Uganda’nın bilim, teknoloji, yenilik, araştırma ve geliştirme (STIRD) ekosistemi geleneksel olarak Küresel Kuzey’den gelen aktörler tarafından şekillendirilmiştir. Ancak son on yılda Türkiye ve Çin gibi Güney ülkelerinin katılımıyla daha çeşitlenmiş bir tablo ortaya çıkmıştır. Buna rağmen, Uganda’nın STIRD yolculuğunu etkileyen uluslararası aktörlerini bütünsel olarak inceleyen sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada, Uganda’nın STIRD ekosistemini şekillendiren kurumsal aktörler beş kategoride ele alınmaktadır: kültürel kurumlar, sağlık araştırma kuruluşları, kalkınma odaklı STK’lar, ikili/çok taraflı kalkınma ajansları ve STI politika ağları. Aktörler rolleri, ortaklıkları, tematik odak alanları ve ulusal politika üzerindeki etkileri belge analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, ABD, Birleşik Krallık ve İsveç gibi yerleşik bağışçıların etkisinin sürdüğünü gösterirken, Türkiye, Çin ve bölgesel ağların artan rollerini de öne çıkarmaktadır. Bu aktörlerin katkıları özellikle finansman, kurumsal ortaklıklar ve kapasite geliştirme alanlarında belirgindir. Çalışma, politika yapıcılar için koordinasyonu güçlendirme ve ulusal kalkınma hedefleriyle daha tutarlı stratejiler geliştirme konusunda öneriler sunarken, yeni aktörlerin daha stratejik STI diplomasisi yaklaşımları oluşturmasına ışık tutmaktadır. Ayrıca Doğu Afrika’daki inovasyon ortamına dair sınır ötesi etkileri daha iyi anlamak için ileriye dönük ampirik ve karşılaştırmalı araştırmalar yapılmasını önermektedir.
Bilim diplomasisi Uganda STIRD uluslararası ortaklıklar yumuşak güç
TÜBİTAK BİDEB 2219
Uganda’s science, technology, innovation, research, and development (STIRD) ecosystem has historically been shaped by actors from the Global North. However, in the past decade, a more diversified landscape has emerged, marked by increasing engagement from Global South countries, including Türkiye and Chinese. Despite this evolution, limited research has examined the full spectrum of international actors influencing Uganda’s STIRD trajectory. This study addresses this gap by identifying and analysing the organisational actors that shape Uganda’s STIRD ecosystem—categorised into five groups: cultural institutions, health research organisations, development NGOs, bilateral/multilateral development agencies, and emerging STI policy networks. Using qualitative document analysis, the research investigates each actor’s roles, partnerships, thematic focus, and influence on national policy. Findings reveal a continued dominance of established donors like the USA, UK, and Sweden, yet highlight a growing role of actors such as Türkiye, China, and regional networks. These actors contribute through funding, institutional partnerships, and capacity-building. The study offers insights for policymakers to enhance coordination and alignment with national development goals and for new actors to craft more strategic STI diplomacy engagements. It concludes by calling for further empirical and comparative research to deepen understanding of transnational influences in East Africa’s innovation landscape.
science diplomacy Uganda STIRD international partnerships soft power
Ethical Considerations This research adhered to ethical standards, including respect for participants' rights and confidentiality. The study was ethically approved by the Istanbul Medeniyet University Social and Humanities Ethics Board. AI Use Disclaimer The authors disclose the use of AI in the research process, manuscript preparation, and data analysis. Specifically, ChatGPT 4.5 was used as a tool to assist with proof reading of the research. The authors take full responsibility for the accuracy, integrity, and ethical considerations of any AI-generated content included in the manuscript.
This research was funded and supported by the TÜBİTAK BİDEB 2219 Postdoctoral Research Program, Term 2023-2.
TÜBİTAK BİDEB 2219
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Afrika Çalışmaları |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | TÜBİTAK BİDEB 2219 |
| Gönderilme Tarihi | 23 Haziran 2025 |
| Kabul Tarihi | 25 Eylül 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 15 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 20 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2 |
Dergimiz, Akdeniz Havzası ve Afrika’ya ilişkin tarih, kültür, siyaset, ekonomi, edebiyat, sosyoloji ve uluslararası ilişkiler gibi geniş bir yelpazede akademik çalışmalara yer vermektedir. İlgili alanlarda özgün araştırmalarını yayımlamak isteyen akademisyenler, araştırmacılar ve uzmanlar makalelerini gönderebilirler.
Makalelerin değerlendirme süreci, bilimsel etik kurallar çerçevesinde kör hakemlik sistemi ile yürütülmektedir. Yayımlanmak üzere gönderilecek makalelerin, dergi yazım kurallarına uygun olarak hazırlanması gerekmektedir.