Araştırma Makalesi

Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü

Cilt: 11 Sayı: 2 1 Temmuz 2021
PDF İndir
EN TR

Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü

Öz

Bu araştırmada lise öğrencilerinin reaktif-proaktif saldırganlık ve bilişsel esneklik düzeyleri arasında, öfkenin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın katılımcıları Erzincan ilinde 2018-2019 yılı içerisinde öğrenim görmekte olan ve uygun örnekleme yöntemine göre belirlenen lise öğrencilerinden oluşmaktadır. Katılımcıların yaş aralığı 15-19 olup, 227’si kız ve 278’i erkek olmak üzere toplam 505 kişidir. Araştırmada Reaktif-Proaktif Saldırganlık Ölçeği, Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği, Bilisşel Esneklik Ölçeği ve araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma ilişkisel araştırma modeli üzerine kurgulanmıştır ve araştırmadan elde edilen veriler korelasyon analizi, ilişkisiz ölçümler için t-testi ve aracılık testi için ise regresyon temelli bootstrapping yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada reaktif-proaktif sadırganlık, öfke ve bilişsel esneklik arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bağımsız örneklem t testi sonucuna göre cinsiyet açısından her iki saldırganlık düzeyinde erkekler lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. Bilişsel esneklik, sürekli öfke, dışa yönelmiş öfke ve öfke kontrol reaktif saldırganlığı; bilişsel esneklik, sürekli öfke ve dışa yönelmiş öfke proaktif saldırganlığı anlamlı şekilde yordadığı belirlenmiştir. Son olarak ise, bilişsel esneklik ve reaktif ve proaktif saldırganlık arasındaki ilişkide öfkenin aracı etki gösterdiği belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçların ergenlerde saldırganlığa neden olan etmenler ve bu etmenlere ilişkin etkin müdahale yöntemlerinin belirlenmesi açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmadan elde edilen bütün bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anderson, C. A., & Bushman, B. J. (2002). Human aggression. Annual Review of Psychology, 53, 27 -51. https://www.annualreviews.org/doi/full/10.1146/annurev.psych.53.100901.135231.
  2. Anderson, C. A., & Huesmann, L. R. (2003). Human aggression: A social-cognitive view. Hogg & J. Cooper (Eds.). Handbook of Social Psychology (pp. 296-323). Sage Publications.
  3. Arriaga, P. & Aguiar, C. (2019). Gender differences in aggression: The role of displaying facial emotional cues in a competitive situation. Scandinavian Journal of Psychology, 60(5), 421-429. https://doi.org/10.1111/sjop.12568.
  4. Averilli J. R. (1982). Anger and aggression: An essay on emotion. New York, NY: Springer-Veriag. https://doi.org/10.1007/978-1-4612-5743-1.
  5. Aydın, A. ve Akgün, S. (2014). Ergenlikte reaktif-proaktif saldırganlık, öfke ve narsisizm ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 29(73), 44-56. https://bursa.psikolog.org.tr/tr/yayinlar/dergiler/1031828/tpd1300443320140000m000054.pdf.
  6. Ayub, N., Kimong, P. J. & Ahmad, P. H. M. (2020). The relationship between anger and aggression among drug-dependent males. International Journal of Social Science and Humanity, 10(2), 51-56. https://doi.org/10.18178/ijssh.2020.10.2.1013.
  7. Balcıoğlu, I. (2000). Biyolojik, sosyolojik, psikolojik açıdan şiddet. Yüce Yayım.
  8. Bandura, A. (1973). Aggression: A social learning analysis. Prentice Hall PTR.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Namık Kemal Haspolat Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

21 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özdoğan, A. Ç., Haspolat, N. K., Çelik, O., & Yalçın, R. Ü. (2021). Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 11(2), 826-851. https://doi.org/10.18039/ajesi.736615
AMA
1.Özdoğan AÇ, Haspolat NK, Çelik O, Yalçın RÜ. Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü. AJESI. 2021;11(2):826-851. doi:10.18039/ajesi.736615
Chicago
Özdoğan, Ahmet Çağlar, Namık Kemal Haspolat, Oğuzhan Çelik, ve Ragıp Ümit Yalçın. 2021. “Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 11 (2): 826-51. https://doi.org/10.18039/ajesi.736615.
EndNote
Özdoğan AÇ, Haspolat NK, Çelik O, Yalçın RÜ (01 Temmuz 2021) Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü. Anadolu Journal of Educational Sciences International 11 2 826–851.
IEEE
[1]A. Ç. Özdoğan, N. K. Haspolat, O. Çelik, ve R. Ü. Yalçın, “Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü”, AJESI, c. 11, sy 2, ss. 826–851, Tem. 2021, doi: 10.18039/ajesi.736615.
ISNAD
Özdoğan, Ahmet Çağlar - Haspolat, Namık Kemal - Çelik, Oğuzhan - Yalçın, Ragıp Ümit. “Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 11/2 (01 Temmuz 2021): 826-851. https://doi.org/10.18039/ajesi.736615.
JAMA
1.Özdoğan AÇ, Haspolat NK, Çelik O, Yalçın RÜ. Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü. AJESI. 2021;11:826–851.
MLA
Özdoğan, Ahmet Çağlar, vd. “Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, c. 11, sy 2, Temmuz 2021, ss. 826-51, doi:10.18039/ajesi.736615.
Vancouver
1.Ahmet Çağlar Özdoğan, Namık Kemal Haspolat, Oğuzhan Çelik, Ragıp Ümit Yalçın. Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü. AJESI. 01 Temmuz 2021;11(2):826-51. doi:10.18039/ajesi.736615

Cited By