Bilginiz olduğu üzere, 2026 yılı başından itibaren DergiPark’ta Sürekli Yayın Modeli devreye alınmıştır. Sayıların yayın tarihlerini beklemeden makalelerin tekil olarak yayımlandığı sürekli yayın modelinde DOI tanımlaması ya da sayfa numarası olmadan yayımlanan makalelere eşsiz bir kimlik verilmesi zorunlu hale gelmiştir. DergiPark olarak, akademik yayıncılık süreçlerimize değer katacak yeni bir altyapı hizmeti olan İZ entegrasyonunu tamamlamış bulunmaktayız.
Bu duyuru, sistemin işleyişi ve mevcut DOI süreçleri ile olan ilişkisi hakkında sizleri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır.
İzlik ve İZ Nedir? İzlik; makale, dergi sayısı, kitap vb. tüm akademik içeriklerin ve araştırmacıların dijital ortamda tekil olarak tanımlanmasını sağlayan yerli bir platformdur. Tıpkı DOI (Digital Object Identifier) sisteminde olduğu gibi, üretilen "İZ" kodları kalıcı birer bağlantı adresi işlevi görür. Bir İZ adresine tıklandığında, araştırmacılar izlik.org altyapısı üzerinden ilgili akademik içeriğin asıl adresine yönlendirilir.
İzlik, ulusal akademik hafızamızın standart bir yapı altında korunması ve dijital ortamdaki görünürlüğünün artırılması adına atılmış bir adımdır. Kendi dijital kimliklendirme altyapımıza sahip olmak, akademik verinin takibi, arşivlenmesi ve atıf analizlerinde dışa bağımlılığı azaltarak ülkemize stratejik bir veri yönetimi esnekliği kazandırmaktadır.
İZ ve DOI Arasındaki Farklar
Çalışma prensibi olarak Crossref tarafından verilen DOI ile benzerlik gösteren İZ sisteminin en temel farkı kimliklendirme zamanlamasıdır:
1. Sürecin Başında Kimliklendirme: Crossref DOI genellikle yayın aşamasında devreye girerken; İZ, bir makale henüz sisteme yüklendiği anda (gönderim aşamasında) oluşturulur.
2. Yaşam Döngüsü Takibi: Sürecin başında atanan İZ, makale kabul edilip yayınlansa dahi değişmez. Şayet makale yayınlanmazsa, bu içeriğe atanan İZ "kullanılmış" sayılır ve kesinlikle başka bir eser için tekrar kullanıma sunulmaz. Makalenin bir dergiden reddedilip farklı bir dergiye gönderilmesi durumunda ise, yeni bir yayın değerlendirme süreci başlayacağından içeriğe yeni ve bağımsız bir İZ tanımlanır. Bu özellik, bir akademik çalışmanın taslak halinden yayınlanmış nihai haline kadar tüm yaşam döngüsünün kesintisiz izlenmesine olanak tanır.
3. Yapısal Tekillik ve Otomatik Atama: DOI sistemi, kuruma tahsis edilen bir ön ek (prefix) ve yayıncının talebiyle oluşturulan bir son ek (suffix) yapısına dayalıdır. Buna karşın İZ yapısı, kurum kimliğinden veya ön eklerden bağımsızdır. Kullanıcı tarafından özel bir kod dizilimi talep edilmez; sistem, global ölçekte eşsiz (tekil) olan İZ kodunu herhangi bir insan müdahalesi olmadan otomatik olarak üretir ve içerikle eşleştirir.
DergiPark'taki Uygulama ve Editörlerimiz İçin Bilgiler
İZ atama işlemi DergiPark altyapısında otomatik olarak devreye alınmıştır.
1. Kapsam: DergiPark arşivinde bulunan tüm makalelere İZ atanmış olup, yeni gönderilen her makale için de sistem tarafından otomatik olarak atanmaktadır.
2. Erişilebilirlik: DergiPark DOI hizmetinin aksine, İZ hizmeti hiçbir ön koşul aranmaksızın platformumuzdaki tüm dergiler için ücretsiz ve sınırsız olarak sunulmaktadır.
3. DOI ile Birlikte Kullanım: İZ hizmeti, mevcut DOI süreçlerinize bir alternatif değil, tamamlayıcı bir unsurdur. Dergilerimiz, yayımlanan makaleleri için (şayet DergiPark DOI koşullarını sağlıyorlarsa) ayrıca DOI almaya devam edebilirler. DOI tanımlanan makale künyelerinde veya kaynakça gösterimlerinde DOI gösterimi devam edecektir.
Sistemin Türkiye akademik yayıncılık ekosistemine katkı sağlamasını diler, bilgilerinize sunarız.