Investigation of Emotional Intelligence Levels of Pre-service Teachers In Terms of Various Variables and Their Opinions

Öz

This study was conducted to examine the emotional intelligence levels of teacher candidates according to various variables and to determine teacher candidates' views on emotional intelligence. The study employed a mixed research method using both qualitative and quantitative data. In the study conducted with 811 teacher candidates, the Personal Information Form and the Bar-On Emotional Intelligence Scale were used as quantitative data collection tools. The quantitative data of the research were analyzed using the SPSS 23 package program, and in addition to frequency, percentage, mean, median, kurtosis, and skewness calculations, one-way ANOVA analysis and independent sample t-tests were applied in intergroup comparisons. A semi-structured interview form prepared by the researcher was used as a qualitative data collection tool in the research. Data collected from 98 teacher candidates selected using purposive sampling were analyzed using content analysis. According to the quantitative results of the study, it was concluded that the emotional intelligence levels of teacher candidates were at an intermediate level. It was determined that, according to the success score variable, differentiation occurred only in the general mood dimension of emotional intelligence, according to the gender variable, differentiation occurred only in the stress management and adaptability dimensions, and according to the department of study variable, differentiation occurred in all dimensions. The qualitative results of the study revealed that teacher candidates had positive thoughts about emotional intelligence. They emphasized the importance of the relationship between emotional intelligence and the teaching profession, stressing that emotional intelligence is important for making the education and training process more effective.

Anahtar Kelimeler

• Pre-service Teacher
• Intelligence
• Emotion
• Emotional Intelligence
• Social and Emotional Learning

Öğretmen Adaylarının Duygusal Zeka Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere ve Görüşlerine Göre İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, öğretmen adaylarının duygusal zeka düzeylerini çeşitli değişkenlere göre incelemek ve öğretmen adaylarının duygusal zeka hakkındaki görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, nitel ve nicel verileri kullanan karma bir araştırma yöntemi kullanılmıştır. 811 öğretmen adayı ile yapılan çalışmada, Kişisel Bilgi Formu ve Bar-On Duygusal Zeka Ölçeği nicel veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 23 paket programı kullanılarak analiz edilmiş ve sıklık, yüzde, ortalama, medyan, basıklık ve çarpıklık hesaplamalarının yanı sıra, gruplar arası karşılaştırmalarda tek yönlü ANOVA analizi ve bağımsız örneklem t-testleri uygulanmıştır. Araştırmada nitel veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Amaçlı örnekleme ile seçilen 98 öğretmen adayından toplanan veriler içerik analizi ile incelenmiştir. Çalışmanın nicel sonuçlarına göre, öğretmen adaylarının duygusal zeka düzeylerinin orta düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır. Başarı puanı değişkenine göre, duygusal zekanın genel ruh hali boyutunda farklılaşma olduğu, cinsiyet değişkenine göre, stres yönetimi ve uyum boyutlarında farklılaşma olduğu ve çalışma bölümü değişkenine göre, tüm boyutlarda farklılaşma olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın niteliksel sonuçları, öğretmen adaylarının duygusal zeka hakkında olumlu düşüncelere sahip olduklarını ortaya koymuştur. Duygusal zeka ile öğretmenlik mesleği arasındaki ilişkinin önemini vurgulayan adaylar, eğitim ve öğretim sürecini daha etkili hale getirmek için duygusal zekanın önemli olduğunu belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen Adayı
• Zeka
• Duygu
• Duygusal Zeka
• Sosyal ve Duygusal Öğrenme

Kaynakça

1. Acar, F. (2002). Duygusal zeka ve liderlik. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(12), 53-68.
2. Adamakis, M. & Rocliffle, P. (2024). An examination of trait emotional intelligence in pre-service physical education teachers. Journal of Physical Education and Sport, 24(9), 1108-1116.
3. Adiloğulları, İ. The teachers level of emotional intelligence some of the demographic variables for investigation. Educational Research and Reviews, 6(13), 786-792.
4. Akar, H. ve Üstüner, M. (2017). Öğretmen adaylarının duygusal zekâ ve sosyal girişimcilik özellikleri arasındaki ilişkide öz yeterlik algılarının aracılık rolü. Journal of Education and Future (12), 95-115.
5. Akhan, N. E. ve Demir, K. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının fakülteye uyum süreçlerinin yaratıcı drama ile desteklenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (53), 266-292. https://doi.org/10.21764/maeuefd.574139
6. Akın, Z. ve Güven, M. (2014). İlköğretim beşinci sınıf öğretim programlarında duygusal zekâya yer verilme durumuna ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri. Elementary Education Online, 13(1), 18-32.
7. Akyol, M.A. ve Akdemir, E. (2019). Comparison of emotional intelligence levels and problem solving skills of prospective teachers according to different variables. World Journal of Education,9(3), 131-141.
8. Akyol, M.A. (2019). Eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekâ seviyelerinin ve problem çözme becerilerinin farklı değişkenlere göre karşılaştırılması (Yayın No. 534996) [Yüksek lisans tezi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

9. Arlı, D., Altunay, E. ve Yalçınkaya, M., (2011). Öğretmen adaylarında duygusal zekâ problem çözme ve akademik başarı ilişkisi. Akademik Bakış Dergisi, 25, 1-23.
10. Atik, Ü. (2021). Öğretmen adaylarının duygusal zekâ, başarı motivasyonu ve öz yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayın No. 671653) [Yüksek lisans tezi, Kilis 7 Aralık Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
11. Aykutlu, İ., Bezen, S., Bayrak, C. ve Seçken, N. (2019). Öğretmen adaylarının duygusal zekâ ve mesleğe yönelik kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(3), 1671-1705.
12. Bacanlı, H. (1999). Duyuşsal davranış eğitimi. Nobel Yayın Dağıtım.
13. Bar-On, R. (2006). The Bar-On model of emotional-social intelligence. Psicothema, 18, 13-25.
14. Bar-On, R. (2007). How important is it to educate people to be emotionally intelligent, and can it be done? R. Bar-On, J. G. Maree ve M. J. Elias (Ed.). Educating people to be emotionally intelligent içinde (ss. 1-14). Praeger.
15. Barrett, L. F. & Salovey, P. (Ed.). (2002). The wisdom in feeling: Psychological processes in emotional intelligence. The Guilford Press.
16. Bozdemir Yüzbaşıoğlu, H., Aşkın Tekkol, İ. ve Faiz, M. (2020). Investigation of Primary School Teacher Candidates’ Lifelong Learning Tendencies And Emotional Intelligence Levels. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49(1), 352, 381.
17. Büyüköztürk, Ş. Çokluk, Ö. ve Köklü, N. (2011). Sosyal bilimler için istatistik. 7. Baskı, Pegem Akademi.
18. Büyüköztürk, Ş. Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2019). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. 26. Baskı, Pegem Akademi.
19. Camadan, F., Kahveci, G. ve Olgun Kılıç, Z. (2018). Öğretmenlerin eğitim psikolojisi dersi ile ilgili görüşleri ve önerileri: nitel bir çalışma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(46), 95-120.
20. Chan, D. W. (2008). Emotional intelligence, self‐efficacy, and coping among Chinese prospective and in‐service teachers in Hong Kong. Educational Psychology, 28(4), 397–408.
21. Cooper, R., & Sawaf, A. (1998). Executive eq: Emotional intelligence in leadership and organizations. Grossett/Putnam.
22. Corcoran R.P. & Tormey R. (2012). How emotionally intelligent are pre-service teachers? Teaching and Teacher Education,28(5), 750-759.
23. Creswell, J. W. (2021). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, Çev. Ed.). Pegem Akademi.
24. Çavuşoğlu, G. (2019). Öğretmen adaylarının duygusal ve ruhsal zekâ düzeyleri ile okuduğunu anlama ve akademik başarıları arasındaki ilişki. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Kırşehir.
25. Duman, B., Göçen, G. ve Yakar, A. (2016). Öğretmen adaylarının öğrenme-öğretme süreç ve ortamlarında duygusal zekâ ve yaratıcılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 4(2), 45-74.
26. Ekici, G. (2004). İlköğretim I. kademe öğretmenlerinin sınıf yönetimi profillerinin değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 29(131), 50-60.
27. Ekinci, Ö. ve Aybek, B. (2010). Öğretmen adaylarının empatik ve eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 9(2), 3-14.
28. Ekinci Vural, D. ve Kocabaş, A. (2016). Okul öncesi eğitim ve aile katılımı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59), 1174-1185.
29. Esen Aygün, H. ve Şahin Taşkın, Ç. (2020). Öğretmen adaylarının öğretim ilke ve yöntemleri dersine ilişkin algıları: metafor analizi. Sakarya University Journal Of Education,10(1), 67-89
30. Fernández, B. P. & Ruiz, D. (2008). Emotional Intelligence in Education. Electronic Journal of Research in Educational Psychology, 6(2), 421- 436.
31. Gallardo, M., Tan, H. & Gindidis, M. (2019). A comparative ınvestigation of first and fourth year pre-service a comparative ınvestigation of first and fourth year pre-service teachers’ expectations and perceptions of emotional intelligence. Australian Journal of Teacher Education, 44(2), 102-114.
32. García-Martínez, I. Pérez-Navío, E., Pérez-Ferra, M. & Quijano-López, R. (2021). Relationship between emotional intelligence, educational achievement and academic stress of pre-service teachers. Behavioral Sciences, 11(7), 95.
33. George, D. & Mallery, M. (2016). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference. (14. ed.) Routledge.
34. Goleman, D. (2010). Duygusal zekâ neden IQ ’dan daha önemlidir? (Çeviren: Banu Seçkin Yüksel) 33. Baskı, Varlık Yayınları.
35. Gürşimşek I., Ekinci Vural D. ve Selçioğlu Demirsöz, E. (2008). Öğretmen adaylarının duygusal zekaları ile iletişim becerileri arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1- 11.
36. Güven, M. ve Gökdağ Baltaoğlu, M. (2017). Self-efficacy, learning strategies and learning styles of teacher candidates: Anadolu University example. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 7(2), 288-337. https://doi.org/10.18039/ajesi.333735
37. Hall, D. T. & Richter, J. (1988). Balancing work life and home life: what can organizations do to help? Academy of Management Perspectives, 2(3), 213–223.
38. Hoffman, J.D., Ivcevic Z. & Brackett, M. A. (2018). Building emotionally intelligent schools: from preschool to high school and beyond. Keefer K.V., Parker J.D.A. ve Saklofske D. H. (Ed.) Emotional intelligence in education içinde (ss: 173-198).
39. İyibaş, M. A. ve Akın, M. A. (2021). Öğrencilerin duygusal zeka düzeyleriyle akademik başarıları arasındaki ilişkinin analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (57), 188-218.
40. Kara, C., Altıntaş, A. ve Kaya, İ.F. (2017). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının topluma hizmet uygulamalarıyla “yardımseverlik değeri” kazanmaları hakkındaki görüşleri. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11(22), 23-37.
41. Kaynak, A. ve Tunç, E. (2021). Eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 85-104.
42. Kılıç Özmen, Z. (2012). İlköğretim öğretmenlerinin duygusal zekâ düzeyleri. İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi/IZU Journal Of Social Science, 1(1) 175-193.
43. Kıroğlu, K. Aslan, H. ve Elma, C. (2019). Öğretmen adaylarının duygusal zekâ düzeyleri ile dinleme becerileri arasındaki ilişki. Ekev Akademi Dergisi (78), 391-406.
44. Kızıl, Z. (2012). Eğitim bilimleri fakültesi öğrencilerinin duygusal zekalarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yayın No. 311780) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
45. Korkmaz, İ., Gökdağ Baltaoğlu, M. ve Güven, M. (2022). Yüz yüze ve uzaktan eğitim ortamlarında duygusal zekâya yönelik gerçekleştirilen etkinlikler. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (54), 1066-1080. https://doi.org/10.53444/deubefd.1112552
46. Lessard, A., Poirier M. & Fortin, L. (2010). Student-teacher relationship: A protective factor against school dropout? Procedia Social and Behavioral Sciences, 2(2), 1636-1643.
47. Mayer, J. D., Caruso, D. R., & Salovey, P. (1999). Emotional intelligence meets traditional standards for an intelligence. Intelligence, 27(4), 267–298.
48. Mayer, J. D., Salovey, P. & Caruso, D. R. (2004). “Emotional intelligence: theory, findings, and implications.” Psychological Inquiry, 15(3), 197–215.
49. Mayer, J. D. & Geher, G. (1996). Emotional intelligence and the identification of emotion. Intelligence, 22(2), 89–113.
50. Mayer, J. D. & Salovey, P. (1997). What is emotional intelligence? P. Salovey ve D. Sluyter (Ed.) Emotional development and emotional intelligence: Educational implications içinde (ss. 3-31). Basic Books.
51. Ministry of National Education (MoNE). (2024). Preschool Education Program. General Directorate of Basic Education.
52. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: desen ve uygulama için bir rehber (Çeviri Editörü: S. Turan). Nobel Yayın Dağıtım.
53. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
54. Muştu, D. (2019). Öğretmen adaylarının duygusal zekalarının liderlik yönelimlerine etkisi (Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi örneği (Yayın No. 604966) [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
55. Önen, A. S. (2012). Öğretmen adaylarının kişilik özellikleri ve duygusal zeka düzeylerinin stresle başa çıkmalarına etkileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 310-320.
56. Özaslan, H., Kumcağız, H. ve Baba Öztürk, M. (2020). Öğretmen adaylarının duygusal zekâları ile demokratik algı ve tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 636-654. https://doi.org/10.17679/inuefd.590592
57. Özdemir Cihan, M. ve Dilekmen, M. (2024). Emotional intelligence training for pre-service primary school teachers: a mixed methods research. Frontiers in Psychology, 15.
58. Özdemir, M. ve Dilekmen, M. (2016). Eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekâ ve yaşam doyumlarının incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 6(1), 98-113. https://doi.org/10.19126/suje.66890
59. Parker, J. D., Saklofske, D. H., Wood, L. M. & Collin, T. (2009). The role of emotional intelligence in education. C. Stough & D.H. Saklofske & J.D. Parker (Ed.) Assessing emotional intelligence: Theory, research, and applications içinde (ss. 239-255). Springer.
60. Richards, K., Trad, A., Kinder, C., Graber, K. & Woods, A. (2021). The role of emotional ıntelligence and resilience in physical education teacher education faculty perceived mattering. Journal of Teaching in Physical Education, 41(3), 455-465.
61. Quílez-Robres, A., Usán, P., Lozano-Blasco, R., Salavera, C. (2023). Emotional intelligence and academic performance: a systematic review and meta-analysis. Thinking Skills and Creativity.49.
62. Şahin, A. ve Özçelik, F. C. (2023). Sınıf öğretmeni adaylarının duygusal zekâları ile empati ve merhamet düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(3), 787-802. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1307312
63. Tekin Acar, F. (2001). Duygusal zeka yeteneklerinin göreve yönelik ve insana yönelik liderlik davranışları ile ilişkisi: Banka şube müdürleri üzerine bir alan çalışması (Yayın No. 105020) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
64. Tekin, H. (2023). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. (28. Baskı). Yargı Yayınevi.
65. Tok, S. ve Moralı, S. L. (2009). Trait emotional intelligence, the big five personality dimensions and academic success in physical education teacher candidates. Social Behavior and Personality, 37(7), 921-932.
66. Turner, K. & Stough, C. (2020). Pre-Service teachers and emotional intelligence: a scoping review. The Australian Educational Researcher, 47, 283-305.
67. Ural, E. ve Ercan, O. (2018). Öğretmen adaylarının öğrenme öz-yeterlikleri ve duygusal zekâları arasındaki ı̇lişkinin ı̇ncelenmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 9(17), 125-147.
68. Wurf, G. & Croft-Piggin, L. (2015). Predicting the academic achievement of first-year, pre-service teachers: the role of engagement, motivation, ATAR, and emotional intelligence. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 43(1), 75-91.
69. Yavaşoğlu, N. ve Yenice, M. (2020). Investigation of entrepreneurial personality traits, entrepreneurial intention and emotional intelligence levels of pre-service science teachers. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi,14(2), 1381-1438.
70. Yeşilyaprak, B. (2001). Duygusal zeka ve eğitim açısından doğurguları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 25(25), 139-146.
71. Yılmaz, S. (2007). Duygusal zeka ve akademik başarı arasındaki ilişki (Yayın No. 210488) [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.