Otantik Liderliğin Çalışan Performansına Etkisinde Psikolojik Sermayenin Aracı Rolü: Kamu Kurumunda Bir Alan Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı, otantik liderliğin çalışan performansına etkisinde psikolojik sermayenin aracılık rolünü belirlemektir. Araştırma Kayseri ve Nevşehir İŞKUR bünyesinde çalışan 265 çalışanla yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Anketin geçerliliği için Keşfedici ve Doğrulayıcı Faktör analizleri yapılmış; güvenirliği için ise Cronbachs Alfa iç tutarlılık katsayıları hesaplanmıştır. Verilerin analizinde yüzdelik dağılımlar, T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Tukey Testi, Korelasyon Analizi, Hiyerarşik Regresyon Analizi ve Sobel Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, otantik liderliğin çalışan performansına etkisinde psikolojik sermayenin aracı rolünün olduğu bulunmuştur. Psikolojik sermayenin hem otantik davranışlarla ilişkili olduğu ve bu davranışları artırdığı hem de çalışanların performansına etki ederek performanslarını artırdığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Otantik Liderlik
• Çalışan Performansı
• Psikolojik Sermaye

The Mediating Role Of Psycholohical Capital On Employee Performance Of Authentic Leadership : A field Study On Public Organizations

Abstract

Aim of this research is to determine role of psychological capital as a mediator on the effect between authentic leadership and employee performance. The research was conducted with 265 people who is working in ISKUR in Kayseri and Nevsehir province. In the research, a questionnaire was used as a data collection tool. Exploratory and Confirmatory Factor Analysis was conducted for the validity of the questionnaire and Cronbachs-Alpha internal consistency coefficients were calculated for the reliability. In the analysis of the data, percentage distributions, T Test, One Way Anova Test, Tukey Test, Correlation Test, Hierarchical Regression Test and Sobel Test were used. As a result of the research, it was found that psychological capital had a mediating role in the relationship between authentic leadership and employee performance. It was determined that psychological capital was both related to authentic behavior and employee performance; enhanced authentic behavior and increased performance of employees.

Keywords

• Authentic Leadership
• Employee Performance
• Psychological Capital

Kaynakça

1. Akdoğan, A., & Polatcı, S. (2013). Psikolojik Sermayenin Performans Üzerindeki Etkisinde İş Aile Yayılımı ve Psikolojik İyi Oluşun Etkisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (1), 273-293.
2. Akgündüz, Y. (2012). Konaklama İşletmelerinde Otantik Liderlik Ve Öz Yeterlik Arasındaki İlişkinin Analizi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
3. Aslan, M. (2017). Yönetici Liderlik Tarzları İle Çalışan Performansı Arasındaki İlişki: Bir Kargo Şirketinde Uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Beykent Üniversitesi.
4. Avey, J. B., Patera, J. L. & West, B. J. (2006). The İmplications of Positive Psychological Capital on Employee Absenteeism. Journal of Leadership and Organization Studies, 13 (2), 42-60.
5. Bilgin, N. (2003). Sosyal Psikoloji Sözlüğü. İstanbul: Bağlam Yayıncılık. Bitmiş, M. G., & Ergeneli, A. (2013). The Role of Psychological Capital and Trust in İndividual Performance and Job Satisfaction Relationship: A Test of Multiple Mediation Model. Procedia Social and Behavioral Sciences, 99, 173-179.
6. Büyükbeşe, T., Çavuşoğlu, S. & Okun, O. (2019). Otantik Liderlik İle Örgütsel Bağlılık Arasında Psikolojik Sermayenin Aracı Rolü: Bingöl Üniversitesi Örneği. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10 (17), DOI: 10.26466/opus.501018.
7. Caza, A., Bagozzi, R. P., Woolley, L., Levy, L. & Caza, B. Barker. (2010). Psychological Capital and Authentic Leadership: Measurement, Gender and Cultural Extension. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 2 (1), 53-70.
8. Cole, K., Daly, A. & Mak, A. (2009). Good for the Soul: The Relationship Between Work, Wellbeing and Psychological Capital. The Journal of Socio-Economics, 38 (3), 464-474.

9. Çetin, F., & Basım H. N. (2012). Örgütsel Psikolojik Sermaye: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması : Amme İdaresi Dergisi, Cilt 45, Sayı 1, Mart 2012, s.121-137.
10. Çöl, G. (2008). Algılanan Güçlendirmenin İş Performansı Üzerine Etkisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 9 (1), 35-46.
11. Denison, D. R., & Spreitzer, G. M. (1991). Organizational Culture and Organizational Development: A Competing Values Approach. Research in Organizational Change and Development, 5, 1-21.
12. Dönmez, B. (2014). Pozitif Psikolojik Sermaye İle İşe İlişkin Duyuşsal İyilik Algısı, İş Doyumu, İşgören Performansı ve Yaşam Doyumu İlişkilerinin Seyahat Acentası Çalışanları Örnekleminde İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Mersin: Mersin Üniversitesi.
13. Erkuş, A., & Fındıklı, M. A. (2013). Psikolojik Sermayenin İş Tatmini, İş Performansı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisine Yönelik Bir Araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 42 (2), 302-318.
14. Erkutlu, H. V. (2014). Liderlik, Kuramlar ve Yeni Bakış Açıları. Ankara: Efil Yayınevi.
15. Ersin, M. (2018). Örgütlerde Psikolojik Sermayenin Ölçülmesine Yönelik Bir Alan Araştırması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Türk Hava Kurumu Üniversitesi.
16. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. NY: McGraw-Hill. (8. Baskı).
17. Gardner, W. L., Bruce, J. A., Fred, L., Douglas, R. M. & Walumbwa, F. (2005). Can You See The Real me? A Self-Based Model of Authentic Leader and Follower Development. The Leadership Quarterly, 16 (3), 343-372.
18. Gardner, W. L., & Schermerhorn, J. R.(2004). Unleashing İndividual Potential: Performance Gains Through Positive Organizational Behavior and Authentic Leadership. Organizational Dynamics, 23 (3), 270-281.
19. Gatling, A. (2014). The Authentic Leadership Qualities of Business Coaches and its İmpact on Coaching Performance. International Journal of Evidence Based Coaching and Mentoring, 12(1), 27-47.
20. George, W. (2003). Authentic Leadership: Rediscovering the Secrets to Creating Lasting Value. San Francisco: Jossey-Bass.
21. Goris, J.R., Vaught, B.C., & Pettit, J.D. (2000). Effects of Communication Direction on Job Performance and Job Satisfaction: A Moderated Regression Analysis. The Journal of Business Communication, 37, 348-368.
22. Gürüz, D., & Gürel, E. (2009). Yönetim ve Organizasyon: Bireyden Örgüte, Fikirden Eyleme. 2. Baskı. Ankara: Nobel Yayıncılık.
23. Hırlak, B. (2015). Otantik Liderlik, İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları Psikolojik Sermaye Arasındaki İlişki: Sağlık Sektöründe Bir Araştırma. Yayınlanmamış Doktora Tezi.
24. Ilies, R., Morgeson, F. P. & Nahrgang, J. D. (2005). Authentic Leadership and Eudaemonic Wellbeing: Understanding Leader-Follower Outcomes. The Leadership Quarterly, 16(3), 373-394.
25. İnce, M., Bedük, A. & Aydoğan, E. (2004). Örgütlerde Takım Çalışmasına Yönelik Etkin Liderlik Nitelikleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 425-446.
26. Jensen, S. M., ve Luthans, F. (2006). Relationship Between Entrepreneurs' Psychological Capital and Their Authentic Leadership. Journal of Managerial Issues, 18 (2), 254-273.
27. Kernis, M. H. (2003). Toward a Conceptualization of Optimal Self-Esteem. Psychological Inquiry, 14 (1), 1-26.
28. Keser, S. (2013). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Otantik Liderlik ve Psikolojik Sermaye Özelliklerinin Karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.
29. Keser, S., & Kocabaş, İ. (2014). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Otantik Liderlik ve Psikolojik Sermaye Özelliklerinin Karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 1 (1), 1-22.
30. Luthans, F., Avey, J. B., & Patera, J. I. (2008a). Experimental Analysis of A Webbased Training İntervention to Develop Positive Psychological Capital. Academy of Management Learning & Education,7(2), 209–221.
31. Luthans, F., Steven M. N., Bruce J. A., & James B. A. (2008b). The Mediating Role of Psychological Capital in the Supportive Organizational Climate-Employee Performance Relationship. Journal of Organizational Behavior, 29, 219–238.
32. Luthans, F. & Avolio, B. J. (2003). Authentic Leadership Development. Positive Organizational Scholarship, 15 (1), 241-258.
33. Luthans, F., Avolio, B. J., Avey, J. B., & Norman, S. M. (2007a). Positive Psychological Capital: Measurement and Relationship with Performance and Satisfaction. Personal Psychology, 60, 541–572.
34. Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J. (2007b). Psychological capital: Developing the Human Competitive Edge. New York: Oxford University Press.
35. Morillo, C. R. (1990). The Reward Event and Motivation. The Journal of Philosophy, 87(4), 270
36. Murray, K. (2016). Liderlik ve İletişim. Ümit Şensoy (Çev.). 1.Basım. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
37. Neider, L. L & Schriesheim, C. A. (2011). The Authentic Leadership İnventory (ALI): Development and Empirical Tests. The Leadership Quarterly, 22(6), 1146-1164.
38. Northouse, P. G. (2013). Leadership Theory and Practice. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
39. Okun, O. (2017). Psikolojik Sermayenin İş Gören Sesliliğine Etkisinde İyi Olma Halinin Aracı Rolü. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Gaziantep: Hasan Kalyoncu Üniversitesi.
40. Onorato, M., & Jishan, Z. (2014). An Empirical Study on the Relationships Between Authentic Leadership ond Organizational Trust by İndustry Segment. SAM Advanced Management Journal, 79(1), 26.
41. Özdemir, H. Ö. (2017). Yöneticilerin Otantik Liderlik Tarzlarının Çalışanların Sanal Kaytarma Ve Sinizm Davranışları Üzerine Etkileri. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Nevşehir: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
42. Özgen, H., Öztürk, A., & Yalçın, A. (2001). İnsan Kaynakları Yönetimi. Adana: Nobel Kitabevi.
43. Öztürk, Ü. (2009). Performans Yönetimi. 1. Baskı. İstanbul: Alfa Yayınları.
44. Peterson, S. Z., Walumbwa, F. O., Avolio, B. J., & Hannah, S. T. (2012). The Relationship Between Authentic Leadership and Follower Job Performance: The Mediating Role of Follower Positivity in Extreme Contexts. The Leadership Quarterly, 23, 502-516.
45. Peterson, S. J., Luthans, F. Avolio, B., Walumbwa, F., & Zhang, Z. (2011). Psychological capital and employee performance: A latent growth modeling approach. Personnel Psychology, (64), 427-450.
46. Polatcı, S. (2011). Psikolojik Sermayenin Performans Üzerindeki Etkisinde İş Aile Yayılımı ve Psikolojik İyi Oluşun Rolü. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi.
47. Robbins, S., & Judge, T. A. (2012). Örgütsel Davranış. İnci Erdem (Çev.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
48. Savur, N. (2013). Otantik Liderlik ve Çalışanların Psikolojik Sermayeleri Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi.
49. Soylu, Ü. (2018). Otantik Liderlik ve Psikolojik Sermaye İlişkisi: Gaziantep’te Bir Alan Araştırması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep: Hasan Kalyoncu Üniversitesi.
50. Sun, T., Zhao, X. W., Yang, L. B., & Fan, L. H. (2011). The Impact of Psychological Capital on Job Embeddedness and Job Performance Among Nurses: A Structural Equation Approach. Journal of Advanced Nursing, 68 (1), 69-79.
51. Tabak, A., Polat, M., Coşar, S., & Türköz, T. (2012). Otantik Liderlik Ölçeği: Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. "İş, Güç" Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 14(4), 89-106.
52. Taşlıyan, M., & Hırlak, B. (2016). Otantik Liderlik, Psikolojik Sermaye, İşten Ayrılma Niyeti ve Çalışan Performansı Arasındaki İlişki: Hemşireler Üzerinde Bir Araştırma. Akademik Bakış Dergisi, 56, 92-115.
53. Türk Dil Kurumu (TDK), (2018). Başarım. http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5b98c676590790.47009331.
54. Walumbwa, F., Peterson, S., Avolio, B. J., & Hartnell, C. (2010). An İnvestigation of the Relationships Among Leader and Follower Psychological Capital, Service Climate and Job Performance. Personnel Psychology, 63, 937-963.
55. Walumbwa, F. O., Luthans, F., Avey, J. B., & Oke, A. (2011). Authentically Leading Groups: The Mediating Role of Collective Psychological Capital and Trust. Journal of Organizational Behaviour, 32, 4-24.
56. Walumbwa, F. O., Avolio, B, J., Gardner, W. L., Wernsing, T. S., & Peterson, S. J. (2008), Authentic leadership: Development and Validation of a Theory-Based Measure. Journal of Management, XXXIV: 1, s.89-126.
57. Wang, H., Suı, Y., Luthans, F. D., Wang, D. & Wu, W. Y. (2014). Impact of Authentic Leadership on Performance: Role of Followers’ Positive Psychological Capital, and Relational Processes, Journal of Organizational Behavior, 35, 5-21.
58. Yavuz, K. (2018). Yöneticilerin Algılanan Narsistik Özelliklerinin Çalışan Performansı Üzerindeki Etkileri: Devlet Üniversitesinde Yapılan Bir Araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi.
59. Yılmazer, A. (2012). Yerel Yönetimlerde Kurumsal Bağlılığın Bireysel Performansa Etkisine İlişkin Bir Araştırma: Sakarya Büyükşehir Belediyesi Örneği. Akademik İncelemeler Dergisi, 7 (1), 313-336.