Yıl 2018, Cilt 6 , Sayı 5, Sayfalar 725 - 733 2018-04-13

Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği
Values in Curricula: A Case of Life Science Course

Cihat Yaşaroğlu [1]


İlkokulun ilk üç senesinde okutulmakta olan Hayat Bilgisi Dersinin temel amaçlarından birisinin olumlu kişilik özellikleri kazandırmak olduğu dikkate alındığında, dersin değerler eğitimi açısından önemi artmaktadır. Bu açıdan değerlendirildiğinde, öğretim programlarının değerlere ne ölçüde yer verdiğinin bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışma, 1926’dan günümüze kadar hayat bilgisi derslerine ait programlarda değerlerin / değer ifadelerinin ne ölçüde yer aldığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Tüm hayat bilgisi programlarına matbu ya da Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı web sitesinden ulaşılmıştır. Program ögeleri içerisinde değer ifadelerinin ne ölçüde yer aldığı incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda tüm programların belli ölçülerde değerler / değer ifadelerine yer verdiği, son üç program olan 2018, 2017 ve 2015 programlarında açıktan değer vurgularının yapıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Considering that one of the main objectives of the Life Science lesson which is being taught in the first three years of primary school is to acquire positive personality traits, the importance of this lesson is increasing. When assessed in this respect, it is necessary to know how much the curricula provide for the values. This study was conducted to determine the extent to which values / value expressions take place in the curricula of life science lessons from 1926 to the present day. The study was carried out using qualitative research and case study design was used. All life sciences curricula have been accessed printed or from the Board of Education web site. Whether or not the values are included in the program items and how it takes place are examined. As a result of the examinations, the results were achieved as the value expressions were made openly in the last three programs, 2018, 2017 and 2015, in which all programs included certain values.   

  • Adeyemi, M. B., Moumakwa, T. V., & Adeyemi, D. A. (2009). Teaching character education across the curriculum and the role of stakeholders at the junior secondary level in Botswana. Studi Home Comm Sci, 3(2), 97–105.
  • Agboola, A., & Tsai, K. C. (2012). Bring Character Education into Classroom. European journal of educational research, 1(2), 163–170.
  • Bacanlı, H. (1999). Duyuşsal davranış eğitimi. Ankara: Nobel.
  • Bacanlı, H. (2017). Değer bilinçlendirme yaklaşımı. İstanbul: Çizgi Kitapevi.
  • Bahçe, A. (2010). Hayat bilgisi öğretiminde değerlerin kazandırılma düzeylerinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi.
  • Balcı, F. A., & Yelken, T. Y. (2013). İlköğretim sosyal bilgiler programında yer alan değerler ve değer eğitimi uygulamaları konusunda öğretmen görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1).
  • Burton, L. H. (1998). An Explicit or Implicit Curriculum: Which Is Better for Young Children?. Presented in 22nd World Congress of the Organisation Mondiale Pour l’EducationPrescholarie, Copenhagen.
  • Curriculum Development Council. (2001). Learning to Learn - The Way Forward in Curriculum.
  • Çekin, A. (2012). Değer açısından ilköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi dersi kazanımları: Bir içerik analizi. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 12(2).
  • Demir, K., & Demirhan İşcan, C. (2007). Hayat Bilgisi Dersinde Değerler ve Değerler Eğitimi. Sunulan 1. Ulusal İlköğretim Kongresi.
  • DeNobile, J., & Hogan, E. (2014). Values education: what, how, why and what next? Curriculum & Leadership Journal, 12(1).
  • Ekşi, H. (2004). Temel insani değerlerin kazandırılmasında bir yaklaşım: Karakter eğitimi programları. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(1), 79–96.
  • Flay, B. R., & Allred, C. G. (2010). The Positive Action Program: Improving academics, behavior, and character by teaching comprehensive skills for successful learning and living. Içinde International research handbook on values education and student wellbeing (ss. 471–501). Springer.
  • Gömleksiz, M. N., & Cüro, E. (2011). Sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan değerlere ilişkin öğrenci tutumlarının değerlendirilmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 95–134.
  • Güven, S. (2013). İlköğretim ders programlarının öğrenciye kazandırılması hedeflenen değerler açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2013(14). https://doi.org/10.14520/adyusbd.624
  • Inlay, L. (2003). Values: The Implicit Curriculum. Educational Leadership, 60(6), 69–71.
  • Jacobs, D. T., & Jacobs-Spencer, J. (2001). Teaching virtues: Building character across the curriculum. Scarecrow Press.
  • Kabapınar, Y. (2007). 1998 ve 2004 öğretim programlarına göre yazılmış hayat bilgisi ve sosyal bilgiler ders kitaplarında sosyal olay ve değerlerin sunumu: işlev ve nitelik açısından farklı bir noktaya geldik mi?. Eğitim Bilimleri Dergisi, 25(25), 109-127.
  • Kaymakcan, R., & Meydan, H. (2011). Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Programları ve Öğretmenlerine Göre Değerler Eğitimi. Değerler Eğitimi Dergisi, 9(21), 29–55.
  • Keskin, S. C., & Keskin, Y. (2009). Cumhuriyet dönemi ilkokul (ilköğretim 1. kademe) Sosyal Bilgiler ve onun kapsamına giren ders programlarında bir değer olarak “barış”ın yeri. Değerler Eğitimi Dergisi, 7(17), 69–92.
  • Keskin, Y. (2012). İlköğretim programlarındaki bazı ortak değerlerin kazanılma düzeylerinin bazı değişkenler açısından karşılaştırılması (samsun ili örneği). The Journal of Academic Social Science Studies, 8(5). https://doi.org/10.9761/jasss_352
  • Kültür Bakanlığı. (1937). Kültür Bakanlığı Dergisi (C. 1–20-1).
  • Lewis, S. V., Robinson, E. H., & Hays, B. G. (2011). Implementing an Authentic Character Education Curriculum. Childhood Education, 87(4), 227–231. https://doi.org/10.1080/00094056.2011.10523183
  • Lickona, T. (1996). Teaching Respect and Responsibility. Reclaiming Children and Youth: Journal of Emotional and Behavioral Problems, 5(3), 143–151.
  • Lickona, T. (2004). Character Matters How to Help Our Children Develop Good Judgment, Integrity, and Other Essential Virtues. Touchstone Books.
  • Lickona, T. (2009). Educating for character how our schools can teach respect and responsibility. New York: Bantam Books. Tarihinde adresinden erişildi
  • Lovat, T., Dally, K., Clement, N., & Toomey, R. (2011). Values Pedagogy and Student Achievement: Contemporary Research Evidence. http://dx.doi.org/10.1007/978-94-007-1563-9
  • Maarif Vekâleti. (1926). İlk Mekteplerin Müfredat Programı. Milli Matbaa.
  • MEB. (1948). İlk okul programı. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  • MEB. (1968). İlk okul programı. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  • MEB. (2002). İlköğretim okulları ders programı (1. sınıf). İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  • MEB. (2009). İlköğretim 1, 2 ve 3. Sınıflar hayat bilgisi dersi öğretim programı ve kılavuzu. Ankara.
  • MEB. (2015). İlkokul hayat bilgisi dersi öğretim programı (1, 2 ve 3. sınıflar). Ankara.
  • MEB. (2017). İlkokul hayat bilgisi dersi öğretim programı (1, 2 ve 3. sınıflar). Ankara.
  • MEB. (2018). Hayat Bilgisi dersi öğretim programı (ilkokul 1, 2 ve 3. sınıflar). Ankara.
  • Milson, A. J. (2000). Creating a Curriculum for Character Development: A Case Study. The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas, 74(2), 89–93. https://doi.org/10.1080/00098655.2000.11478650
  • Narin, D. (2007). İlköğretim hayat bilgisi dersi öğretim programının vatandaşlık bilgi, beceri ve değerlerini kazandırmasına ilişkin öğretmen görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  • Orhan, A. (2013). Hayat bilgisi dersi programının karakter eğitimi açısından öğretmen ve öğrenci perspektiflerine göre değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.
  • Öztürk, E. (2009). Hayat Bilgisi Dersinde Değer Eğitimi ve Örnek Uygulamalar.(Ed.) Öğülmüş, S. İlköğretim Hayat Bilgisi Öğretimi ve Öğretmen El Kitabı, 479–535.
  • Powney, J., Cullen, M.-A., Schlapp, U., Glissov, P., Johnstone, M., & Munn, P. (1995). Understanding values education in the primary school. Edinburgh: Scottish Council for Research in Education.
  • Şimşek, N. (2013). Hayat bilgisinde kişisel nitelik(değer) öğretimi. The Journal of Academic Social Science Studies, 1(6), 1325–1346. https://doi.org/10.9761/jasss_511
  • TTKB (2018). İlkokul Hayat Bilgisi Dersi (1, 2 ve 3. Sınıflar) Öğretim Programı, 13 § (218M.S.).
  • TTKB (2018). İlkokul Hayat Bilgisi Dersi (1, 2 ve 3. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara
  • Ulubey, Ö., & Türe, E. (t.y.). 1936 İlkokul programı. In Cumhuriyet’in İlanından 2013’e Öğretim Programlarının Analizi: Hayat Bilgisi Örneği (ss. 73–100). Ankara: Yargı Yayınevi.
  • UNESCO. (1992). Education for Affective Development: A Guidebook on Programmes and Practices. Thailand: UNESCO.
  • Uzunkol, E. (2014). Hayat bilgisi öğretiminde uygulanan değerler eğitimi programının öğrencilerin özsaygı düzeyleri, sosyal problem çözme becerileri ve empati düzeylerine etkisi (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Yaşaroğlu, C. (2013). Hayat Bilgisi Dersi Kazanımlarının Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi. Journal of Turkish Studies, 8(7), 849–849. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.4838
  • Yaşaroğlu, C. (2015a). İlkokul programlarında yer alan değerler üzerine karşılaştırmalı bir inceleme. Route Educational and Social Science Journal, 2(7), 164–164. https://doi.org/10.17121/ressjournal.429
  • Yaşaroğlu, C. (2015b). Teachers’ Opinions on Teaching and Assessing Methods in the Life Science Curriculum in the Context of Values, 3(2), 107–112.
  • Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (10. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Yayımlanma Tarihi Ekim 2018
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: orcid.org/0000-0002-9574-1789
Yazar: Cihat Yaşaroğlu (Sorumlu Yazar)
Kurum: Bingöl Üniversitesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 13 Nisan 2018

Bibtex @araştırma makalesi { anemon394551, journal = {Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-4622}, address = {}, publisher = {Muş Alparslan Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {725 - 733}, doi = {10.18506/anemon.394551}, title = {Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği}, key = {cite}, author = {Yaşaroğlu, Cihat} }
APA Yaşaroğlu, C . (2018). Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 6 (5) , 725-733 . DOI: 10.18506/anemon.394551
MLA Yaşaroğlu, C . "Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 6 (2018 ): 725-733 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/anemon/issue/36491/394551>
Chicago Yaşaroğlu, C . "Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 6 (2018 ): 725-733
RIS TY - JOUR T1 - Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği AU - Cihat Yaşaroğlu Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.18506/anemon.394551 DO - 10.18506/anemon.394551 T2 - Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 725 EP - 733 VL - 6 IS - 5 SN - -2149-4622 M3 - doi: 10.18506/anemon.394551 UR - https://doi.org/10.18506/anemon.394551 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği %A Cihat Yaşaroğlu %T Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği %D 2018 %J Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P -2149-4622 %V 6 %N 5 %R doi: 10.18506/anemon.394551 %U 10.18506/anemon.394551
ISNAD Yaşaroğlu, Cihat . "Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 6 / 5 (Nisan 2018): 725-733 . https://doi.org/10.18506/anemon.394551
AMA Yaşaroğlu C . Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018; 6(5): 725-733.
Vancouver Yaşaroğlu C . Öğretim Programlarında Değerler: Hayat Bilgisi Dersi Örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018; 6(5): 733-725.