TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİNDE ÖNERİLEN YAZILI YOKLAMALARA İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yazılı yoklamalarla ölçme ve değerlendirmenin öğretmenler tarafından nasıl algılandığını ve bu uygulamaya dair görüşlerini incelemektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemiyle yürütülmüştür. Katılımcılar, Konya ili Çeltik ilçesindeki resmi ortaokul ve liselerde görev yapan ve yazılı yoklama uygulayan 26 öğretmenden (11 erkek, 15 kadın) oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin yazılı yoklamalara ilişkin olumlu ve olumsuz görüşlerini, bu uygulamaların öğrenme çıktıları üzerindeki etkilerini, sürece dair karşılaşılan zorlukları ve uygulamaya ilişkin önerilerini kapsamaktadır. Öğretmenlerin yazılı yoklama uygulamasına yönelik olumlu görüşleri güvenilirlik, geçerlilik, kazanımlara uygunluk ve geri bildirim sağlama şeklinde olup, olumsuz görüşleri ise sınav kaygısı yaratma, hazırlık süresinin uzunluğu ve öğretmene ek iş yükü nedenlerden kaynaklanmaktadır. Yazılı yoklamaların öğrenme üzerindeki etkileri olumlu, olumsuz ve değişken olarak sınıflandırılmış; olumlu etkiler arasında motivasyon ve çalışma alışkanlığı sağlama öne çıkarken, olumsuz etkiler arasında kaygı ve gerçek öğrenmenin ölçülememesi vurgulanmıştır. Karşılaşılan zorluklar öğrenci, öğretmen ve yöntem temelli sorunlar olarak üç grupta ele alınmıştır. Öğretmenler, değerlendirme yöntemlerinin çeşitlendirilmesi, sürece dayalı değerlendirmeye önem verilmesi ve yazma becerilerine odaklanılması yönünde önerilerde bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• Öğretmen görüşleri
• Yazılı yoklama
• Ölçme ve değerlendirme

Teachers' Opinions on Written Exams Proposed in the Türkiye Century Education Model

Öz

The purpose of this study is to examine how teachers perceive measurement and evaluation through written tests within the scope of the Turkey Century Education Model and to investigate their opinions on this practice. The study was conducted using the case study method, one of the qualitative research designs. Participants consisted of 26 teachers (11 male, 15 female) working in public middle schools and high schools in the Çeltik district of Konya province who administer written exams. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using content analysis. The findings include teachers' positive and negative views on written exams, the effects of these practices on learning outcomes, the difficulties encountered in the process, and their suggestions regarding the practice. Teachers' positive views on written tests include reliability, validity, suitability for learning outcomes, and providing feedback, while their negative views stem from test anxiety, the length of preparation time, and the additional workload for teachers. The effects of written tests on learning were classified as positive, negative, and variable; among the positive effects, motivation and the development of study habits stood out, while among the negative effects, anxiety and the inability to measure actual learning were emphasized. The challenges encountered were addressed in three groups: student-based, teacher-based, and method-based issues. Teachers suggested diversifying assessment methods, emphasizing process-based assessment, and focusing on writing skills.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Century Education Model
• Teacher Opinions
• Written Assesment
• Measurament and assessment

Kaynakça

1. Akhun, İ. (1982). Sınav türleri ve bunların bilgiyi ölçme değerleri. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 15(2), 311-320.
2. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives. Longman.
3. Andrade, H. L., Bennett, R. E., & Cizek, G. J. (Eds.). (2019). Handbook of formative assessment in the disciplines. Routledge. https://www.routledge.com/Handbook-of-Formative-Assessment-in-the-Disciplines/Andrade-Bennett-Cizek/p/book/9781138054363
4. Andrade, H., & Du, Y. (2007). Student responses to criteria-referenced self-assessment. Assessment & Evaluation in Higher Education, 32(2), 159–181. https://doi.org/10.1080/02602930600801928
5. Atılgan, H. (2006). Madde ve test istatistikleri. H. Atılgan (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme içinde (s. 353-375). Anı
6. Aydemir, A. (2024). Türkçe öğretmenlerinin yazılı sınav sorusu hazırlama yeterliklerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkçe Eğitimi Bilim Dalı].
7. Başar, M. (2013). Okuma yazma öğrenerek ilkokula başlayan çocukların karşılaştıkları sorunların değerlendirilmesi. EKEV Akademi Dergisi, 17(56), 275-294. https://dergipark.org.tr/en/download/issue-file/60271
8. Bektaş, M., & Kudubeş, A. A. (2014). Bir ölçme ve değerlendirme aracı olarak: Yazılı sınavlar. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(4), 330-336. https://izlik.org/JA34NC36NG

9. Black, P., & Wiliam, D. (1998). Assessment and classroom learning. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 5(1), 7–74. https://doi.org/10.1080/0969595980050102
10. Black, P., & Wiliam, D. (2018). Classroom assessment and pedagogy. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 25(6), 551–575. https://doi.org/10.1080/0969594X.2018.1441807
11. Brookhart, S. M. (2010). How to assess higher-order thinking skills in your classroom. ASCD.
12. Brookhart, S. M. (2011). Educational assessment knowledge and skills for teachers. Educational Measurement: Issues and Practice, 30(1), 3–12. https://doi.org/10.1111/j.1745-3992.2010.00195.x
13. Brookhart, S. M. (2017). How to give effective feedback to your students (2nd ed.). ASCD.
14. Büyüköztürk, Ş. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (22. baskı). Pegem Akademi
15. Çetin, B. (2014). Bilişsel alan davranışlarının ölçülmesi (pp. 67–142). In M. Gömleksiz & S. Erkan (Eds.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme (3. baskı). Nobel
16. Çiftçi, B., & Aydın, A. (2025). Fen bilimleri öğretmenlerinin ortak yazılı sınav sistemine ilişkin görüşleri. Journal of the Turkish Chemical Society Section C: Chemical Education, 10(1), 65-92. https://doi.org/10.37995/jotcsc.1654824
17. DeLuca, C., LaPointe-McEwan, D., & Luhanga, U. (2016). Teacher assessment literacy: A review of international standards and measures. Educational Assessment, Evaluation and Accountability, 28(3), 251–272.https://doi.org/10.1007/s11092-015-9233-6
18. Demircioğlu, G., Demircioğlu, H. (2009). Kimya öğretmenlerinin sınavlarda sordukları soruların hedef davranışlar açısından değerlendirilmesi. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 3(1), 80-98. https://izlik.org/JA79KK27NM
19. Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th ed.). Teachers College Press.
20. Gibbons, P. (2015). Scaffolding language, scaffolding learning: Teaching English language learners in the mainstream classroom (2nd ed.). Heinemann.
21. Gottheiner, D. M., & Siegel, M. A. (2012). Experienced middle school science teachers’ assessment literacy: Investigating knowledge of students’ conceptions in genetics and ways to shape instruction. Journal of Science Teacher Education, 23(5), 531–557.https://doi.org/10.1007/s10972-012-9278-z
22. Göçer, A. (2016). Lisansüstü eğitim gören Türkçe öğretmenlerinin yazılı sınav sorularının incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(27/3), 22-37. https://izlik.org/JA77CS75DM
23. Göçer, A. (2022). Eğitimde soru kullanımının yeri ve işlevleri: Türkçe eğitim alanı örneği. International Journal of Language Academy, 10(1), 65-87. http://dx.doi.org/10.29228/ijla57379
24. Gürdil, H., Soğuksu, Y. B., & Coşkun, F. (2025) Eğitim alanındaki nitel çalışmaların geçerlik ve güvenirlik analizleri kapsamında incelenmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 16(31), 29-52. https://doi.org/10.58689/eibd.1611115
25. Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of Educational Research, 77(1), 81–112. https://doi.org/10.3102/003465430298487
26. Heritage, M. (2007). Formative assessment: What do teachers need to know and do?. Phi Delta Kappan, 89(2), 140-145. https://doi.org/10.1177/003172170708900210
27. Herppich, S., Praetorius, A.K., Förster, N., Glogger-Frey, I., Karst, K., Leutner, D., & Südkamp, A. (2018). Teachers’ assessment competence: Integrating knowledge-, process-, and product-oriented approaches into a competence-oriented conceptual model. Teaching and Teacher Education, 76, 181–193. https://doi.org/10.1016/j.tate.2017.12.001.
28. İzci, K., Çalışkan, G., & Aktürk, A. O. (2018). Öğretmen adaylarının sınıf içi ölçme-değerlendirme okuryazarlıklarına etki eden etmenlerin incelenmesi: Bir yapısal eşitlik modellemesi. Eğitim Bilim ve Teknoloji Araştırmaları Dergisi, 3(1), 10-22. https://izlik.org/JA93GW92XW
29. Kana, F., Geçgel, H., & Yavşan, F. (2025). Ortaokullarda değişen sınav sistemiyle ilgili öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (63), 827-842. https://doi.org/10.53444/deubefd.1573441
30. Kara Özkan, N. (2025). Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yenilenen ölçme ve değerlendirme yönetmeliğinin Türkçe eğitimindeki yansımaları. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 11(1), 126-155. https://doi.org/10.31464/jlere.1550619
31. Karaman, P., & Büyükkıdık, S. (2023). Teachers’ use of open-ended questions: A mixed-methods study. The Clearing house: a Journal of eduCaTional sTraTegies, issues and ideas, 96(2), 79-87. https://doi.org/10.1080/00098655.2023.2166891
32. McMillan, J. H. (2021). Classroom assessment: Principles and practice for effective standards-based instruction (7th ed.). Pearson.
33. MNE. (2022a). Sınıfta ölçme ve değerlendirme uygulamaları öğretmen el kitabı. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü. https://ogm.meb.gov.tr
34. MNE. (2022b). Sınıfta Ölçme ve Değerlendirme Uygulamaları Öğretmen El Kitabı. Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü. https://ogm.meb.gov.tr
35. MNE. (2022c). Öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı. MNE. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metni. Milli Eğitim Bakanlığı. https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin
36. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Thousand Oaks: Sage
37. OECD. (2019). TALIS 2018 results: Teachers and school leaders as lifelong learners. OECD Publishing.
38. OECD. (2022). TALIS 2022 Results: Teachers and School Leaders as Lifelong Learners. OECD Publishing.
39. Popham, W. J. (2020). Classroom assessment: What teachers need to know (9th ed.). Pearson.
40. Spillane, J. P., Reiser, B. J., & Reimer, T. (2002). Policy implementation and cognition: Reframing and refocusing implementation research. Review of Educational Research, 72(3), 387–431. https://doi.org/10.3102/00346543072003387
41. Stiggins, R. (2018). The perfect assessment system. ASCD.
42. Tekin, H. (2004). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Yargı
43. Tok, M., & Ünlü, S. (2014). Yazma becerisi sorunlarının ilkokul, ortaokul ve lise öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(50), 73-95. https://doi.org/10.17755/esosder.04506
44. Tomlinson, C. A. (2020). The differentiated classroom: Responding to the needs of all learners (2nd ed.). ASCD.
45. Torrance, H. (2012). Assessment, teaching and theories of learning. In J. Gardner (Ed.), Assessment and Learning (2nd ed., pp. 111–122). SAGE
46. Üredi, P. (2024). Öğretmen yetiştirme programlarına yön vermek üzere bütüncül ölçme ve değerlendirme uygulamalarının öğretim programlarında uygulanma düzeyleri. International Journal of Education and New Approaches, 7(1), 10-30. https://doi.org/10.52974/jena.1497259
47. Yıldırım, C. (1983). Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. ÖSYM Eğitim
48. Zeidner, M. (2017). Test anxiety: The state of the art. Springer.
49. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin
50. Weurlander, M., Söderberg, M., Scheja, M., Hult, H., & Wernerson, A. (2012). Exploring formative assessment as a tool for learning: students’ experiences of different methods of formative assessment. Assessment & Evaluation in Higher Education, 37(6), 747-760. https://doi.org/10.1080/02602938.2011.572153