Okuma Güçlüğüne Sahip Öğrencilere Sunulan Öğretimde Video Teknoloji ve Bilgisayar Destekli Uygulamaların Kullanıldığı Çalışmaların İncelenmesi

Öz

Yaşamın birçok alanında olduğu gibi eğitim-öğretim alanında da teknoloji ve bilgisayar destekli uygulamaların yaygınlaştığı görülmektedir. Bu araştırmada, özel öğrenme güçlüklerinden biri olan okuma güçlüğüne sahip öğrencilere öğretim sunarken kullanılan video teknoloji ve bilgisayar destekli uygulamaların bağımsız değişken olarak uygulandığı çalışmaların nitel araştırma yaklaşımlarından doküman incelemesi tekniği kullanılarak betimsel olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Alan yazın taramasında “özel öğrenme güçlüğü, okuma güçlüğü, video teknoloji, bilgisayar destekli uygulamalar” anahtar sözcükleri Türkçe ve İngilizce olarak kullanılmıştır. Yurtiçinde yapılan araştırmaların belirlenmesinde Dergipark, Google Akademik, ULAKBİM, Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi veri tabanı; yurtdışı araştırmaları için E-Dergi kataloğu, Academic Search Complete, Proquest ve ERIC veri tabanları kullanılarak elektronik ortamda tarama yapılmıştır. Bu amaçla dâhil etme ölçütlerine göre belirlenen on bir çalışma katılımcı, ortam-süre, bağımlı değişken, bağımsız değişken, araştırma modeli, güvenirlik verilerine ilişkin olarak analiz edilmiş ve elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Araştırma bulgularına göre, incelenen çalışmalarda öğretim sunarken kullanılan bilgisayar destekli uygulamalardan ‘Kidspration Hikaye Haritalama Yazılımı’, ‘Multimedia Kelime Bilgisi ve Edinimi Öğretim Yöntemi’, ‘Tablet Bilgisayar Destekli Okuma Akıcılığı Sağaltım Programı’, ‘Web Destekli Uyarlanabilir Öğretim Sistemi Programı’ ve video teknolojisi uygulamalarının okuma güçlüğüne sahip öğrencilerin sesli okuma akıcılığı, okuduğunu anlama, sözcük okuma, sözcük çözümleme, doğru ve hatalı okumaları ayırt etme becerilerinin ediniminde ve geliştirilmesinde etkili olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• bilgisayar destekli uygulamalar
• doküman analizi
• okuma güçlüğü
• video teknoloji

Investigation of Studies Using Video Technology and Computer-Assisted Applications in Teaching Students with Reading Difficultues

Öz

As in many areas of life, it is seen that technology and computer-based interventions have become widespread in the field of education. In this research, it was aimed to analyze the studies that used video technology and computer-based interventions as an independent variable in the education of students with reading difficulties. The studies were analyzed descriptively by using the document analysis technique, one of the qualitative research approaches. While searching the related literature, the keywords "special learning difficulties, reading difficulties, video technology, computer-supported interventions" were used in both Turkish and English. For international studies, electronic scanning was made in the E-Journal catalog, Academic Search Complete, Proquest, and ERIC databases. 11 related studies were examined based on the inclusion criteria in terms of participants, environment, time, dependent variables, independent variables, research model, reliability data, and the findings obtained from this analysis were interpreted. According to the findings of research, the computer-based applications 'Kidspration Story Mapping Software', 'Multimedia Vocabulary and Acquisition Teaching Method', 'Tablet Computer-Assisted Reading Fluency Treatment Program', 'Web-Assisted Adaptive Teaching System Program' and video technology applications are effective in acquiring and developing the skills of reading aloud, reading comprehension, word reading, word decoding, and distinguishing between correct and incorrect readings of students with reading difficulties.

Anahtar Kelimeler

• computer based applications
• document analysis
• reading difficulties
• video technology

Kaynakça

1. Allinder, R. M., Dünse, L., Bnınken, C. D., & Obermiller-Kıolikovvski, H. J. (2001). Improving fluency in at-risk readers and students with learning disabililies. Remedial and Special Education, 22, 48-54.
2. Amerikan Psikoloji Birliği, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Beşinci Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ndan, çev. Köroğlu E., Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2014.
3. Anestin, M. (2015). Reading in the digital era: Using video self-modeling to improve reading fluency in at-risk students (Order No. 1596934). Available from ProQuest Dissertations & Theses Global. (1718184937). Retrieved from https://search.proquest.com/docview/1718184937?accountid=15310
4. Ayala, S. M., & O'Connor, R. (2013). The Effects of Video Self‐Modeling on the Decoding Skills of Children at Risk for Reading Disabilities. Learning Disabilities Research & Practice, 28(3), 142-154.
5. Baş, T. ve Akturan, U. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
6. Baydık, B. (2002). Okuma güçlüğü olan ve olmayan çocukların sözcük okuma becerilerinin karşılaştırılması. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Anklara.
7. Campigotto, R., McEwan, R., & Demmans Epp, C. (2013). Especially social: Exploring the use of an iOS application in special needs classrooms. Computers and Education, 60(1), 74-86.
8. Charlop-Christy, M. H., Le, L., ve Freeman, K. A. (2000). A comparison of video modeling with in vio modeling for teaching children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 30 (6), 537–552.

9. Chen, W. (2012). Multitouch tabletop technology for people with autism spectrum disorder: A review of the literature. Procedia Computer Science, 14, 198-207. DOI:http://dx.doi.org/10.1016/j.procs.2012.10.023.
10. Çay, E., Yıkmış, A. ve Sola Özgüç, C. (2020). Özel eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin özel eğitim öğretmenlerinin deneyim ve görüşleri.. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi – Journal of Qualitative Research in Education, 8(2), 629-648. doi: 10.14689/issn.2148-624.1.8c.2s.9m.
11. Çulha, S. (2010). Zihinsel yetersizliği olan ilköğretim kaynaştırma öğrencilerine yabancı dil öğretiminde eşzamanlı ipucuyla sunulan bireysel destek eğitimin etkililiği. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
12. Darden-Brunson, F., Green, A., & Goldstein, H. (2008). Video based instruction for children with autism. In J. K. Luiselli, D. C. Russo, W. P. Christian, & S. M. Willczynski (Eds.), Effective Practices For Children with Autism (pp. 241-268). Toronto: Oxford Universty Press.
13. Decker, M. M., EdD., & Buggey, T., PhD. (2014). Using video self- and peer modeling to facilitate reading fluency in children with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 47(2), 167-77. Retrieved from https://search.proquest.com/docview/1496789520?accountid=15310
14. Doğanay Bilgi, A., & Güzel Özmen, R. (2010). Okuma öğretimi. H. İ. Diken (Ed.), İlköğretimde kaynaştırma içinde (s. 362-397). Ankara: Pegem Akademi.
15. Edl, H. M. (2007). Examining the impact of video self -modeling on the reading fluency of upper elementary and middle school students with significant reading disabilities (Order No. 3274989). Available from ProQuest Dissertations & Theses Global. (304850331). Retrieved from https://search.proquest.com/docview/304850331?accountid=15310
16. Gersten, R, Williams, J, Fuchs, L, Baker, SImproving reading comprehension for children with disabilities: A review of research1998Washington
17. Haring, T., Kennedy, C., Adams, M., & Pitts-Conway, V. (1987). Teaching generalizition of purchasing skills across community settings to austistic youth using videotape modeling. Journal of Applied Behavioral Analysis, 20, 89–96.
18. Harris, A. J., & Sipay, E. R. (1990). How to Increase Reading Ability: A Guide to 121 Developmental and Remedial Methods. Newyork: Longmans.
19. Harrell, A. (2010). iHelp for autism. SF Weekly News. http://www.sfweekly.com/2010-08- 11/news/ihelp-for-autism/all/ (Erişim Tarihi: 10.02.2017).
20. Hitchcock, C., Prater, M.A., & Dowrick, P.W. (2004). Reading comprehension and fluency: Examining the effects of video self-modeling on first grade students' reading difficulties . Learning Disabilities Quarterly, 27, 89-103. http://orgm.meb.gov.tr/Mevzuat/ozel|yon_SON/ozelegitimyonetmelikSON.htm
21. Johnston, L., Beard, L. A., & Carpenter, L. B. (2007). Assistive technology: Access for all students. Columbus, OH: Pearson Merrill Prentice Hall.
22. Kançeşme, C. (2015). Özel Öğrenme Güçlüğü olan Öğrencilere Sayıların İngilizce Yazımının Öğretiminde Eşzamanlı İpucu İle Kapat-Kopyala-Karşılaştır Öğretim Yöntemlerinin Etkililiklerinin Karşılaştıırılması. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
23. Kagohara, D. M., Sigafoos, J., Achmadi, D., O’Reilly, M. F., & Lancioni, G. (2012). Teaching children with autism spectrum disorders to check the spelling of words. Research in Autism Spectrum Disorders, 6(1), 304-310.
24. Kennedy, M. K., Thomas, C. N., Meyer, J. P., Alves, K. A., Lloyd, J. L. (2014). Using evidence-based multimedia to improve vocabulary performance of adolescents with LD: A UDL approach. Learning Disability Quarterly, 37, 71–86.
25. Kennedy, M. J., Deshler, D. D., Lloyd, J. W. (2015). Effects of multimedia vocabulary instruction on adolescents with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 48, 22–38.
26. Mather, N., & Goldstein, S. (2001). Learning disabilities and challenging behaviors: A guide to ıntervention and classroom management. Baltimore: Brookes.
27. Mechling, L. C. (2005). The effect of instructor- created video programs to teach students with disabilities: A literature review, Journal of Special Education Technology, 20(2), 25–37.
28. Montgomerie, R., Little, S. G., & Akin-Little, A. (2014). Video Self-Modeling as an Intervention for Oral Reading Fluency. New Zealand Journal of Psychology, 43(1).
29. Morgan, R. L., Ellerd, D. A., Gerity, B. P., & Blair, R. J. (2000). That's the job I want! How technology helps young people in transition. TEACHING Exceptional Children, 32(4), 44-49.
30. Nikopoulos, C., & Keenan, M. (2007). Using video modeling to teach complex social sequences to children with autism. Journal of Autism Developmental Disorder, 37(4), 678-693.
31. Özbek, A. B. (2014). Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Okuma Akıcılığını Geliştirmede Tablet Bilgisayar Destekli Sağaltım Programının Etkililiği. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir. Polat, E.(2013). Özel Öğrenme Güçlüğü Yaşayan Öğrenciler İçin Web Destekli Uyarlanabilir Öğretim Sistemi Tasarımı. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
32. Rehfeldt, R. A., Dahman, D., Young, A., Cherry, H., & Davis, P. (2003). Teaching a s imple meal preperation skill to adults with moderate and severe mental retardation using video modelling. Behavioral Interventions, 18(3), 209-218.
33. Sani-Bozkurt, S. (2017). Özel eğitimde dijital destek: yardımcı teknolojiler. AUAd, 3(2), 37-60.
34. Sarıpınar, E. G., & Erden, G. (2010). Okuma güçlüğünde akademik beceri ve duyusal-motor işlevleri değerlendirme testlerinin kullanılabilirliği. Turk Psikoloji Dergisi, 25(65).
35. Shah, N. (2011). Special education pupils find learning tool in iPad applications. Education Week, 30(22), 1-16. Shipley-Benamou, R., Lutzker, J. R., & Taubman, M. (2002). Teaching dailly living skills to children with autism through instructional video modeling. Journal of Possitive Behavior Interventions, 4(3), 165-188.
36. Terzioğlu, I., Curaoğlu, O. & Yıkmış, A. (2019). Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin matematik becerilerinin geliştirilmesinde bilgisayar destekli öğretimin kullanıldığı araştırmaların betimsel analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 371-382.
37. Wade, E., Boon, R. T., & Spencer, V. G. (2010). Use of Kidspiration© software to enhance the reading comprehension of story grammar components for elementary-age students with specific learning disabilities. Learning Disabilities: A Multidisciplinary Journal, 8(2), 31-41.
38. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.