Araştırma Makalesi

Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi

Sayı: Hafızlık Özel Sayısı 25 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışmada, hafızlık eğitimini yarıda bırakmanın bireylerin sonraki akademik gelişimleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmada, hafızlık eğitiminden ayrılmanın katılımcıların öğrenme ilgilerini, okul ve öğrenme ortamlarına uyumunu, çalışma alışkanlıklarını ve akademik yönelimlerini nasıl etkilediği anlaşılmaya çalışılmıştır. Durum çalışmasına göre kurgulanan araştırmada, hafızlık eğitimini yarıda bırakmış 27 kişiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla veri toplanmıştır. Katılımcılara hafızlık eğitiminden ayrılma nedenleri, ayrılmanın öğrenme ilgilerine, okul ve öğrenme ortamlarına uyumlarına, çalışma alışkanlıkları ve akademik yönelimlerine etkisine dair sorular sorulmuştur. Veriler, katılımcıların deneyimleri arasındaki anlam örüntülerini belirlemek için içeriksel ve tematik analize tabi tutulmuştur. Hafızlık eğitimini yarıda bırakma nedenleri arasında ezber ile örgün eğitimi birleştirme kaynaklı zorlukların, öğreticilerle ilgili sorunların, ezber sistemlerindeki değişikliklerin, kişisel ya da ailevi faktörlerin öne çıktığı görülmüştür. Hafızlık eğitimlerini yarıda bırakmış olmalarına rağmen, tüm katılımcılar fırsat verilmesi halinde hafızlıklarını tamamlama arzusunda olduklarını dile getirmişlerdir. Hafızlık eğitimini yarıda bırakmanın akademik etkileri katılımcılar arasında farklılıklar göstermiştir. Bazıları, okul derslerine yeniden odaklanma, çalışma alışkanlıklarında iyileşme ve ezberle ilişkili stresten kurtulma gibi olumlu sonuçlar bildirmiştir. Bu kişiler için hafızlık eğitiminin sona ermesi daha fazla zaman, zihinsel alan ve duygusal denge sağlamış, bu da -kendi ifadeleriyle- akademik bağlılıklarını desteklemiştir. Bununla birlikte, çoğunluk akademik motivasyonda azalma, başarısızlık kaygısı, okul ortamlarına uyum sağlamada zorluk ve çalışma disiplininin kaybolması gibi olumsuz sonuçlar dile getirmiştir. Yetersizlik duygusu, sosyal geri çekilme ve damgalanma korkusu da ortaya çıkan sonuçlar arasındadır. Araştırmada genel anlamıyla, hafızlık eğitimini bırakmanın yalnızca bir başarısızlık olarak değil, etkileri kişisel dayanıklılığa, çevresel desteğe, örgün-yaygın eğitim sistemleri arasındaki entegrasyona bağlı olan bir geçiş deneyimi olarak görülmesi gerektiği sonucuna ulaşmıştır. Çalışmada, hafızlık eğitimini yarıda bırakmanın ardından yaşanan akademik zorluklarla başa çıkmada sosyal desteğin belirleyici rolü vurgulanmıştır. Aile, okul ve akran desteği alan katılımcıların örgün eğitime daha başarılı şekilde uyum sağladığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırma TÜBİTAK 2209-A kapsamında desteklenmiştir. (Proje no: 1919B012467791)

Proje Numarası

1919B012467791

Kaynakça

  1. Algur, Hüseyin., “Hafızlık Eğitiminin Bireyin Kişilik Özellikleri Üzerindeki Etkisi”, Dergiabant 9/2 (2021), 623-647.https://doi.org/10.33931/dergiabant.982581
  2. Altınkurt, Yahya. “Öğrenci devamsızlıklarının nedenleri ve devamsızlığın akademik başarıya olan etkisi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (2015), 129-142.
  3. Aybey, Salih. “Hafızlık Eğitiminde Yeni bir Tecrübe: Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık -Önemi, Problemleri ve Beklentileri”. Ekev Akademi Dergisi 82 (2020), 383-412.
  4. Bakaç Z. - Ulu M., “Hafızlık Eğitiminin Bireyin Duygu Durumuna Etkisi”, Erciyes Akademi 37/4 (2023), 1703-1724. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1351183
  5. Banks, J. A. Cultural Diversity and Education: Foundations, Curriculum, and Teaching. New York & Londra: Routledge, 6th ed., 2016.
  6. Banks, James A. “The Construction and Historical Development of Multicultural Education, 1962–2012”. Theory Into Practice 52/sup1 (2013), 73-82. https://doi.org/10.1080/00405841. 2013.795444
  7. Bilgin, Nuri. Sosyal Bilimlerde İçerik Analizi / Teknikler ve Örnek Çalışmalar. Ankara: Siyasal Kitabevi, 2006. Boyle, Helen N. “Memorization and Learning in Islamic Schools”. Comparative Education Review 50/3 (2006), 478-495. https://doi.org/10.1086/504819
  8. Brumariu, Laura E. vd. “Anxiety, academic achievement, and academic self-concept: Meta-analytic syntheses of their relations across developmental periods”. Development and Psychopathology 35/4 (2023), 1597-1613. https://doi.org/10.1017/S0954579422000323

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

17 Ekim 2025

Kabul Tarihi

2 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Hafızlık Özel Sayısı

Kaynak Göster

APA
Güç, E., & Osmanoğlu, C. (2026). Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi. Amasya İlahiyat Dergisi, Hafızlık Özel Sayısı, 274-313. https://doi.org/10.18498/amailad.1805250
AMA
1.Güç E, Osmanoğlu C. Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi. Amasya İlahiyat Dergisi. 2026;(Hafızlık Özel Sayısı):274-313. doi:10.18498/amailad.1805250
Chicago
Güç, Esra, ve Cemil Osmanoğlu. 2026. “Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi”. Amasya İlahiyat Dergisi, sy Hafızlık Özel Sayısı: 274-313. https://doi.org/10.18498/amailad.1805250.
EndNote
Güç E, Osmanoğlu C (01 Mart 2026) Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi. Amasya İlahiyat Dergisi Hafızlık Özel Sayısı 274–313.
IEEE
[1]E. Güç ve C. Osmanoğlu, “Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi”, Amasya İlahiyat Dergisi, sy Hafızlık Özel Sayısı, ss. 274–313, Mar. 2026, doi: 10.18498/amailad.1805250.
ISNAD
Güç, Esra - Osmanoğlu, Cemil. “Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi”. Amasya İlahiyat Dergisi. Hafızlık Özel Sayısı (01 Mart 2026): 274-313. https://doi.org/10.18498/amailad.1805250.
JAMA
1.Güç E, Osmanoğlu C. Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi. Amasya İlahiyat Dergisi. 2026;:274–313.
MLA
Güç, Esra, ve Cemil Osmanoğlu. “Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi”. Amasya İlahiyat Dergisi, sy Hafızlık Özel Sayısı, Mart 2026, ss. 274-13, doi:10.18498/amailad.1805250.
Vancouver
1.Esra Güç, Cemil Osmanoğlu. Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi. Amasya İlahiyat Dergisi. 01 Mart 2026;(Hafızlık Özel Sayısı):274-313. doi:10.18498/amailad.1805250

Amasya İlahiyat Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.