Araştırma Makalesi

Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus' Peer Bullying Model

Cilt: 9 Sayı: 1 1 Şubat 2019
PDF İndir
EN

Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus' Peer Bullying Model

Öz

Bu araştırmada ergenlerin siber zorbalık karşısında nasıl tepkiler verdiklerini Olweus’un Akran Zorbalığı Modeli çerçevesinde incelemek amaçlanmıştır. Bu araştırmaya Türkiye’nin yedi farklı bölgesinden yaşları 12 ve 14 arasında değişen 49 yedinci ve sekizinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Araştırmanın verileri odak grup görüşmeleri ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile toplanmıştır. Görüşmelerde ergenlere siber zorbalığa tanık olup olmadıkları sorulmuş, bir kısmı tanıklıklarının yanı sıra doğrudan kendilerinin internette maruz kaldığı ya da yaptığı davranışları paylaşmıştır. Verilerin analizinde tümdengelim yaklaşımı kullanılmıştır. Bulgular Olweus’un akran zorbalığı modeline göre sınıflandırıldığında ise katılımcıların daha önce kurban, kurbanın olası savunucusu, zorba, kurbanın savunucusu ve zorbanın gizli destekçisi statüleri ile siber zorbalığı yaşadıkları belirlenmiştir.  Bununla birlikte bu araştırmada katılımcıların Olweus’un akran zorbalığı modelinde yer alan taraf tutmayan, zorbanın takipçisi ve zorbanın destekçisi statülerinde bir siber zorbalık yaşantıları olmadığı ortaya koyulmuştur. Bulgular siber zorbalık sürecinde kurbanların şamar oğlanı olarak etiketlendiklerini, güvenli internet kullanım kurallarına uygun davranmadıklarını ve sosyal destekten mahrum kaldıklarını işaret etmektedir. Kurbanın olası savunucularının ise kurbanın zarar gördüğünün farkında olmalarına rağmen yetişkinlerin ve akranların olumsuz tutumları nedeniyle kurbana yardım etmekten çekindikleri ortaya koyulmuştur. Zorba statüsünde olduğu belirlenen öğrencilerin de davranışlarının sonuçlarını düşünmeden hareket ettikleri ve internet etiğine dikkat etmedikleri bulunmuştur. Ayrıca bu öğrencilerin eğlence, öç alma ve zorbalığa uğrayan kişileri koruma amacıyla zorbalık yaptıkları belirlenmiştir. Öte yandan kurbanın destekçileri grubundaki öğrencilerin açıklamalarına göre yüksek düzeyde empatik anlayışa ve öz yeterliliğe sahip oldukları belirlenmiştir. Bu gruptaki katılımcılar siber zorbalıkla mücadele etmek amacıyla zorbalarla konuşarak uzlaşma,  diğer akranlara kurbanların yanında yer aldıklarını açıkça gösterme, teknolojik becerilerini kullanarak zorbaları engelleme ve zorbalarla yüz yüze kavga etme stratejilerini kullandıklarını belirtmektedir.  Zorbanın pasif destekçileri olan öğrencilerin de en çok dikkat çeken özellikleri kurbanın, zorbaca davranışı hak ettiğini düşündüğünü belirtmektedir.  Bu bulgulara göre Türkiye’de ergenler siber zorbalık deneyimine sahiptir ve siber zorbalık süreci Olweus’un akran zorbalığı döngüsüne benzer şekilde işlemektedir. Çalışma siber zorbalıkla mücadele sürecinin bu statüler dikkate alınarak ve her bir statü için farklı stratejiler geliştirerek yürütülmesinin önemini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda kurbanın pasif destekçilerinin, aktif destekçilere dönüşmesinin önündeki engeller kaldırmalı, zorbalar ve zorbaların potansiyel destekçileri için de ergenlerin empati becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmalara ağırlık verilmelidir. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aricak, T., Siyahhan, S., Uzunhasanoglu, A., Saribeyoglu, S., Ciplak, S., Yilmaz, S. ve Memmedov, C. (2008). Cyberbullying among Turkish adolescents. Cyber Psychology & Behavior. 11(3), 253-261.
  2. Austin, S. M., Reynolds, G. P. & Barnes, S. L. (2012). School leadership and counselors working together to address bullying. Education, 133 (2), 283-290.
  3. Bastiaensens, S., Vandebosch, H., Poels, K., Cleemput, K., DeSmet A. & Bourdeaudhuij, I. (2013). Cyberbullying on social network sites. An experimental study into bystanders’ behavioural intentions to help the victim or reinforce the bully. Computers in Human Behavior, 31, 259–271.
  4. Bauman, S. (2013). Cyberbullying: What does research tell us? Theory Into Practice, 52, 249–256.
  5. Beran, T. & Li, Q. (2007). The relationship between cyberbullying and school bullying. Journal of Student Wellbeing, 1(2), 15-33.
  6. Bhat, S. C. (2008) Cyber bullying: Overview and strategies for school counsellors, guidance officers, and all school personnel. Australian Journal of Guidance & Counselling, 18 (1), 53-66.
  7. Bonanno, R.A. & Hymel, S. (2013). Cyber bullying and internalizing difficulties: Above and beyond the impact of traditional forms of bullying. Journal of Youth and Adolescence, 42 (5), 685-697.
  8. Campbell, M. A. (2005) Cyber bullying: An old problem in a new guise? Australian Journal of Guidance and Counselling, 15 (1), 68-76.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Şubat 2019

Gönderilme Tarihi

30 Aralık 2018

Kabul Tarihi

31 Ocak 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ergün-başak, B., & Baştürk, E. (2019). Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus’ Peer Bullying Model. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 9(1), 240-278. https://doi.org/10.18039/ajesi.520847
AMA
1.Ergün-başak B, Baştürk E. Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus’ Peer Bullying Model. AJESI. 2019;9(1):240-278. doi:10.18039/ajesi.520847
Chicago
Ergün-başak, Bircan, ve Emel Baştürk. 2019. “Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus’ Peer Bullying Model”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 9 (1): 240-78. https://doi.org/10.18039/ajesi.520847.
EndNote
Ergün-başak B, Baştürk E (01 Şubat 2019) Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus’ Peer Bullying Model. Anadolu Journal of Educational Sciences International 9 1 240–278.
IEEE
[1]B. Ergün-başak ve E. Baştürk, “Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus’ Peer Bullying Model”, AJESI, c. 9, sy 1, ss. 240–278, Şub. 2019, doi: 10.18039/ajesi.520847.
ISNAD
Ergün-başak, Bircan - Baştürk, Emel. “Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus’ Peer Bullying Model”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 9/1 (01 Şubat 2019): 240-278. https://doi.org/10.18039/ajesi.520847.
JAMA
1.Ergün-başak B, Baştürk E. Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus’ Peer Bullying Model. AJESI. 2019;9:240–278.
MLA
Ergün-başak, Bircan, ve Emel Baştürk. “Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus’ Peer Bullying Model”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, c. 9, sy 1, Şubat 2019, ss. 240-78, doi:10.18039/ajesi.520847.
Vancouver
1.Bircan Ergün-başak, Emel Baştürk. Cyber Bullying Experiences of Middle School Students According to Olweus’ Peer Bullying Model. AJESI. 01 Şubat 2019;9(1):240-78. doi:10.18039/ajesi.520847

Cited By