Hafızlık Eğitimini Yarıda Bırakmanın Akademik Gelişim Üzerine Etkisi
Öz
Bu çalışmada, hafızlık eğitimini yarıda bırakmanın bireylerin sonraki akademik gelişimleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmada, hafızlık eğitiminden ayrılmanın katılımcıların öğrenme ilgilerini, okul ve öğrenme ortamlarına uyumunu, çalışma alışkanlıklarını ve akademik yönelimlerini nasıl etkilediği anlaşılmaya çalışılmıştır. Durum çalışmasına göre kurgulanan araştırmada, hafızlık eğitimini yarıda bırakmış 27 kişiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla veri toplanmıştır. Katılımcılara hafızlık eğitiminden ayrılma nedenleri, ayrılmanın öğrenme ilgilerine, okul ve öğrenme ortamlarına uyumlarına, çalışma alışkanlıkları ve akademik yönelimlerine etkisine dair sorular sorulmuştur. Veriler, katılımcıların deneyimleri arasındaki anlam örüntülerini belirlemek için içeriksel ve tematik analize tabi tutulmuştur. Hafızlık eğitimini yarıda bırakma nedenleri arasında ezber ile örgün eğitimi birleştirme kaynaklı zorlukların, öğreticilerle ilgili sorunların, ezber sistemlerindeki değişikliklerin, kişisel ya da ailevi faktörlerin öne çıktığı görülmüştür. Hafızlık eğitimlerini yarıda bırakmış olmalarına rağmen, tüm katılımcılar fırsat verilmesi halinde hafızlıklarını tamamlama arzusunda olduklarını dile getirmişlerdir. Hafızlık eğitimini yarıda bırakmanın akademik etkileri katılımcılar arasında farklılıklar göstermiştir. Bazıları, okul derslerine yeniden odaklanma, çalışma alışkanlıklarında iyileşme ve ezberle ilişkili stresten kurtulma gibi olumlu sonuçlar bildirmiştir. Bu kişiler için hafızlık eğitiminin sona ermesi daha fazla zaman, zihinsel alan ve duygusal denge sağlamış, bu da -kendi ifadeleriyle- akademik bağlılıklarını desteklemiştir. Bununla birlikte, çoğunluk akademik motivasyonda azalma, başarısızlık kaygısı, okul ortamlarına uyum sağlamada zorluk ve çalışma disiplininin kaybolması gibi olumsuz sonuçlar dile getirmiştir. Yetersizlik duygusu, sosyal geri çekilme ve damgalanma korkusu da ortaya çıkan sonuçlar arasındadır. Araştırmada genel anlamıyla, hafızlık eğitimini bırakmanın yalnızca bir başarısızlık olarak değil, etkileri kişisel dayanıklılığa, çevresel desteğe, örgün-yaygın eğitim sistemleri arasındaki entegrasyona bağlı olan bir geçiş deneyimi olarak görülmesi gerektiği sonucuna ulaşmıştır. Çalışmada, hafızlık eğitimini yarıda bırakmanın ardından yaşanan akademik zorluklarla başa çıkmada sosyal desteğin belirleyici rolü vurgulanmıştır. Aile, okul ve akran desteği alan katılımcıların örgün eğitime daha başarılı şekilde uyum sağladığı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Kaynakça
- Algur, Hüseyin., “Hafızlık Eğitiminin Bireyin Kişilik Özellikleri Üzerindeki Etkisi”, Dergiabant 9/2 (2021), 623-647.https://doi.org/10.33931/dergiabant.982581
- Altınkurt, Yahya. “Öğrenci devamsızlıklarının nedenleri ve devamsızlığın akademik başarıya olan etkisi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (2015), 129-142.
- Aybey, Salih. “Hafızlık Eğitiminde Yeni bir Tecrübe: Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık -Önemi, Problemleri ve Beklentileri”. Ekev Akademi Dergisi 82 (2020), 383-412.
- Bakaç Z. - Ulu M., “Hafızlık Eğitiminin Bireyin Duygu Durumuna Etkisi”, Erciyes Akademi 37/4 (2023), 1703-1724. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1351183
- Banks, J. A. Cultural Diversity and Education: Foundations, Curriculum, and Teaching. New York & Londra: Routledge, 6th ed., 2016.
- Banks, James A. “The Construction and Historical Development of Multicultural Education, 1962–2012”. Theory Into Practice 52/sup1 (2013), 73-82. https://doi.org/10.1080/00405841. 2013.795444
- Bilgin, Nuri. Sosyal Bilimlerde İçerik Analizi / Teknikler ve Örnek Çalışmalar. Ankara: Siyasal Kitabevi, 2006. Boyle, Helen N. “Memorization and Learning in Islamic Schools”. Comparative Education Review 50/3 (2006), 478-495. https://doi.org/10.1086/504819
- Brumariu, Laura E. vd. “Anxiety, academic achievement, and academic self-concept: Meta-analytic syntheses of their relations across developmental periods”. Development and Psychopathology 35/4 (2023), 1597-1613. https://doi.org/10.1017/S0954579422000323
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
17 Ekim 2025
Kabul Tarihi
2 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Hafızlık Özel Sayısı