Die Reflexion der türkischen und deutschen interkulturellen Merkmale in den Witzen von Nasreddin Hodscha und Till Eulenspiegel

Öz

Das Verhältnis von Sprache zur Kultur und Kommunikation spielt heute eine wichtige Rolle. Das Konzept „interkulturelle Kommunikation“, das aus diesem Dreieck hervorgeht, gewinnt von Tag zu Tag an Bedeutung und macht sich in der globalen Welt stärker bemerkbar. Die durchgeführten Studien, um die einzigartigen Merkmale einer Kultur zu identifizieren und ihre Ähnlichkeiten und Unterschiede mit anderen Kulturen zu bestimmen, haben sich mit diesem Begriff intensiviert. Ziel der vorliegenden Arbeit ist es, die türkische und deutsche Kultur im Rahmen der interkulturellen Kommunikation vergleichend festzustellen. Aus diesem Grund werden die Witze von Nasreddin Hodscha und Till Eulenspiegel, die symbolischen Namen der Witzliteratur zweier Kulturen, analysiert. Die Recherche wird gemäß der Textanalyse durchgeführt, einer der qualitativen Forschungsmethoden. Für die Analyse wurden das veröffentlichte Buch Esra Sanat Publications 1998 „Dünyayı Güldüren ve Düşündüren Adam Nasreddin Hoca (Nasreddin Hodscha, der Mann, der die Welt zum Lachen und zum Denken bringt)“ von Ahmet Efe und das veröffentlichte Buch Carl Ueberreuter Publications 2006 „Till Eulenspiegel“ von Hermann Bote ausgewählt. Die Arbeit besteht aus zwei Teilen, theoretisch und empirisch. Im theoretischen Teil werden die Konzepte von Kultur und interkultureller Kommunikation sowie einige kulturelle Theorien aufgenommen. Anschließend werden die Witze im empirischen Teil komparativ untersucht. Die Überprüfung wird stufenweise vorgenommen und behandelt die beiden Namen zusammen. Im letzten Teil werden die Untersuchungsergebnisse zusammenfassend interpretiert.

Anahtar Kelimeler

• Kultur
• interkulturelle Kommunikation
• Witz
• Nasreddin Hodscha
• Till Eulenspiegel

The reflection of Turkish and German intercultural characteristics in the jokes of Nasreddin Hodja and Till Eulenspiegel

Öz

The relationship of language with culture and communication has an important place nowadays. The concept of „intercultural communication“ that emerges from this triangle is gaining depth from day to day and is becoming more noticeable in global world. The studies carried out to identify the unique characteristics of a culture and to determine their similarities and differences with other cultures have intensified with this term. This study aims to be able to determine Turkish and German cultures comparatively within the scope of intercultural communication. In this direction, the jokes of Nasreddin Hodja and Till Eulenspiegel, the symbolic names of humorous literature of two cultures, will be discussed. The research will be realized according to the text analysis, which is one of the qualitative research methods. For analysis, the published book by Esra Sanat Yayınları in 1998 „Dünyayı Güldüren ve Düşündüren Adam Nasreddin Hoca (The man, who made the world laugh and think: Nasreddin Hodja)“ by Ahmet Efe and the published book by Carl Ueberreuter Verlag in 2006 „Till Eulenspiegel“ were selected. The work consists of two parts, theoretical and empirical. In theoretical part, concepts of culture, intercultural communication and some cultural theories will be included. In empirical part, jokes will be analyzed comparatively. The research will be conducted in a comparative manner and will discuss the two names together. In last section, results will be interpreted.

Anahtar Kelimeler

• cultur
• intercultural communication
• joke
• Nasreddin Hodja
• Till Eulenspiegel

Die Reflexion der türkischen und deutschen interkulturellen Merkmale in den Witzen von Nasreddin Hodscha und Till Eulenspiegel

Öz

Dilin kültür ve iletişim ile olan ilişkisi, günümüzde önemli bir yer tutmaktadır. Bu üçgenden doğan kültürlerarası iletişim kavramı ise günden güne derinlik kazanarak global dünyadaki ağırlığını fazlasıyla hissettirmektedir. Bir kültürün kendine has özelliklerini ve diğer kültürlerle olan benzerliklerini tespit edebilmek amacıyla yapılan çalışmalar, kültürlerarası iletişim kavramıyla yoğunluk kazanmıştır. Bu çalışma; Türk ve Alman kültürlerini kültürlerarası iletişim kapsamında karşılaştırmalı bir şekilde tespit edebilmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda iki kültürün mizah edebiyatının simgesel isimleri olan Nasreddin Hoca ve Till Eulenspiegel ele alınacaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan metin analizine göre gerçekleştirilecektir. Analiz için Esra Sanat Yayınları'nın 1998 yılında yayımlamış olduğu „Dünyayı Güldüren ve Düşündüren Adam Nasreddin Hoca“ ve Carl Ueberreuter Yayınları'ndan 2006 yılında basılan „Till Eulenspiegel“ adlı kitaplar seçilmiştir. Çalışma, teorik ve deneysel olmak üzere iki bölümden oluşacaktır. Teorik bölümde kültür, kültürlerarası iletişim kavramları ele alınarak kültürün edebiyatla olan ilişkisine yer verilecektir. Deneysel bölümde ise fıkralar karşılaştırmalı olarak incelenecektir. İnceleme esnasında iki isim birlikte ele alınacaktır. Son bölümde ise birleştirici bir yorum getirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• kültür
• kültürlerarası iletişim
• fıkra
• Nasreddin Hoca
• Till Eulenspiegel

Kaynakça

1. Referans1: Akpınar Dellal, Nevide /Yurtseven, Cemal (2017). „Till Eulenspiegel ve Nasreddin Hoca Hikayelerinde Eleştirel İşlev ve Toplumu Aydınlatma Olgusu “. Democratic Values Education. Ed. Nevide Akpınar Dellal. Düsseldorf: Lambert Academic Publishing. 293-312.
2. Referans2: Aytaç, Gürsel (2009). Genel Edebiyat Bilimi. 2.Auflage. Ankara: Say Yayınları. 13.
3. Referans3: Bote, Hermann (2006). Till Eulenspiegel. Wien: Carl Ueberreuter Verlag.
4. Referans4: Duden Deutsches Wörterbuch (2020). Kultur. Duden Online Website: https://www.duden.de/rechtschreibung/Kultur. Zugriff am: 23.02.2021.
5. Referans5: Efe, Ahmet (1998). Dünyayı Güldüren ve Düşündüren Adam Nasreddin Hoca. Konya: Esra Sanat Yayınları.
6. Referans6: Erdoğan, Elif (2018). Interkulturelle Verständigung zwischen Deutschen und Türken-eine kontrastive Studie. Internationales Symposium zu den Deutsch-Türkischen Beziehungen. Würzburg, Deutschland. 550-556.
7. Referans7: Goodenough, Ward Hunt (1957). Cultural Anthropology and Linguistics. Indianapolis: Bobbs-Morril Company. 167.
8. Referans8: Gülşen, Hacer (2012). „Nasrettin Hoca ve Till Eulenspiegel Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme“. Turkish Studies, 7(4). 1863-1874.

9. Referans9: Hall, Edward Twitchell (1959). The Silent Language. 1.Auflage. New York: Doubleday Anchor Books.
10. Referans10: Hofstede, Geert/Hofstede, Gert Jan (2012). Lokales Denken, globales Handeln: Interkulturelle Zusammenarbeit und globales Management. 5.durchgesehene Auflage. München: Deutscher Taschenbuch Verlag.
11. Referans11: Jäger, Ludwig/Holly, Werner/Krapp Peter/Weber, Samuel/Heekeren, Simone (2016). Sprache-Kultur-Kommunikation. Berlin: De Gruyter Mouton Verlag. 142-143.
12. Referans12: Kartarı, Asker (2006). Farklılıklarla yaşamak: Kültürlerarası İletişim. 1.Auflage. Ankara: Ürün Yayınları. 23.
13. Referans13: Kartarı, Asker (2014) Kültür, Farklılık ve İletişim. Kültürlerarası İletişimin Kavramsal Dayanakları. 1.Auflage. İstanbul: İletişim Yayınları. 11.
14. Referans14: Keleş, Nejdet (2016). „Türk Nasreddin Hoca ile Alman Till Eulenspiegel’in Ortak Motifli Yedi Fıkrası“. Batı Edebiyatında Mizah. Ed. Şeyda İnceoğlu/Meryem Ayan/Nejdet Keleş. İstanbul: Kriter Yayınları. 357-379.
15. Referans15: Neuner, Gerhard/Hunfeld, Hans (1993) Methoden des fremdsprachlichen Deutschunterrichts. Berlin: Langenscheidt Verlag. 113.
16. Referans16: Schröder, Bernhard (2008). Kant: Anthropologie in pragmatischer Hinsicht. Universität Duisburg-Essen Website https://korpora.zim.uni-duisburg-essen.de/kant/aa07/192.html. Zugriff am: 21.02.2021.
17. Referans17: Stüber, Pera Gieß/Schwendemann, Wilhelm/Seibel, Bernd (2005). Interkulturelle Erziehung im und durch Sport: Ein regionales Projekt in Zusammenarbeit mit der Stadt Freiburg. Münster: Lit Verlag. 16.
18. Referans18: Tarnavska, Dina (2010). Farklı Kültürlerde Sözlü Mizah: Türkiye’de Yaşayan Türk, İngiliz ve Rus Gençleri Üzerine Bir Araştırma. Unveröffentlichte Magisterarbeit. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. 4.
19. Referans19: Tylor, Edward Burnett (1920). Primitive Culture. 6.Auflage. London: Murray Publishing. 1.