Matematik Öğretmeni Adaylarının Etnomatematik Farkındalıklarının İncelenmesi

Öz

Matematik eğitiminde son çeyrek asırda kültür ve matematik ilişkisine yönelik bir eğilimin ortaya çıktığı görülmektedir. Öğrenme ortamlarını öğrencilerin içinde yaşadıkları toplumlardan ayrı düşünmek mümkün değildir. Öğrencilerin yaşadıkları kültürlerden günlük yaşam örnekleri verilmesi, öğrenciler için matematik dersinin gerekliliğinin farkına varmalarını ve daha anlamlı, kalıcı öğrenmelerini sağlayacaktır. Buradan hareketle bu tür öğrenme ortamlarının oluşturulmasında matematik öğretmenlerinin ve matematik öğretmen adaylarının yeri yadsınamaz. Tüm bunların ışığında bu çalışmada matematik öğretmen adaylarının etnomatematiğe yönelik farkındalıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini bir Devlet Üniversitesinin Matematik Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 60 ikinci sınıf matematik öğretmen adayı oluşturmaktadır. Matematik öğretmen adaylarının etnomatematik hakkındaki düşüncelerini ve matematik kültür ilişkisine yönelik farkındalıklarını ortaya çıkarmak için öğretmen adaylarına dört sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüş formu uygulanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda matematik öğretmen adaylarının genel olarak matematik ve kültür arasındaki karşılıklı etkileşimin farkında oldukları görülmektedir. Bununla birlikte öğretmen adaylarının matematik ve kültür farkındalığında matematiğin içindeki kültürden ziyade, farklı kültürlerin içindeki matematiğin varlığına daha çok vurgu yaptıkları yani kültürün içindeki matematiğin var olduğunun farkında oldukları tespit edilmiştir. Bununla birlikte az da olsa birkaç matematik öğretmen adayının matematiğin öğretiminde kültürün bir araç olması noktasında farkındalığı olsa da bu açıdan bakıldığında öğretmen adaylarının kültürün matematik öğretiminde kullanılması noktasında yeterli farkındalıklarının olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Etnomatematik
• Matematik Eğitimi
• Matematik Öğretmeni Adayları
• Kültür
• Kültürel Çeşitlilik.

Investigation of Ethnomathematics Awareness of Preservice Mathematics Teachers

Abstract

Over the past 25 years, a shift towards understanding the interconnectedness of culture and mathematics in education has developed. It is impossible to consider learning environments separately from the societies in which students live. By incorporating examples from students’ own cultures into instruction, the relevance of mathematics becomes apparent, leading to more meaningful and enduring learning experiences. Therefore, the role of current and future mathematics teachers in cultivating such learning environments is critical. This study aimed to assess the ethnomathematics awareness of preservice mathematics teachers. Sixty preservice teachers from a state university’s mathematics education department participated. A semi-structured form was used to gather the participants’ thoughts on ethnomathematics and their understanding of the mathematics-culture relationship. Content analysis was performed on the data collected. Results indicate that preservice teachers generally understand the reciprocal relationship between mathematics and culture. They were more aware of the presence of mathematics in various cultures, suggesting an understanding of mathematics within cultural contexts. However, only a few recognized that culture can be a pedagogical tool in mathematics instruction, suggesting a lack of awareness about how culture can be leveraged in teaching mathematics.

Keywords

• Ethnomathematics
• Mathematics Education
• Pre-Service Mathematics Teachers
• Culture
• Cultural Diversity.

Kaynakça

1. Adam, S. (2004). Ethnomathematical ideas in the curriculum, Mathematics Education Research Journal. 16(2), 49-68. https://doi.org/10.1007/BF03217395
2. Aksakal, K., Satan, N., & Saygı, E. (2022). Kendoku oyununun ortaokul matematik öğretim programındaki kazanımlar açısından öğretmen görüşlerine dayalı olarak ı̇ncelenmesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 113-127. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/akef/issue/68985/1092363
3. Aktekin, D. (2017). Ethnomatematik (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli.
4. Aktuna, H. E. (2013). Sixth grade student’ perceptions of and engagement in ethnomathematical tasks in the area measurement concept (Unpublished master’s thesis). Middle East Technical University, Department of Elementary Science and Mathematics Education, Ankara. Alangui, W. V. (2017). Ethnomathematics and culturally relevant mathematics education in the Philippines. In Ethnomathematics and its diverse approaches for mathematics education (pp. 183-208). Cham: Springer International Publishing.
5. Anderson-Pence, K. (2015). Ethnomathematics: The role of culture in the teaching and learning of mathematics. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/280865220
6. Arı, A. A., & Demir, B. (2022). Matematiksel modellemenin kültürel perspektifi: Etnomodelleme, Kültür Araştırmaları Dergisi, 12, 253-270. https://doi.org/10.46250/kulturder.1067167
7. Arı, A. A., Demir, B., & Ar, T. (2019). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının “Kültür ve “Matematik” algılarının incelenmesi. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5, 61-71. https://dergipark.org.tr/tr/pub/butobid/issue/51079/655902
8. Bahadır E. (2021). Göçmen öğrencilerin matematik eğitiminde etnomatematik yaklaşımının kullanılması, Milli Eğitim, 50(1), 577-594. 9 https://doi.org/10.37669/milliegitim.959829

9. Bishop, A. J. (1991). Mathematical enculturation: Perspective on mathematics education. Kluwer Academic Publishers.
10. Çenberci, S., & Özgen, K. (2021). Matematik öğretmen adaylarının etkinlik tasarımında günlük yaşamla ilişkilendirmeyi yansıtmaya yönelik görüşleri, becerileri ve örnekleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 70-95. https://doi.org/10.51460/baebd.838118
11. D’Ambrosio, U. (1985). Ethnomathematics and its place in the history and pedagogy of mathematics. For the Learning of Mathematics, 5(1), 44-48. https://www.jstor.org/stable/40247876
12. D’Ambrosio, U. (2001). In my opinion: What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics, 7(6), 308-310. https://doi.org/10.5951/TCM.7.6.0308
13. Doğan, M., & Eryılmaz, F. (2022). Öğretmen adaylarının etnomatematik farkındalıklarına ilişkin bir araştırma. O. Zahal & H. Taş (Eds.), Eğitimde Güncel Araştırmalar (ss. 177-207). Gece Kitaplığı.
14. Ergene, Ö., Çaylan-Ergene, B., & Yazıcı, E. Z. (2020). Ethnomathematics activities: Reflections from the design and implementation process. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 11(2), 402-437. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.688780
15. Ernest, P. (2016). Values and mathematics: Overt and covert. Culture and Dialogue, 4(1), 48-82. https://doi.org/10.1163/24683949-12340004
16. Esen, B., & Saralar-Aras, İ. (2022). Çokgenler konusunun öğretiminde RETA modelinin öğrencilerin başarı ve algılarına etkisi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 96-121. https://dergipark.org.tr/tr/pub/neueefd/issue/74813/1214521
17. Güreş, H. (2019). Farklı kültürel değerlere sahip ortaokul 7.sınıf öğrencilerin matematiksel düşüncelerinin incelenmesi: Bir etnomatematik uygulaması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
18. Horzum, T., & Yıldız, E. (2023). Examination of middle school mathematics textbooks in terms of values. International Electronic Journal of Mathematics Education, 18(2), em0731. https://doi.org/10.29333/iejme/12908
19. Irawan, A. (2018). Penggunaan etnomatematika engklek dalam pembelajaran matematika, Jurnal Math Education Nusantara, 1(1), 46-51. https://doi.org/10.54314/jmn.v1i1.7
20. Kang, H. (1992). Stakeholders’ treceptiveness to an ethnomathematics curriculum foundation: The case of Cameroon (Unpublished doctoral dissertation). The University of British Columbia, Canada.
21. Karadağ, Z., & Akar, G. K. (2020). El sanatları ve matematik: Cebir dünyasına bakış. Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 37(2), 123-146. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1453427
22. Kaleci, F., & Cihangir, A. (2019). The integration of information and communication technologies for education: Comparative analysis of Turkey and Singapore. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 139-161. https://doi.org/10.38151/akef.641913
23. Küçük, A. (2013a). Ethnomathematics in Anatolia (In Turkey): Mathematical thoughts in multiculturalism. Revista Latinoamericana de Etnomatemática, 7(1), 171-184. https://www.redalyc.org/pdf/2740/274030901008.pdf
24. Küçük, A. (2013b). Ethnomathematics in Anatolia I (In Turkey): Geometry perception in multiculturalism. Educational Research and Reviews, 8(16), 1360-1368. https://doi.org/10.5897/ERR012.231
25. Lewis, K. C. (2016). Ethnomathematics meets history of mathematics: A case study (Unpublished master’s thesis). Texas A & M University, the USA.
26. Magallanes, A. M. (2003). Comparison of student test scores in a coordinate plane unit using traditional classroom techniques versus traditional techniques coupled with ethnomathematics software at Torch middle school (Unpublished master’s thesis). National University, the USA.
27. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] (2018). İlkokul ve Ortaokul matematik dersi öğretim program. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara, Turkey.
28. Meyer, S., & Aikenhead, G. S. (2021). Indigenous culture-based school mathematics in action: Part I: Professional development for creating teaching materials. The Mathematics Enthusiast, 18(1), 100-118. https://doi.org/10.54870/1551-3440.1516
29. Öksüz, A., & Erdoğan, A. (2022). 1900-1940 seneleri arasındaki matematik ders kitaplarının günümüz matematik ders kitapları ile mukayesesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 158-181. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akef/issue/68985/1094006
30. Rachmawati, I. (2012). Eksplorasi etnomatematika masyarakat sidoarjo. MATH Edunesa, 1(1), 1-8. https://doi.org/10.26740/mathedunesa.v1n1.p%25p
31. Rosa, M., & Orey, D. C. (2011). Ethnomathematics: The cultural aspects of mathematics. Revista Latinoamericana de Etnomatemática, 4(2), 32-54. https://revista.etnomatematica.org/index.php/RevLatEm/article/view/32
32. Shirley, L. (2001). Ethnomathematics as a fundamental of instructional methodology. ZDM- Mathematics Education, 33(3), 85-87. https://doi.org/10.1007/BF02655699
33. Sunzuma, G., & Maharaj, A. (2019). Teacher-related challenges affecting the integration of ethnomathematics approaches into the teaching of geometry. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 15(9), em1744. https://doi.org/10.29333/ejmste/108457
34. Umbara, U., Wahyudin, W., & Prabawanto, S. (2021). Exploring ethnomathematics with ethnomodeling methodological approach: How does cigugur indigenous people using calculations to determine good day to build houses. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 17(2), em1939. https://doi.org/10.29333/ejmste/9673
35. Widada, W., Herawaty, D., & Lubis, A. N. M. T. (2018). Realistic mathematics learning based on the ethnomathematics in Bengkulu to improve students’ cognitive level. Journal of Physics: Conference Series, 1088, 1-8. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1088/1/012028
36. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in the social sciences]. Seçkin Publishing.
37. Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) (2018). https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/Ilkogretim_Matematik_Lisans_Programi.pdf
38. Zaslavsky, C. (1996). The multicultural math classroom: Bringing in the world. Portsmouth, NH: Heinemann.