştur. Şehir merkezinde yaşayan üniversite öğrencileri ile kırsal kesimde yaşayan üniversite öğrencilerinin siyasal rıza düzeyi ve siyasal rızanın alt boyutlarından olan sorumluluk düzeyleri arasında şehir merkezinde yaşayan üniversite öğrencileri lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma gözlemlenmiştir. Bunun yanında ikiden fazla oy kullanmış, iki defa oy kullanmış, bir defa oy kullanmış ve hiç oy kullanma deneyimi olmayan üniversite öğrencilerinin siyasal rıza düzeyleri ile siyasal rızanın alt boyutlarından olan yetkinlik ve sorumluluk düzeyleri arasında ikiden fazla oy kullanma deneyimine sahip olanlar lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir. Çalışmanın verilerinde üniversite öğrencilerinin yetkinlik ve özgür iradede düzeyleri yüksek ancak sorumluluk ve doğruluk düzeyleri daha yüksek çıkmıştır. Bu durum genç yetişkinlerin özgürlükçü ve liyakat odaklı bakışlarını doğrularken, sorumluluk ve doğruluk ilkelerini daha ön plana çıkardıklarını, sağduyularının, ortak akıl ve toplumsal bilinç düzeyinin kendilerinden sonra gelen nesillerin iddialarının aksine yüksek olduğunun tespiti niteliğindedir. Bu tespitten hareketle siyasal rıza arayan iktidar adaylarının popülist politikalar yerine sorumluluk sahibi ve doğru politikalar üreterek gençlerin rızalarını aramalarının umut vadeden bir politik gelecek oluşturacağı düşünülmektedir. Üniversite öğrencilerinin siyasal rıza düzeylerini çok boyutlu biçimde incelemesi bakımından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır, genç bireylerin siyasal rızalarında belirleyici olduğunu ortaya koyması, siyasal meşruiyetin etik temellerle nasıl kurulduğunu göstermesi açısından dikkat çekicidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arat, Ö., ve Dursunoğlu, İ. (2025). Siyasal katılım düzeyleri üzerine bir karşılaştırma: İzmir-Bayburt örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 20(2), 471–499. https://doi.org/10.17153/oguiibf.1579247.
  2. Ceylan, F., İspir, N. ve Özpolat, A. R. (2019). Siyasal rıza ölçeği. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(2), 605-629.
  3. Chomsky, N., & Herman, E. S. (1988). Manufacturing consent: The political economy of the mass media. Pantheon Books.
  4. Creswell, J. W. (2012). Educational research, planning, conducting and evaluating quantative and qualitative research (4th ed.). MA Pearson.
  5. Easton, D. (1965). A systems analysis of political life. Wiley.
  6. Ektiren, M. T. (2025). Demografik değişkenlerin siyasal rıza algısına etkisi üzerine bir araştırma: Küçükçekmece Örneği. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 215–244. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1493343.
  7. Etikan, I., Musa, S. A., & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1–4.
  8. Geçit, B. (2020). Thomas Hobbes’da toplum sözleşmesi, egemenlik ve uyrukluk: egemenin ve uyrukların hak ve yükümlülükleri nelerdir? Temaşa Felsefe Dergisi, 14, 110-124.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2025

Kabul Tarihi

24 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çiçekli, A. (2025). Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 15(2), 632-654. https://doi.org/10.18039/ajesi.1674488
AMA
1.Çiçekli A. Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış. AJESI. 2025;15(2):632-654. doi:10.18039/ajesi.1674488
Chicago
Çiçekli, Atıf. 2025. “Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 15 (2): 632-54. https://doi.org/10.18039/ajesi.1674488.
EndNote
Çiçekli A (01 Haziran 2025) Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış. Anadolu Journal of Educational Sciences International 15 2 632–654.
IEEE
[1]A. Çiçekli, “Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış”, AJESI, c. 15, sy 2, ss. 632–654, Haz. 2025, doi: 10.18039/ajesi.1674488.
ISNAD
Çiçekli, Atıf. “Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 15/2 (01 Haziran 2025): 632-654. https://doi.org/10.18039/ajesi.1674488.
JAMA
1.Çiçekli A. Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış. AJESI. 2025;15:632–654.
MLA
Çiçekli, Atıf. “Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, c. 15, sy 2, Haziran 2025, ss. 632-54, doi:10.18039/ajesi.1674488.
Vancouver
1.Atıf Çiçekli. Gençlerin Siyasal Rıza Süreçlerine Sosyolojik Bir Bakış. AJESI. 01 Haziran 2025;15(2):632-54. doi:10.18039/ajesi.1674488