İdin Mahkûmiyeti: Esir Şehrin Mahpusu Romanında Kişilik Bozuklukları ve Parafili

Öz

Bu çalışmada, Kemal Tahir’in Esir Şehrin Mahpusu adlı romanındaki karakterlerin bireysel patolojiler doğrultusunda biçimlenen yapıları, psikanalitik kuram çerçevesinde çözümlenmiştir. Karakterlerin ruhsal süreçlerinin en belirgin biçimde görünür hâle geldiği mekân olarak cezaevi ortamı merkez alınmış, mahpus bireylerin psikolojik dinamikleri, içsel çatışmaları ve bilinçdışı süreçleri cinsiyet ayrımı gözetilmeksizin incelenmiştir. Makaledeki amaç, ilgili kişilerin psikodinamik yapılanmalarına odaklanarak kişilik bozukluklarını ve parafili eğilimlerini anlatı bağlamında çözümlemek ve davranış örüntülerinin psikoloji bilimiyle tutarlı ruhsal örgütlenmeler çerçevesinde değerlendirilebileceğini göstermektir. Bu doğrultuda, Esir Şehrin Mahpusu romanında tespit edilen ruhsal bozukluklar ve parafiliye ilişkin bulguların, psikoloji biliminin ortaya koyduğu kriterlerle yüksek düzeyde örtüştüğü görülmüştür. Roman kişilerinde saptanan bulgular arasında obsesif kompulsif, antisosyal, histrionik, narsisistik, şizotipal ve paranoid kişilik bozukluklarına yönelik eğilimlerin yanı sıra parafili grubuna dâhil edilen pedofili, sadizm, mazoşizm, voyerizm ve nekrofili olgularının bir eğilim biçimi olarak yer aldığı tespit edilmiştir. Ayrıca pedofili olgusunun, kadın roman kişilerinin kız ve erkek çocuklara yönelik eğilimleri ile yetişkin erkeklerin, erkek çocuklara eğilimi şeklinde farklı temsillerle ortaya çıktığı belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kemal Tahir
• Esir Şehrin Mahpusu
• psikanaliz
• kişilik bozuklukları
• parafili

The Imprisonment Of Id: Personality Disorders and Paraphilıain The Novel The Prisoner Of The Captive City

Öz

In this study, the structures of the characters in Kemal Tahir’s The Prisoner of the Captive City, shaped by individual pathologies are analyzed within the framework of psychoanalytic theory. The prison environment is foregrounded as the privileged space in which the character’s mental processes become most visible; here, the psychological dynamics, internal conflicts and unconscious processes of the imprisoned individuals are examined without recourse to gender distinctions. The principal aim of the work is to analyze personality disorders and paraphilic tendencies within the narrative context by focusing on the psychodynamic structures of the individuals involved and to demonstrate that behavioral patterns can be systematically evaluated within the frameworks consistent with psychological science. The findings reveal that the mental disorders and paraphilic behaviors depicted in the novel show a striking degree of overlap with established psychological criteria. The findings identified in the characters reveal tendencies toward obsessive-compulsive, antisocial, histrionic, narcissistic, schizotypal, and paranoid personality disorders. Additionally, it was determined that cases of pedophilia, sadism, masochism, voyeurism and necrophilia, categorized under paraphilic disorders are present as behavioral tendencies within the narrative. Additionally, it is noted that the phenomenon of pedophilia manifests through different representations, such as the inclinations of female characters toward both girls and boys and adult males toward boys.

Anahtar Kelimeler

• Kemal Tahir
• The Prisoner of the Captive City
• psychoanalysis
• personality disorders
• paraphilia

Kaynakça

1. Aggrawal, A. (2009). A New Classification of Necrophilia, Journal of Forensic and Legal Medicine. 16(6):316-320.
2. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed. American Psychiatric Publishing.
3. Baytimur, M. N. (Nisan, 2019). Cemil Süleyman’ın Siyah Gözler Romanından Hareketle Bir Kadının Paranoid Bozuklukları. SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (46):61-72.
4. Chang, Z., Larsson, H., Lichtenstein, P., & Fazel, S. (2015). Psychiatric Disorders and Violent Reoffending: A National Cohort Study of Convicted Prisoners in Sweden. The Lancet Psychiatry, 2(10), 891–900. https://doi.org/10.1016/S2215‑0366(15)00234‑5
5. Cohen, L. J., & Galynker, I. (2002). Clinical Features of Pedophilia and Implications for Treatment. Journal of Psychiatric Practice, 8(5), 276–289. doi: 10.1097/00131746-200209000-00004
6. Freud, S. (1989). Cinsel Yasaklar ve Normaldışı Davranışlar. (M. Sencer Çev.). Ara Yayıncılık, İstanbul.
7. Freud, S. (1991). Cinselliğin Yeryüzü. (A. A. Öneş Çev.). Broy Yayınları, Ankara.
8. Freud, S. (2018). Rüya Yorumu. (A. Kanat Çev). 2. Cilt, Lilith Yayınevi, İzmir.

9. Freud, S. (2019). Haz İlkesinin Ötesinde. (A. Babaoğlu Çev.). Metis Yayınları, İstanbul.
10. Geçtan, E. (1997). Psikodinamik Psikiyatri ve Normal Dışı Davranışlar. Remzi Kitabevi, İstanbul.
11. Gillespie, N. A., Aggen, S. H., Neale, M. C., Knudsen, G. P., Krueger, R. F., South, S. C., Czajkowski, N., Nesvåg, R., Ystrom, E., Kendler, K. S., & Reichborn‑Kjennerud, T. (2018). Associations Between Personality Disorders and Cannabis Use and Cannabis Use Disorder: A Population‑Based Twin Study, Addiction. 113(8), 1488–1498. https://doi.org/10.1111/add.14209
12. Gölge, Z. B., Özgeldi Bayraktar E., Akdemir, S. (Eylül, 2021). Kadın Cinsel İstismarcılar. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 13(3): 524-536.
13. Güdücü, B. (2016). “Erkek” Cinsel Kimliği, Sadizm Mazoşizm Üzerine Bir Saha Araştırması. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, 2(2), 33-45.
14. Horney, K. (2010). İçsel Çatışmalarımız. (Z. Koçak Çev.). Sel Yayıncılık, İstanbul.
15. Kani, Sakallı, A. (2014). Obsesif Kompulsif Tanısı Alan Hastaların Afektif Mizaç, Kronobiyoloji ve Dürtüsellik Açısından İncelenmesi. Yayımlanmamış Uzmanlık Tezi, İstanbul Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı.
16. Kohut, H. (1998). Kendiliğin çözümlenmesi, (B. Büyükkal Çev.). Metis Yayınları, İstanbul.
17. Köroğlu, E. ve Bayraktar, S. (2010). Kişilik Bozuklukları. HYB Basım Yayın, Ankara.
18. Krafft-Ebing, R. V. (2014). Cinselliğin Psikopatolojisi (E. Kapkın Çev.). Payel Yayınevi, İstanbul.
19. Özen, Ö. (2020). Psikanaliz ve Edebiyat: İki Terapist Yoldaş. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 6(1), 9-16.
20. Özmen, M. (2024). Histrionik Kişilik Bozukluğu ve Histeri. (Doğan, Ş Ed.). Kişilik Bozuklukları, (s.69-74), Türkiye Klinikleri.
21. Öztunç, H., Bilge, Y., Bilge, Y., (2015). Kişilik Bozuklukları ile Gelir ve Cinsiyet Değişkenlerinin İlişkisinin İncelenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 64-83.
22. Öztürk, O. ve Uluşahin, A. (2011). Ruh Sağlığı ve Bozuklukları. II. Nobel Tıp Yayınevleri, Ankara.
23. Pinto, A., Teller, J., Wheaton, G. M. (2022). Obsessive Compulsive Personality Disorder: A Reviewof Symptomatology. Impact on Functioning and Treatment, Focus, 20(4), 389–396.
24. Sayın, Ü. (2016). Parafili-1: Cinsel Bozukluklar ve Normal Ötesi Davranışlar. Tantra Akademi Onur Basım Yayın, 1. Baskı, İstanbul.
25. Seid, M., Anbesaw, T., Melke, S., Beteshe, D., Mussa, H., Asmamaw, A., & Shegaw, M. (2022). Antisocial Personality Disorder and Associated Factors Among Incarcerated in Prison in Dessie City Correctional Center, Dessie, Ethiopia: a Cross-Sectional Study. BMC Psychi-atry. 22, 53. https://doi.org/10.1186/s12888-022-03710-y
26. Storr, A. (1992). Cinsel Sapmalar. (K. Bek Çev.). Yılmaz Yayınları, İstanbul.
27. Tahir, Kemal (1982). Esir Şehrin Mahpusu. Can Yayınları, İstanbul.
28. Türk Dil Kurumu (1998). Türkçe Sözlük (9. bs.). Türk Tarih Kurumu.
29. Wong, R. S.-Y. (2023). Psychopathology of Antisocial Personality Disorder: From the Structural, Functional and Biochemical Perspectives. The Egyptian Journal of Neurology, Psychiatry and Neurosurgery, 59(1): 113. https://doi.org/10.1186/s41983-023-00717-4